Ngồi nhiều ngày Tết, trời lạnh: 3 nguyên nhân khiến xương khớp đau âm ỉ

Những ngày Tết, thời tiết lạnh kèm theo thói quen ngồi nhiều, ít vận động khiến không ít bà con than phiền tình trạng xương khớp đau âm ỉ cả ngày. Cảm giác không quá dữ dội nhưng dai dẳng, cử động là thấy khó chịu, nghỉ ngơi cũng không thật sự dễ chịu. Tại Phòng khám Đỗ Minh Đường, chúng tôi gặp rất nhiều trường hợp sau Tết mới giật mình nhận ra: chỉ vài ngày sinh hoạt sai nhịp cũng đủ khiến xương khớp “lên tiếng”.

Vì sao cứ đến Tết, ngồi nhiều và trời lạnh là xương khớp lại đau?

Đau xương khớp trong những ngày Tết không phải là chuyện hiếm. Tuy nhiên, nếu chỉ nghĩ đơn giản là “lạnh thì đau” hoặc “ngồi nhiều nên mỏi” thì bà con mới nhìn thấy phần ngọn. Thực tế, đây là sự cộng hưởng của nhiều yếu tố bên trong và bên ngoài cơ thể.

Ngồi lâu một chỗ: khí huyết bị ứ trệ

Những ngày Tết, bà con thường ngồi nhiều hơn bình thường: ngồi tiếp khách, ngồi xem tivi, ngồi chơi bài, ngồi xe đường dài… Khi ngồi lâu, đặc biệt là ngồi sai tư thế, các khớp gần như không được vận động. Theo góc nhìn Y học cổ truyền, vận động giúp khí huyết lưu thông. Ngược lại, bất động kéo dài sẽ khiến khí huyết ứ trệ, kinh lạc không thông.

Khí huyết giống như dòng nước chảy trong mương. Nếu dòng chảy đều, mọi nơi đều được nuôi dưỡng. Nhưng nếu bị chặn lại quá lâu, nước tù đọng sẽ sinh ra nhiều vấn đề. Xương khớp cũng vậy, khi thiếu sự nuôi dưỡng của khí huyết, cảm giác đau âm ỉ, nặng khớp, cứng khớp rất dễ xuất hiện.

Thời tiết lạnh: hàn tà xâm nhập, khớp co cứng

Mùa lạnh là điều kiện thuận lợi để hàn tà xâm nhập vào cơ thể, đặc biệt là ở những người có nền tảng xương khớp yếu hoặc đã từng đau mỏi trước đó. Trời lạnh khiến mạch máu co lại, tuần hoàn kém hơn, dịch khớp lưu thông chậm. Khớp vì thế dễ bị khô, cứng và đau.

Nhiều bà con để ý rằng chỉ cần trời trở lạnh là đầu gối, cổ vai gáy hoặc thắt lưng bắt đầu nhức mỏi. Đó là biểu hiện điển hình của hàn – thấp tác động lên kinh lạc xương khớp.

Sinh hoạt ngày Tết làm “lệch nhịp” cơ thể

Tết thường đi kèm ăn uống thất thường, nhiều đạm – nhiều rượu bia, ngủ muộn, dậy muộn, ít vận động. Những thay đổi này tưởng chừng chỉ ảnh hưởng tiêu hóa hay giấc ngủ, nhưng thực tế lại tác động trực tiếp đến xương khớp.

Theo Y học cổ truyền, tỳ vị khỏe thì khí huyết mới sinh tốt. Khi ăn uống quá đà, tỳ vị suy yếu, quá trình sinh khí huyết bị ảnh hưởng, xương khớp không được nuôi dưỡng đầy đủ, từ đó dễ sinh đau mỏi.

Đau âm ỉ cả ngày: dấu hiệu thường gặp và những nhầm lẫn hay xảy ra

Đau xương khớp do ngồi nhiều và trời lạnh thường không bùng phát dữ dội mà âm ỉ, kéo dài. Một số biểu hiện bà con hay gặp gồm:

• Đau mỏi khớp gối, thắt lưng, cổ vai gáy khi ngồi lâu.
• Cảm giác cứng khớp buổi sáng hoặc khi đứng dậy sau khi ngồi lâu.
• Đau tăng khi trời lạnh, giảm khi được giữ ấm.
• Cảm giác nặng khớp, vận động không còn linh hoạt như trước.

Nhiều bà con dễ nhầm lẫn những biểu hiện này với việc “tuổi cao xương yếu” hoặc cho rằng chỉ là mỏi thông thường, nghỉ vài hôm là hết. Tuy nhiên, nếu tình trạng này lặp đi lặp lại mỗi dịp lạnh hoặc sau những đợt sinh hoạt ít vận động, đó là dấu hiệu cho thấy nền tảng xương khớp và khí huyết đã có vấn đề.

Góc nhìn Nam y: đau xương khớp không chỉ nằm ở khớp

Tại Phòng khám Đỗ Minh Đường, chúng tôi nhìn vấn đề đau xương khớp theo hướng toàn diện. Khớp đau chỉ là nơi biểu hiện ra bên ngoài. Gốc rễ thường liên quan đến khí huyết, tạng phủ và sự cân bằng âm dương trong cơ thể.

Người ngồi nhiều, ít vận động thường có khí huyết kém lưu thông. Gặp thêm thời tiết lạnh, hàn – thấp xâm nhập, làm kinh lạc co lại, đau nhức là điều dễ hiểu. Nếu nền tảng can – thận suy yếu, khả năng nuôi dưỡng gân xương giảm, thì cơn đau sẽ dai dẳng hơn và dễ tái phát, không chỉ gói gọn trong vài ngày Tết.

Vì vậy, Nam y không chỉ dừng ở việc “xử lý chỗ đau” mà luôn hướng đến điều chỉnh từ bên trong, giúp cơ thể tự phục hồi và thích nghi tốt hơn với thời tiết và sinh hoạt.

Hướng xử trí an toàn tại nhà cho bà con những ngày Tết

Với tình trạng đau âm ỉ do ngồi nhiều và trời lạnh, bà con có thể áp dụng một số hướng chăm sóc an toàn, dễ thực hiện tại nhà.

Những việc nên làm ngay

• Giữ ấm cơ thể, đặc biệt là vùng cổ, thắt lưng, đầu gối.
• Tránh ngồi một tư thế quá lâu, cứ 30–45 phút nên đứng dậy đi lại nhẹ nhàng.
• Xoa bóp nhẹ vùng khớp đau để hỗ trợ lưu thông.

Duy trì trong 7–14 ngày sau Tết

• Điều chỉnh lại giờ giấc sinh hoạt, ngủ đủ và đúng giờ.
• Ăn uống điều độ hơn, ưu tiên món ấm, dễ tiêu.
• Duy trì vận động nhẹ như đi bộ, giãn cơ, tránh vận động mạnh đột ngột.

Nuôi dưỡng nền tảng lâu dài

• Tạo thói quen vận động đều đặn mỗi ngày.
• Giữ tinh thần thư thái, tránh căng thẳng kéo dài.
• Quan tâm đến sức khỏe tổng thể, không chỉ khi có triệu chứng.

Khi nào bà con nên thăm khám sớm?

Đa phần các cơn đau nhẹ có thể cải thiện khi điều chỉnh sinh hoạt. Tuy nhiên, bà con nên chủ động thăm khám nếu gặp các dấu hiệu sau:

• Đau kéo dài nhiều tuần, không giảm dù đã nghỉ ngơi và giữ ấm.
• Đau ngày càng tăng, ảnh hưởng rõ đến sinh hoạt hàng ngày.
• Khớp sưng, nóng, hạn chế vận động nhiều.

Việc thăm khám sớm giúp xác định đúng nguyên nhân và có hướng chăm sóc phù hợp, tránh để tình trạng kéo dài thành mạn tính.

Hiểu đúng để chăm sóc đúng: điều quan trọng nhất với xương khớp

Qua nhiều năm đồng hành cùng bà con, Phòng khám Đỗ Minh Đường nhận thấy rằng: đau xương khớp không có một cách xử lý chung cho tất cả. Mỗi người một cơ địa, một nền tảng sức khỏe, nên cách chăm sóc cũng cần được cá nhân hóa.

Những cơn đau âm ỉ ngày Tết là lời nhắc để bà con lắng nghe cơ thể nhiều hơn, điều chỉnh lại lối sống và quan tâm đến nền tảng từ bên trong. Khi hiểu đúng nguyên nhân, việc chăm sóc sẽ nhẹ nhàng và bền vững hơn.

Thông tin trong bài viết mang tính tham khảo, hiệu quả có thể khác nhau tùy cơ địa và thể trạng mỗi người. Nếu tình trạng đau xương khớp kéo dài hoặc ảnh hưởng nhiều đến sinh hoạt, bà con nên thăm khám để được tư vấn hướng chăm sóc phù hợp. Nếu cần định hướng theo thể trạng cụ thể, Phòng khám Đỗ Minh Đường sẵn sàng đồng hành và hỗ trợ bà con trong việc chăm sóc sức khỏe xương khớp một cách an toàn, lâu dài.