Đau lưng dưới: 3 loại thường gặp và 5 nguyên nhân gây bệnh lý nguy hiểm

Đau lưng dưới là nỗi ám ảnh thường trực khiến bà con ăn không ngon, ngủ không yên, làm gì cũng vướng víu vì cái lưng đau nhức, tê mỏi. Đừng chủ quan nghĩ rằng chỉ là cơn đau mỏi thông thường, bởi đây có thể là tiếng cầu cứu của cột sống đang bị tổn thương nghiêm trọng mà chúng ta cần đặc biệt lưu tâm.

Chào bà con, chúng tôi là đội ngũ chuyên gia tại Phòng khám Đỗ Minh Đường. Trong quá trình thăm khám, chúng tôi gặp không ít trường hợp bà con bị đau vùng thắt lưng nhưng lại chịu đựng, đến khi đi đứng không vững mới đi khám thì bệnh đã chuyển sang giai đoạn mạn tính. Bài viết này ĐMĐ sẽ giúp bà con hiểu rõ hơn về tình trạng đau lưng dưới để có cách chăm sóc sức khỏe tốt nhất cho chính mình và người thân.

Đau lưng dưới là gì và cách nhận diện theo thời gian

Đau lưng dưới (hay còn gọi là đau thắt lưng) là cảm giác đau nhức tập trung ở vùng từ đốt sống thắt lưng L1 đến L5. Đây là khu vực chịu lực chính cho toàn bộ cơ thể, nên rất dễ bị tổn thương do các hoạt động sinh hoạt và làm việc hàng ngày.

Tùy theo thời gian xuất hiện cơn đau, bà con có thể phân loại tình trạng của mình như sau:

• Đau cấp tính: Cơn đau đến đột ngột, thường kéo dài dưới 6 tuần. Đa phần do bà con vận động sai tư thế hoặc bê vác vật nặng bất ngờ.
• Đau bán cấp: Các triệu chứng kéo dài từ 6 đến 12 tuần, bắt đầu có dấu hiệu dai dẳng hơn.
• Đau mạn tính: Cơn đau kéo dài liên tục trên 12 tuần, tái đi tái lại nhiều lần. Lúc này, sức khỏe và khả năng vận động của bà con đã bị ảnh hưởng nghiêm trọng.

Ai là người dễ bị cơn đau lưng “ghé thăm”?

Thực tế, đau lưng dưới không chừa một ai, nhưng theo kinh nghiệm của ĐMĐ, những nhóm đối tượng sau đây có nguy cơ cao nhất:

• Người cao tuổi và trung niên: Từ tuổi 30 trở đi, xương khớp bắt đầu lão hóa, đặc biệt là sau tuổi 50, hệ xương suy yếu rõ rệt.
• Dân văn phòng: Ngồi quá lâu một chỗ, ít vận động khiến cột sống thắt lưng bị chèn ép liên tục.
• Người lao động nặng: Thường xuyên khuân vác, làm việc quá sức gây áp lực lớn lên vùng lưng dưới.
• Mẹ bầu: Sự thay đổi trọng lượng và cấu trúc cơ thể khi mang thai khiến cột sống thắt lưng phải chịu tải trọng lớn.
• Người thừa cân: Cân nặng dư thừa là kẻ thù của cột sống, khiến các đốt sống nhanh chóng bị thoái hóa.

Nguyên nhân gây đau lưng dưới: Đừng xem thường yếu tố cơ học và bệnh lý

Hiểu đúng nguyên nhân là chìa khóa để bà con biết cách bảo vệ mình. ĐMĐ xin chia sẻ các nhóm nguyên nhân phổ biến nhất:

Nguyên nhân từ thói quen và sinh hoạt (Cơ học)

Đây là những yếu tố mà bà con hoàn toàn có thể chủ động điều chỉnh được:

• Chấn thương bất ngờ: Tai nạn giao thông, té ngã khi chơi thể thao hoặc đơn giản là một cú bước hụt cũng có thể làm căng cơ, bong gân thắt lưng.
• Tuổi tác và lão hóa: Đây là quy luật tự nhiên, sụn khớp khô đi, xương không còn chắc khỏe dẫn đến đau nhức.
• Tâm lý căng thẳng: Nghe có vẻ lạ nhưng stress kéo dài khiến cơ bắp bị gồng cứng, máu huyết lưu thông kém dẫn đến tình trạng đau mỏi lưng dưới không rõ nguyên nhân.
• Thói quen hút thuốc: Chất độc trong thuốc lá ngăn cản máu nuôi dưỡng cột sống, làm tăng nguy cơ loãng xương và đau lưng dữ dội.

Dấu hiệu cảnh báo các bệnh lý tiềm ẩn

Nếu cơn đau lưng dưới kèm theo các biểu hiện bất thường, bà con cần cảnh giác với các bệnh lý sau:

• Thoái hóa cột sống: Sụn và đĩa đệm bị bào mòn, đau tăng khi cúi người hoặc bê vác.
• Thoát vị đĩa đệm: Nhân nhầy thoát ra chèn vào dây thần kinh, gây đau từ thắt lưng lan xuống mông và chân (đau thần kinh tọa).
• Gai cột sống: Các gai xương mọc ra đâm vào mô mềm và thần kinh gây đau buốt dữ dội.
• Hẹp ống sống: Ống chứa tủy sống bị thu hẹp khiến các rễ thần kinh bị o ép, gây đau và tê bì chân.
• Bệnh về tạng phủ: Đau lưng dưới đôi khi không phải do xương mà do thận yếu, sỏi thận hoặc các bệnh lý phụ khoa ở chị em.

[Image of a herniated disc compressing a spinal nerve]

Triệu chứng điển hình bà con cần lưu tâm

Bà con hãy chú ý xem mình có gặp phải các biểu hiện này hay không:

• Cảm giác đau nhói tại vùng thắt lưng, có thể lan xuống mông và đùi.
• Thấy tê bì, ngứa ran như có kiến bò hoặc cảm giác nóng rát ở vùng lưng và chân.
• Cơ bắp vùng thắt lưng bị co thắt, sờ vào thấy cứng và đau.
• Khó khăn khi đứng thẳng, đi bộ lâu thấy mỏi, hoặc đau nhói mỗi khi đứng lên ngồi xuống.
• Cơn đau có thể dữ dội rồi biến mất, hoặc âm ỉ không dứt suốt ngày đêm.

Lời khuyên từ ĐMĐ: Nếu bà con thấy cơn đau kèm theo sốt, sụt cân đột ngột hoặc mất kiểm soát tiểu tiện, hãy lập tức đến cơ sở y tế gần nhất vì đây là dấu hiệu cảnh báo tổn thương tủy sống cực kỳ nguy hiểm.

Các biện pháp chẩn đoán chuyên sâu hiện nay

Để đánh giá chính xác mức độ tổn thương, các bác sĩ thường chỉ định bà con thực hiện một số kỹ thuật như:

• Chụp X-quang: Quan sát cấu trúc xương, phát hiện các vết nứt, gãy hoặc sự biến dạng của cột sống.
• Chụp MRI (Cộng hưởng từ): Đây là phương pháp hiện đại giúp nhìn rõ các phần mềm như đĩa đệm, dây thần kinh và dây chằng, cực kỳ an toàn cho sức khỏe.
• Chụp CT Scan: Thường dùng để đánh giá chi tiết các khối u hoặc tổn thương xương phức tạp.
• Đo mật độ xương: Giúp xác định xem bà con có bị loãng xương dẫn đến đau lưng hay không.

Chăm sóc và cải thiện tình trạng đau lưng dưới tại nhà

Với những cơn đau cấp tính nhẹ, bà con có thể áp dụng các biện pháp sau để xoa dịu tại chỗ:

1. Chườm nóng và chườm lạnh

Trong 72 giờ đầu khi mới đau, bà con nên chườm lạnh (dùng khăn bọc đá) để giảm sưng viêm và làm tê cảm giác đau. Sau đó, hãy chuyển sang chườm nóng bằng túi chườm hoặc lá lốt, ngải cứu rang muối để giúp giãn cơ, tăng cường lưu thông máu và hỗ trợ phục hồi.

2. Nghỉ ngơi đúng cách

Khi đau, bà con cần tạm ngưng các công việc nặng nhọc. Tuy nhiên, chúng tôi khuyên bà con không nên nằm lì một chỗ quá lâu. Hãy vận động nhẹ nhàng quanh nhà để tránh tình trạng cứng khớp và giúp máu huyết lưu thông tốt hơn.

3. Xoa bóp, massage nhẹ nhàng

Việc dùng tay day ấn nhẹ nhàng vào vùng lưng đau giúp giải phóng các cơ đang bị co thắt. Bà con có thể nhờ người thân hỗ trợ xoa bóp vùng thắt lưng, hông để cảm thấy dễ chịu hơn.

4. Sử dụng thuốc hỗ trợ

Bà con có thể dùng các loại thuốc giảm đau thông thường không kê đơn như Paracetamol để cắt cơn đau. Tuy nhiên, ĐMĐ lưu ý bà con không nên lạm dụng thuốc Tây trong thời gian dài vì dễ gây ảnh hưởng đến dạ dày, gan và thận.

Phòng ngừa đau lưng dưới – Bảo vệ “cột trụ” của cơ thể

Để không phải chịu đựng những cơn đau nhức hành hạ, bà con nên xây dựng lối sống lành mạnh từ sớm:

• Tư thế đúng là số 1: Luôn giữ thẳng lưng khi đi, đứng và ngồi. Khi cần bê vật nặng, hãy ngồi xổm xuống, ôm sát vật vào người rồi mới từ từ đứng lên, tuyệt đối không cúi gập lưng để nhấc vật lên.
• Kiểm soát cân nặng: Ăn uống điều độ, tránh để béo phì khiến cột sống phải gồng mình gánh đỡ trọng lượng thừa.
• Dinh dưỡng đầy đủ: Bổ sung thực phẩm giàu Canxi, Vitamin D (có trong tôm, cua, cá, rau xanh) để xương chắc khỏe từ bên trong.
• Luyện tập đều đặn: Dành 30 phút mỗi ngày để đi bộ, tập yoga hoặc bơi lội. Các bài tập này giúp cơ lưng dẻo dai và cột sống linh hoạt hơn.
• Thăm khám định kỳ: 6 tháng một lần, bà con nên đi kiểm tra sức khỏe xương khớp để sớm phát hiện mầm mống bệnh tật.

Hy vọng những chia sẻ trên của Đỗ Minh Đường đã giúp bà con có cái nhìn đầy đủ về tình trạng đau lưng dưới. Sức khỏe cột sống chính là nền tảng cho một cuộc sống hạnh phúc. Chúc bà con luôn mạnh khỏe và có một tấm lưng vững chãi!

Bà con lưu ý: Nội dung bài viết mang tính chất tham khảo kiến thức. Khi thấy có dấu hiệu đau lưng kéo dài, bà con nên tìm đến các chuyên gia y tế để được tư vấn chính xác về tình trạng của mình.

“`