Viêm mũi dị ứng theo mùa và 3 cách kiểm soát hiệu quả tại nhà

Mỗi khi thời tiết chuyển mình, bà con lại phải đối mặt với nỗi lo viêm mũi dị ứng theo mùa khiến cuộc sống đảo lộn, hắt hơi liên tục và chảy nước mũi không ngớt. Tại Đỗ Minh Đường, chúng tôi thấu hiểu rằng những triệu chứng này không chỉ gây khó chịu về mặt thể chất mà còn làm suy giảm chất lượng công việc và tinh thần của người bệnh.

Viêm mũi dị ứng theo mùa là một tình trạng phản ứng quá mẫn của cơ thể trước các tác nhân từ môi trường, thường xảy ra vào những thời điểm cố định trong năm. Để giúp bà con có cái nhìn đầy đủ và biết cách chăm sóc sức khỏe đúng cách, chúng tôi xin chia sẻ những kiến thức tổng quan nhất về căn bệnh này.

Viêm mũi dị ứng theo mùa là gì và các thể bệnh thường gặp

Viêm mũi dị ứng theo mùa là hiện tượng niêm mạc mũi bị viêm nhiễm, sưng tấy do hệ miễn dịch phản ứng quá mức với các dị nguyên có trong không khí. Đặc điểm nhận dạng rõ nhất là bệnh chỉ xuất hiện vào những thời điểm cụ thể như lúc giao mùa xuân – hè hoặc thu – đông.

Dựa trên thời gian kéo dài và mức độ xuất hiện, bệnh thường được chia làm hai thể chính:

• Thể bệnh cấp tính: Thường bùng phát bất ngờ khi thời tiết thay đổi đột ngột hoặc khi có sự chênh lệch lớn về độ ẩm. Các triệu chứng thường diễn ra trong vài ngày đến vài tuần rồi thuyên giảm khi các yếu tố môi trường ổn định trở lại.
• Thể bệnh mãn tính: Đây là tình trạng đáng lo ngại hơn khi các triệu chứng kéo dài dai dẳng, xảy ra thường xuyên và có xu hướng lặp lại theo chu kỳ hàng năm. Nếu không được chú ý, bệnh có thể xuất hiện quanh năm, khiến người bệnh luôn trong trạng thái mệt mỏi.

Điểm mặt những nguyên nhân gây bệnh phổ biến

Theo kinh nghiệm của chúng tôi, nguyên nhân cốt lõi gây ra tình trạng này nằm ở sự nhạy cảm của cơ địa mỗi người đối với các chất gây dị ứng. Khi các tác nhân này xâm nhập vào đường hô hấp, cơ thể sẽ tự sản sinh ra các chất trung gian hóa học gây ra phản ứng viêm.

• Phấn hoa: Đây là thủ phạm hàng đầu. Vào mùa xuân và mùa hè, các loại cây cỏ, hoa dại phát tán phấn hoa vào không khí. Những hạt phấn li ti này rất dễ xâm nhập vào mũi và gây kích ứng.
• Nấm mốc và bào tử: Độ ẩm cao là điều kiện lý tưởng để nấm mốc phát triển. Bào tử nấm có thể bay lơ lửng trong không khí, đặc biệt là ở những vùng ẩm thấp hoặc trong nhà không thông thoáng.
• Ô nhiễm môi trường: Khói bụi từ phương tiện giao thông, khí thải công nghiệp làm niêm mạc mũi trở nên yếu hơn, dễ bị kích ứng trước các tác nhân khác.
• Yếu tố thời tiết: Sự thay đổi áp suất, nhiệt độ và độ ẩm không khí ảnh hưởng trực tiếp đến sự phân tán của các dị nguyên.
• Di truyền: Nếu trong gia đình có cha mẹ mắc các bệnh về dị ứng hoặc hen suyễn, con cái sẽ có nguy cơ cao hơn bình thường.
• Lông và gàu thú cưng: Đối với một số bà con có cơ địa nhạy cảm, việc tiếp xúc với chó, mèo cũng là nguồn cơn khởi phát cơn dị ứng.

Nhận diện các dấu hiệu điển hình của viêm mũi dị ứng theo mùa

Các triệu chứng thường xuất hiện rầm rộ và đồng thời, khiến bà con cảm thấy vô cùng mệt mỏi. Dưới đây là những biểu hiện mà chúng tôi thường ghi nhận được:

• Hắt hơi liên tục: Đặc biệt là vào sáng sớm khi vừa thức dậy hoặc khi ra ngoài trời.
• Ngứa mũi và mắt: Cảm giác ngứa ngáy khó chịu sâu trong mũi, đôi khi kèm theo đỏ mắt, ngứa mí mắt và chảy nước mắt.
• Chảy nước mũi trong: Nước mũi ban đầu thường trong và loãng. Tuy nhiên, nếu bà con thấy nước mũi chuyển sang màu vàng hoặc xanh thì cần cẩn trọng vì có thể đã bị bội nhiễm.
• Nghẹt mũi, khó thở: Niêm mạc mũi sưng nề gây cản trở đường thở, khiến bà con phải thở bằng miệng, dẫn đến khô họng.
• Đau nhức vùng mặt: Cảm giác đau âm ỉ ở vùng sống mũi, đôi khi lan lên trán hoặc xuống họng gây khó nuốt.

Lời khuyên từ Đỗ Minh Đường: Khi thấy các triệu chứng hắt hơi, sổ mũi đi kèm với ngứa mắt, bà con nên chủ động theo dõi thời gian xuất hiện để xác định xem mình có đang gặp vấn đề theo mùa hay không.

Viêm mũi dị ứng theo mùa có nguy hiểm không?

Nhiều bà con thường chủ quan cho rằng đây chỉ là bệnh “xoàng”, qua mùa là hết. Tuy nhiên, chúng tôi xin lưu ý rằng dù hầu như không đe dọa trực tiếp đến tính mạng, nhưng nếu để kéo dài không kiểm soát, bệnh có thể dẫn đến những biến chứng ảnh hưởng lâu dài đến sức khỏe như:

• Phát triển thành Hen suyễn: Viêm đường hô hấp trên kéo dài dễ lan xuống đường hô hấp dưới.
• Hình thành Polyp mũi, xoang: Sự phù nề niêm mạc lâu ngày tạo thành các khối u nhú lành tính nhưng gây tắc nghẽn đường thở trầm trọng.
• Viêm tai giữa: Dịch nhầy từ mũi có thể theo ống Eustache lên tai gây viêm nhiễm, ảnh hưởng đến thính lực.
• Bội nhiễm: Gây viêm họng mãn tính, viêm thanh quản, thậm chí là các biến chứng hiếm gặp như viêm màng não.

Hướng dẫn các phương pháp hỗ trợ kiểm soát bệnh tại nhà

Để giúp bà con giảm nhẹ triệu chứng và chung sống hòa bình với căn bệnh này, có thể tham khảo một số hướng tiếp cận phổ biến hiện nay. Lưu ý, mọi thông tin chỉ mang tính chất tham khảo, bà con cần lắng nghe cơ thể mình.

1. Tiếp cận bằng Y học hiện đại

Thông thường, các bác sĩ sẽ kê đơn dựa trên tình trạng cụ thể của mỗi người nhằm mục tiêu giảm viêm và cắt cơn dị ứng:

• Thuốc kháng Histamin: Giúp ngăn chặn phản ứng dị ứng, giảm hắt hơi và ngứa.
• Thuốc xịt Corticoid: Có tác dụng chống viêm tại chỗ, làm dịu niêm mạc mũi bị sưng tấy.
• Liệu pháp miễn dịch: Trong những trường hợp nặng, phương pháp tiêm hoặc ngậm dưới lưỡi có thể được chỉ định để giúp cơ thể làm quen dần với dị nguyên.

2. Áp dụng các bài thuốc Đông y truyền thống

YHCT quan niệm viêm mũi dị ứng thường do chính khí hư hao, ngoại tà (phong, hàn, nhiệt) xâm nhập vào tạng phế, tỳ. Bà con có thể tham khảo một số bài thuốc giúp làm ấm cơ thể và bồi bổ khí huyết:

• Thể phong hàn (do lạnh): Sử dụng các vị như kinh giới, bạch chỉ, quế chi, gừng tươi… giúp phát tán phong hàn, làm thông mũi.
• Thể phế, tỳ khí hư (người già, người suy nhược): Dùng đẳng sâm, rễ đinh lăng, bạch truật… để bồi bổ công năng tạng phủ, từ đó giúp cơ thể tự chống lại tác nhân gây bệnh.

3. Tận dụng mẹo dân gian và thảo dược quanh nhà

Đây là những phương pháp dễ thực hiện, lành tính mà bà con có thể áp dụng để giảm bớt sự khó chịu:

• Rượu tỏi: Tỏi chứa hoạt chất kháng sinh tự nhiên. Bà con dùng tỏi sạch ngâm với rượu trắng sau 1-2 tháng, uống một chén nhỏ mỗi ngày có thể giúp tăng đề kháng đường hô hấp. (Lưu ý: Không dùng cho người đang bị đau dạ dày nặng hoặc nóng trong).
• Hạt gấc ngâm rượu: Nướng chín hạt gấc, giã nát rồi ngâm rượu. Dùng bông thấm dung dịch này bôi lên sống mũi để giảm sưng viêm. (Cẩn trọng: Chỉ dùng ngoài da, không được uống).
• Xông hơi tinh dầu: Sử dụng sả, bạc hà hoặc tinh dầu tràm xông mũi giúp làm loãng dịch nhầy, thông thoáng đường thở rất tốt.

Lối sống lành mạnh cho người viêm mũi dị ứng

Phòng bệnh luôn tốt hơn chữa bệnh. Đỗ Minh Đường khuyên bà con nên xây dựng một chế độ sinh hoạt khoa học để hạn chế tối đa sự bùng phát của bệnh:

• Tránh xa dị nguyên: Đeo khẩu trang khi ra ngoài, hạn chế đến những nơi có nhiều hoa vào mùa phấn phát tán.
• Vệ sinh không gian sống: Thường xuyên giặt giũ chăn màn, hút bụi phòng ngủ và giữ cho không khí trong nhà luôn khô thoáng.
• Giữ ấm cơ thể: Đặc biệt chú ý vùng cổ, ngực và gan bàn chân khi thời tiết chuyển lạnh hoặc khi nằm điều hòa.
• Chế độ dinh dưỡng: Bổ sung nhiều rau xanh, trái cây giàu Vitamin C để củng cố hệ miễn dịch tự nhiên.
• Rèn luyện thể chất: Tập thể dục đều đặn giúp lưu thông khí huyết, nâng cao sức chịu đựng của cơ thể trước sự thay đổi của môi trường.

Viêm mũi dị ứng theo mùa dù dai dẳng nhưng nếu biết cách chăm sóc và kiên trì, bà con hoàn toàn có thể kiểm soát tốt các triệu chứng. Nếu tình trạng bệnh kéo dài và gây ảnh hưởng nghiêm trọng đến sức khỏe, đừng ngần ngại tìm đến các cơ sở y tế uy tín để được tư vấn chuyên sâu.

Đỗ Minh Đường luôn sẵn lòng đồng hành cùng bà con trên hành trình bảo vệ sức khỏe hô hấp của cả gia đình.