Mất ngủ tuổi 17 và 3 lộ trình phục hồi giấc ngủ tự nhiên tại nhà

Chứng kiến con em mình ở ngưỡng cửa 17 tuổi – độ tuổi đẹp nhất của thanh xuân nhưng lại trằn trọc hàng đêm, đôi mắt thâm quầng vì mất ngủ, chắc hẳn các bậc phụ huynh không khỏi xót xa và lo lắng. Phòng khám Đỗ Minh Đường hiểu rằng, những áp lực thi cử và sự thay đổi tâm sinh lý đang khiến giấc ngủ của các em trở nên mong manh hơn bao giờ hết, nhưng đừng quá lo sợ bởi nếu hiểu đúng gốc rễ, chúng ta hoàn toàn có thể đồng hành cùng các em tìm lại giấc ngủ ngon.

Mất ngủ ở tuổi 17 – Khi “cỗ máy” cơ thể bị quá tải

Ở độ tuổi 17, các em không chỉ đối mặt với áp lực học tập kinh khủng từ kỳ thi đại học sắp tới mà còn là giai đoạn cơ thể có những chuyển biến mạnh mẽ về thể chất và tâm lý. Theo góc nhìn của y học cổ truyền, mất ngủ (hay còn gọi là thất miên) ở lứa tuổi này thường không chỉ đơn thuần là do thói quen sinh hoạt, mà sâu xa hơn là sự mất cân bằng giữa các tạng phủ.

Chúng tôi thường ví cơ thể các em như một bộ máy đang hoạt động hết công suất. Khi các em thức khuya học bài, lo lắng quá độ, “ngọn lửa” hư nhiệt trong người sẽ bốc lên, làm tiêu hao âm huyết, khiến tâm thần không được nuôi dưỡng đầy đủ. Khi tâm không an, gan (can) bị uất kết do căng thẳng, giấc ngủ sẽ tự khắc rời xa.

Ví dụ đời thường dễ hiểu: Hãy tưởng tượng cơ thể như một chiếc điện thoại vừa sạc vừa dùng liên tục. Máy sẽ nóng lên, pin nhanh chai và đến một lúc nào đó, hệ thống sẽ báo lỗi. Mất ngủ chính là “mã lỗi” mà cơ thể đang phát ra để cảnh báo các em cần phải nghỉ ngơi.

Những dấu hiệu đi kèm không nên chủ quan

Mất ngủ ở tuổi 17 không chỉ là việc khó đi vào giấc ngủ, bà con và các bậc cha mẹ cần chú ý các biểu hiện đi kèm để có hướng xử lý kịp thời:

• Hay quên, khó tập trung: Đây là hệ quả trực tiếp khi não bộ không được nghỉ ngơi, gây ảnh hưởng nghiêm trọng đến kết quả học tập.
• Tâm trạng thất thường: Dễ cáu gắt, buồn bã vô cớ hoặc rơi vào trạng thái lo âu kéo dài.
• Cơ thể mệt mỏi, uể oải: Sáng dậy không có sức sống, hay đau đầu, chóng mặt hoặc tức ngực.
• Ăn uống kém ngon miệng hoặc thường xuyên bị đầy bụng, tiêu hóa chậm do tỳ vị bị ảnh hưởng bởi lo âu.

Đôi khi, các em có thể nhầm lẫn tình trạng này với sự thiếu hụt vitamin đơn thuần, nhưng thực tế, nếu tình trạng diễn ra trên 3 lần một tuần và kéo dài trên 1 tháng, đó là tín hiệu cho thấy nền tảng sức khỏe đang bị lung lay.

Hướng xử trí an toàn giúp các em tìm lại giấc ngủ

Tại Đỗ Minh Đường, chúng tôi luôn hướng tới việc điều chỉnh từ lối sống và tinh thần để cơ thể tự phục hồi một cách tự nhiên nhất. Dưới đây là lộ trình mà gia đình có thể áp dụng cho các em:

Việc cần làm ngay hôm nay để giảm tải

• Thiết lập “giờ giới nghiêm” công nghệ: Tắt toàn bộ điện thoại, máy tính ít nhất 45 phút trước khi ngủ. Ánh sáng xanh là “kẻ thù” số một ngăn cản não bộ tiết ra hormone ngủ.
• Giảm áp lực tư tưởng: Cha mẹ hãy trò chuyện, động viên thay vì gây áp lực điểm số. Một tinh thần thoải mái là liều thuốc ngủ quý giá nhất.
• Không dùng chất kích thích: Tuyệt đối tránh xa trà đặc, cà phê hoặc các loại nước tăng lực vào buổi chiều muộn.

Duy trì thói quen trong 7-14 ngày tới

• Xây dựng nhịp sinh học cố định: Tập thói quen đi ngủ và thức dậy vào một khung giờ nhất định, kể cả ngày nghỉ.
• Ngâm chân bằng nước ấm trước khi ngủ: Bà con có thể dùng nước ấm pha chút muối gừng. Việc này giúp lưu thông khí huyết, dẫn hỏa quy nguyên, giúp đôi bàn chân ấm lên và não bộ thư giãn.
• Bố trí không gian ngủ: Đảm bảo phòng ngủ tối, thoáng mát và yên tĩnh.

Nuôi dưỡng nền tảng lâu dài

• Chế độ ăn “dưỡng tâm”: Bổ sung các thực phẩm có tính an thần tự nhiên như hạt sen, tâm sen, long nhãn, hoặc rau lạc tiên vào thực đơn hàng ngày.
• Vận động nhẹ nhàng: Khuyến khích các em tập yoga, đi bộ hoặc thiền định khoảng 20 phút mỗi ngày để giải tỏa can khí uất kết.
• Lắng nghe cơ thể: Học cách phân bổ thời gian học tập và nghỉ ngơi hợp lý, không nên “cày ải” quá sức vào ban đêm.

Khi nào cần đưa các em đi thăm khám sớm?

Mặc dù việc điều chỉnh lối sống có thể cải thiện phần lớn các trường hợp mất ngủ nhẹ, nhưng nếu bà con thấy các em có các dấu hiệu sau, hãy đưa các em đến gặp chuyên gia y học cổ truyền để được tư vấn lộ trình chăm sóc cá nhân hóa:

Tình trạng mất ngủ kéo dài trên 1 tháng không thuyên giảm; các em có biểu hiện trầm cảm, thu mình hoặc có ý nghĩ tiêu cực; mất ngủ kèm theo sụt cân nhanh, đau đầu dữ dội hoặc suy giảm trí nhớ nghiêm trọng.

Việc thăm khám sớm sẽ giúp xác định đúng thể trạng (thận hư, can uất hay tâm tỳ lưỡng hư) để từ đó có hướng điều chỉnh nền tảng từ bên trong, giúp các em lấy lại phong độ tốt nhất cho kỳ thi quan trọng.

Mỗi người có một cơ địa và nguyên nhân mất ngủ khác nhau, vì vậy không có một công thức chung duy nhất cho tất cả. Những thông tin trên mang tính chất tham khảo giúp gia đình có cái nhìn đúng đắn hơn về tình trạng của các em tuổi 17.

Nếu bà con đang lo lắng về giấc ngủ của con em mình và muốn tìm kiếm một giải pháp chăm sóc sức khỏe thuận tự nhiên, an toàn, hãy liên hệ với Phòng khám Đỗ Minh Đường. Chúng tôi luôn sẵn sàng lắng nghe và đồng hành cùng gia đình để kiến tạo lại giấc ngủ ngon theo đúng tình trạng sức khỏe thực tế của từng em.