Mất ngủ thể huyết hư: 3 bước bồi bổ giúp bà con tìm lại giấc ngủ ngon

Nhiều bà con than phiền rằng dù cơ thể mệt rã rời nhưng đặt lưng xuống là trằn trọc, giấc ngủ chập chờn hoặc hễ tỉnh giấc là không sao ngủ lại được. Trong Nam y, đây thường là tín hiệu cho thấy cơ thể đang gặp tình trạng mất ngủ thể huyết hư – khi dòng máu nuôi dưỡng tâm thần bị thiếu hụt, khiến tinh thần không có nơi “trú ngụ” yên ổn để đi vào giấc ngủ ngon.

Mất ngủ thể huyết hư: Khi “dòng nhựa sống” không đủ nuôi dưỡng giấc ngủ

Trong quan niệm của y học cổ truyền, “Huyết” không chỉ đơn thuần là máu lưu thông trong mạch máu mà còn đóng vai trò là cơ sở vật chất để tinh thần (Tâm thần) dựa vào. Bà con có thể hình dung đơn giản như thế này: Tâm giống như một vị thần, còn Huyết giống như một chiếc giường êm ái. Khi Huyết hư (thiếu hụt hoặc chất lượng kém), chiếc giường trở nên cứng nhắc và chông chênh, khiến vị thần ấy không thể yên vị, dẫn đến tình trạng thao thức cả đêm.

Tại Đỗ Minh Đường, chúng tôi quan niệm mỗi người có một cơ địa khác nhau, nhưng với thể huyết hư, nguyên nhân thường bắt nguồn từ việc tạng phủ suy yếu, không chuyển hóa được tinh hoa từ đồ ăn thức uống thành máu để nuôi cơ thể. Điều này không chỉ gây mất ngủ mà còn làm suy kiệt nền tảng sức khỏe tổng thể nếu không được điều chỉnh đúng cách.

Vì sao bà con lại rơi vào thể “Huyết hư”?

• Tỳ vị suy yếu: Tỳ (hệ tiêu hóa) được coi là nguồn gốc của việc sinh ra huyết. Nếu bà con ăn uống thất thường, hay lo nghĩ nhiều làm hại tỳ, khả năng tạo máu sẽ giảm sút.
• Lao lực quá độ: Làm việc gắng sức, thức đêm kéo dài khiến âm huyết bị tiêu hao nhanh chóng mà không kịp phục hồi.
• Phụ nữ sau sinh hoặc chu kỳ: Chị em phụ nữ là đối tượng dễ gặp thể này nhất do đặc thù sinh lý dễ bị hao tổn huyết dịch.
• Người mới ốm dậy: Sau một trận ốm dài, cơ thể chưa kịp tái tạo lại nguồn năng lượng và máu huyết cần thiết.

Những tín hiệu nhận biết mất ngủ do huyết hư

Không giống với những kiểu mất ngủ do căng thẳng cấp tính hay do ăn quá no, mất ngủ thể huyết hư thường có những biểu hiện đặc trưng mang tính chất “suy nhược” và kéo dài. Bà con hãy thử đối chiếu xem mình có gặp phải các dấu hiệu sau không:

• Giấc ngủ chập chờn: Khó đi vào giấc ngủ, ngủ không sâu, dễ bị giật mình bởi những tiếng động nhỏ.
• Hay quên, hay hồi hộp: Luôn có cảm giác lo âu vô cớ, tim đập nhanh (đánh trống ngực) đặc biệt là khi nằm xuống.
• Sắc mặt kém tươi: Da dẻ xanh xao, môi nhợt nhạt, móng tay giòn và dễ gãy.
• Chóng mặt, hoa mắt: Đặc biệt là khi thay đổi tư thế đột ngột từ ngồi sang đứng.
• Cơ thể mệt mỏi: Cảm giác không có sức sống, hụt hơi dù không làm việc nặng.

Lưu ý từ ĐMĐ: Các triệu chứng trên là những “tín hiệu” cơ thể đang phát ra để báo hiệu sự mất cân bằng. Bà con không nên tự ý quy kết bệnh mà cần có cái nhìn tổng thể về thói quen sinh hoạt của mình. Mỗi cơ địa sẽ có mức độ biểu hiện khác nhau, hiệu quả cải thiện cũng phụ kỳ vào thể trạng của từng người.

Phân biệt với các thể mất ngủ khác

Nhiều anh em, bà con hay nhầm lẫn giữa các loại mất ngủ. Chẳng hạn, mất ngủ do “Can hỏa” thường kèm theo bực dọc, mắt đỏ, đắng miệng; còn mất ngủ do “Thực tích” thường do ăn quá no, bụng đầy trướng. Trong khi đó, mất ngủ thể huyết hư lại thiên về sự “hụt hẫng”, yếu ớt và cần được bồi bổ, vỗ về hơn là thanh lọc mạnh mẽ.

Hướng xử trí an toàn tại nhà để vỗ về giấc ngủ

Để cải thiện tình trạng này, chúng ta không thể chỉ chăm chăm vào việc “ép” cơ thể phải ngủ bằng các loại thuốc an thần mạnh, mà cần tập trung vào việc bồi hoàn lại lượng huyết dịch đã mất. Đỗ Minh Đường gợi ý bà con lộ trình chăm sóc 3 lớp như sau:

1. Làm ngay hôm nay: Giảm quá tải cho Tâm – Tỳ

• Tắt thiết bị điện tử trước 30 phút: Ánh sáng xanh khiến tâm trí bị kích thích, làm hao tổn huyết dịch của can và tâm. Thay vào đó, bà con hãy thử nghe nhạc nhẹ hoặc đọc một cuốn sách thư giãn.
• Ngâm chân nước ấm: Sử dụng nước ấm (khoảng 40 độ C) ngâm chân trước khi ngủ giúp dẫn huyết xuống dưới, làm ấm kinh mạch và an thần rất tốt.
• Tránh suy nghĩ việc đại sự sau 9 giờ tối: Hãy để não bộ được nghỉ ngơi, việc lo lắng vào ban đêm chỉ làm tình trạng huyết hư thêm trầm trọng.

2. Duy trì trong 7-14 ngày: Thiết lập thói quen nền tảng

• Bổ sung thực phẩm “màu đỏ và đen”: Trong Đông y, các thực phẩm màu đỏ (táo đỏ, kỷ tử, thịt bò) và màu đen (đỗ đen, vừng đen) thường có tác dụng bổ huyết rất tốt. Hãy thêm chúng vào thực đơn hàng ngày.
• Uống trà thảo mộc nhẹ: Một cốc nước tâm sen hoặc trà nụ tam thất loãng vào buổi chiều có thể giúp làm dịu thần kinh (bà con lưu ý không dùng quá đặc gây phản tác dụng).
• Tập thở bụng: Mỗi ngày dành 10-15 phút tập hít thở sâu để đưa khí huyết lưu thông điều hòa toàn cơ thể.

3. Nuôi dưỡng lâu dài: Củng cố gốc bệnh

• Ngủ đúng giờ (trước 11 giờ đêm): Đây là thời điểm “vàng” để gan tạng thải độc và tái tạo huyết. Thức quá giờ này chính là cách nhanh nhất làm cạn kiệt nguồn huyết của cơ thể.
• Vận động nhẹ nhàng: Các bộ môn như Yoga, đi bộ hoặc dưỡng sinh giúp khí huyết lưu thông mà không gây quá tải hay mất sức.
• Giữ tinh thần lạc quan: “Nội thương thất tình” (buồn phiền, lo âu) là kẻ thù của huyết. Hãy tìm những thú vui lành mạnh để cân bằng cảm xúc.

Dấu hiệu bà con nên thăm khám chuyên môn

Mặc dù việc điều chỉnh lối sống có vai trò rất quan trọng, nhưng trong một số trường hợp, nguồn huyết đã suy kiệt quá mức khiến cơ thể không thể tự phục hồi. Bà con nên tìm đến sự tư vấn của bác sĩ khi:

• Mất ngủ trắng đêm hoặc chỉ ngủ được 1-2 tiếng mỗi ngày kéo dài trên 1 tháng.
• Tình trạng chóng mặt, hoa mắt gây té ngã hoặc ảnh hưởng nghiêm trọng đến công việc.
• Mất ngủ kèm theo sụt cân nhanh, ăn uống không ngon miệng kéo dài.
• Đã áp dụng các biện pháp hỗ trợ tại nhà nhưng không có sự chuyển biến rõ rệt.

Lời khuyên từ Nam y Đỗ Minh Đường

Mất ngủ thể huyết hư không phải là vấn đề có thể giải quyết “một sớm một chiều” bằng cách vay mượn sự cưỡng ép từ thuốc. Bản chất của nó là sự thiếu hụt từ bên trong, nên hướng xử lý đúng đắn nhất chính là: Bồi bổ để phục hồi – Điều chỉnh để duy trì. Khi nguồn huyết được đầy đủ, tâm thần tự khắc sẽ yên ổn, giấc ngủ sẽ đến một cách tự nhiên và bền vững.

Tại Đỗ Minh Đường, chúng tôi luôn đề cao tính cá nhân hóa. Mỗi bà con có một thể trạng, mức độ huyết hư và thói quen sinh hoạt khác nhau, vì vậy không có một công thức chung nào cho tất cả mọi người. Việc hiểu đúng “gốc rễ” của mình là bước đầu tiên và quan trọng nhất trên hành trình tìm lại giấc ngủ ngon.

Thông tin trên đây chỉ mang tính chất tham khảo. Hiệu quả của các biện pháp hỗ trợ có thể khác nhau tùy thuộc vào cơ địa và tình trạng sức khỏe cụ thể của mỗi người. Nếu tình trạng mất ngủ kéo dài gây ảnh hưởng đến sinh hoạt, bà con nên thăm khám để được tư vấn hướng chăm sóc phù hợp nhất.

Nếu bà con đang gặp khó khăn về giấc ngủ và muốn tìm hiểu rõ hơn về thể trạng của mình, đừng ngần ngại để lại thông tin hoặc đặt câu hỏi tại đây. Phòng khám Đỗ Minh Đường luôn sẵn sàng lắng nghe, hỗ trợ tư vấn và gợi ý cách chăm sóc cá nhân hóa theo từng cơ địa của bà con.