6 dấu hiệu và cách trị chán ăn mất ngủ an toàn tại nhà cho bà con

Chán ăn mất ngủ là tình trạng “trong héo ngoài gầy” khiến bà con vô cùng mệt mỏi, tinh thần suy nhược và làm suy giảm chất lượng cuộc sống nghiêm trọng. Hiểu được nỗi lo này, nhà thuốc Đỗ Minh Đường chúng tôi xin chia sẻ những thông tin chi tiết về nguyên nhân, dấu hiệu và cách khắc phục tình trạng này để bà con sớm lấy lại giấc ngủ ngon và cảm giác ăn uống ngon miệng.

Chán ăn mất ngủ là tình trạng như thế nào?

Chán ăn mất ngủ là một trạng thái rối loạn kết hợp giữa việc ăn uống không ngon miệng, không có cảm giác thèm ăn và khó ngủ, ngủ không sâu giấc hoặc thường xuyên tỉnh dậy giữa đêm. Tình trạng này nếu diễn ra ngắn hạn có thể do áp lực công việc, nhưng nếu kéo dài sẽ trở thành một vòng lặp bệnh lý: không ăn được dẫn đến thiếu chất gây mất ngủ, và mất ngủ lại khiến cơ thể mệt mỏi dẫn đến chán ăn.

Đỗ Minh Đường chúng tôi nhận thấy, tình trạng này không chỉ ảnh hưởng đến sức khỏe thể chất mà còn bào mòn cả tinh thần. Bà con cần xác định rõ nguyên nhân để có hướng khắc phục sớm, tránh để cơ thể suy kiệt đến mức không thể tự phục hồi.

Dấu hiệu nhận biết cơ thể đang báo động

Tùy vào cơ địa của mỗi người mà biểu hiện chán ăn mất ngủ có thể khác nhau, tuy nhiên bà con có thể đối chiếu với những triệu chứng điển hình sau đây:

Triệu chứng tại giấc ngủ và vị giác

• Rối loạn giấc ngủ: Khó đi vào giấc ngủ, trằn trọc cả đêm, tổng thời gian ngủ ít hơn 5 tiếng mỗi ngày.
• Giấc ngủ chập chờn: Thường xuyên giật mình tỉnh giấc, khi thức dậy cảm thấy đầu óc mê muội, không tập trung.
• Mất cảm giác ngon miệng: Nhìn thấy đồ ăn là sợ, ăn không thấy vị, thậm chí có cảm giác buồn nôn khi ngửi mùi thức ăn.

Triệu chứng toàn thân đi kèm

• Mệt mỏi kéo dài, cơ thể không có năng lượng để làm việc.
• Thường xuyên đau đầu, hoa mắt, choáng váng do thiếu hụt dinh dưỡng và oxy lên não.
• Ù tai, thị lực giảm sút, da dẻ xanh xao, thiếu sức sống.

Nguyên nhân gây chán ăn mất ngủ: Do đâu mà nên?

Theo kinh nghiệm của chúng tôi, có rất nhiều nguyên nhân khiến bà con rơi vào trạng thái này, thường được chia làm hai nhóm chính:

1. Tác nhân từ môi trường và lối sống

Đây là những yếu tố bên ngoài tác động trực tiếp đến hệ thần kinh và thói quen sinh hoạt của chúng ta:

• Áp lực tâm lý: Lo âu, căng thẳng kéo dài từ công việc hoặc chuyện gia đình khiến tâm trí không được nghỉ ngơi.
• Môi trường sinh hoạt: Phòng ngủ quá ồn ào, ánh sáng quá mạnh, hoặc giường chiếu không sạch sẽ, ẩm mốc.
• Thói quen xấu: Thức khuya thường xuyên, lạm dụng cà phê, thuốc lá, hoặc ăn quá nhiều đồ cay nóng, đồ ngọt vào buổi tối.
• Thay đổi đột ngột: Thay đổi múi giờ, thay đổi nơi ở hoặc nhiệt độ môi trường quá nóng/lạnh cũng làm xáo trộn nhịp sinh học.

2. Yếu tố bệnh lý từ bên trong

Khi các tạng phủ trong cơ thể bị tổn thương hoặc mất cân bằng, chán ăn mất ngủ chính là “tiếng kêu cứu” của cơ thể:

• Rối loạn nội tiết: Đặc biệt phổ biến ở chị em phụ nữ thời kỳ tiền mãn kinh và mãn kinh. Sự sụt giảm hormone khiến tâm trạng thất thường, gây mất ngủ và bỏ bữa.
• Hệ tiêu hóa kém: Các bệnh lý như viêm loét dạ dày, đại tràng khiến việc hấp thụ dinh dưỡng kém, bụng dạ luôn đầy chướng dẫn đến chán ăn và khó ngủ.
• Suy giảm chức năng tạng phủ: Các vấn đề về gan, thận, huyết áp hoặc tim mạch thường gây ra các cơn đau nhẹ hoặc cảm giác bứt rứt về đêm, làm gián đoạn giấc ngủ.

Chán ăn mất ngủ kéo dài nguy hiểm như thế nào?

Nhiều bà con chủ quan nghĩ rằng “chỉ là mệt chút thôi, vài bữa là khỏi”, nhưng thực tế tình trạng này kéo dài sẽ gây ra những hệ lụy khôn lường:

• Suy nhược cơ thể: Khi không ăn và không ngủ được, hệ miễn dịch sẽ sụp đổ, tạo điều kiện cho vi khuẩn, virus tấn công.
• Ảnh hưởng não bộ: Mất ngủ kéo dài làm chết tế bào thần kinh, gây suy giảm trí nhớ, thậm chí dẫn đến trầm cảm hoặc rối loạn lo âu.
• Biến chứng tạng phủ: Gây áp lực cực lớn lên tim mạch, gan và thận, tăng nguy cơ đột quỵ hoặc suy thận mạn tính.

Cách khắc phục chán ăn mất ngủ an toàn tại nhà

Bên cạnh việc thăm khám để tìm ra nguyên nhân chính xác, bà con có thể tham khảo một số phương pháp hỗ trợ sau đây:

Sử dụng mẹo dân gian và thảo dược phổ thông

Những nguyên liệu quen thuộc trong vườn nhà đôi khi lại là vị thuốc quý giúp an thần, kiện tỳ hiệu quả:

• Trà tâm sen: Tâm sen có vị đắng, tính hàn, giúp thanh tâm, an thần. Bà con có thể hãm tâm sen với nước sôi, uống trước khi ngủ 1-2 giờ để dễ vào giấc hơn.
• Món ăn từ hạt sen, đậu xanh: Hạt sen bổ tâm tỳ, đậu xanh thanh nhiệt. Một bát cháo hạt sen đậu xanh ấm nóng vào buổi tối nhẹ nhàng sẽ giúp bụng dạ êm ái và ngủ ngon hơn.
• Cây lạc tiên, đinh lăng: Đây là những loại cây có hoạt chất an thần tự nhiên rất tốt. Bà con có thể dùng lá đinh lăng hoặc cây lạc tiên sắc nước uống hàng ngày để cải thiện vị giác và giấc ngủ.

Lưu ý từ Đỗ Minh Đường: Các mẹo dân gian thường có tác dụng chậm và chỉ phù hợp với trường hợp nhẹ. Những người có cơ địa quá hư hàn, huyết áp thấp hoặc phụ nữ mang thai nên tham khảo ý kiến chuyên gia trước khi dùng các loại lá này thường xuyên.

Hướng tiếp cận theo Tây y và Đông y

Trong y học hiện đại, bác sĩ có thể chỉ định một số nhóm thuốc như thuốc an thần nhẹ, thuốc kích thích vị giác hoặc thuốc chống trầm cảm tùy vào nguyên nhân. Tuy nhiên, việc dùng thuốc Tây cần tuyệt đối tuân thủ chỉ định, không được tự ý mua dùng vì dễ gây lệ thuộc.

Trong Đông y, việc điều trị hướng tới sự cân bằng âm dương và bồi bổ tạng phủ. Một số vị thuốc thường được dùng như Toan táo nhân (an thần), Đơn sâm (hoạt huyết), Đảng sâm (bổ khí)… được kết hợp để giúp cơ thể phục hồi từ gốc, giúp bà con ăn ngon, ngủ khỏe một cách tự nhiên.

Chế độ chăm sóc và phòng ngừa tái phát

Để duy trì sức khỏe bền vững, Đỗ Minh Đường khuyên bà con nên xây dựng một lối sống khoa học:

• Vệ sinh giấc ngủ: Thiết lập giờ đi ngủ và thức dậy cố định. Hạn chế dùng điện thoại, máy tính ít nhất 30 phút trước khi ngủ.
• Vận động nhẹ nhàng: Tập yoga, đi bộ hoặc thiền định giúp khí huyết lưu thông, giải tỏa căng thẳng thần kinh.
• Dinh dưỡng hợp lý: Ăn đúng bữa, đủ chất. Nên ưu tiên các thực phẩm dễ tiêu hóa và tránh xa rượu bia, chất kích thích vào buổi tối.
• Giữ tinh thần lạc quan: Học cách buông bỏ áp lực, dành thời gian thư giãn để “tâm an thì ngủ mới ngon”.

Hy vọng những chia sẻ trên đây đã giúp bà con hiểu rõ hơn về chứng chán ăn mất ngủ. Nếu tình trạng kéo dài không thuyên giảm, bà con đừng nên chịu đựng một mình mà hãy chủ động tìm đến các cơ sở y tế uy tín để được tư vấn và hỗ trợ kịp thời.

Nếu bà con còn bất kỳ thắc mắc nào về tình trạng sức khỏe của mình, hãy liên hệ với chúng tôi để được tư vấn cụ thể nhất theo tình trạng cá nhân.