5 lý do và 6 mẹo giúp trẻ 1 tuổi ngủ ngon không quấy đêm

Trẻ 1 tuổi ngủ không sâu giấc, thường xuyên quấy khóc đêm là nỗi trăn trở của rất nhiều bậc làm cha làm mẹ, bởi đây là giai đoạn vàng để con phát triển cả về thể chất lẫn trí tuệ. Tại nhà thuốc Đỗ Minh Đường, chúng tôi thấu hiểu rằng một giấc ngủ trọn vẹn không chỉ giúp con mau lớn mà còn là chìa khóa để bảo vệ hệ thần kinh non nớt của trẻ trước những tác động từ môi trường xung quanh.

Thế nào là giấc ngủ tiêu chuẩn của trẻ 1 tuổi?

Ở lứa tuổi lên 1, cơ thể con đang có những bước chuyển mình mạnh mẽ. Giấc ngủ lúc này không đơn thuần là nghỉ ngơi mà là quá trình cơ thể tiết ra hormone tăng trưởng, củng cố trí nhớ và tái tạo năng lượng. Để biết con mình có đang gặp vấn đề hay không, bà con cần nắm rõ đặc điểm giấc ngủ của trẻ trong giai đoạn này.

Thông thường, trẻ 1 tuổi cần ngủ khoảng 12 đến 14 giờ mỗi ngày. Trong đó, giấc ngủ đêm kéo dài khoảng 10 – 12 tiếng và ban ngày con thường có 1 đến 2 giấc ngủ ngắn. Dưới đây là lộ trình thay đổi giấc ngủ mà Đỗ Minh Đường muốn chia sẻ để bà con dễ dàng theo dõi:

• Giai đoạn 0 – 3 tháng tuổi: Trẻ ngủ gần như cả ngày, chỉ thức dậy khi đói hoặc cần thay tã. Giấc ngủ giúp con làm quen với thế giới mới.
• Giai đoạn 3 – 12 tháng tuổi: Giấc ngủ bắt đầu đi vào quỹ đạo, trẻ ngủ dài hơn về đêm. Đến mốc 11 – 12 tháng, nhịp sinh học của con đã khá ổn định.
• Giai đoạn từ 12 tháng trở đi: Trẻ thường chỉ còn một giấc ngủ trưa dài và ngủ xuyên đêm. Đây là lúc con bắt đầu hình thành thói quen ngủ giống người lớn hơn.

Nguyên nhân khiến trẻ 1 tuổi ngủ không sâu giấc theo góc nhìn chuyên gia

Có rất nhiều yếu tố khiến con trằn trọc, giật mình khi ngủ. Việc xác định đúng nguyên nhân sẽ giúp chúng ta có hướng xử lý kịp thời, tránh để tình trạng này kéo dài gây ảnh hưởng đến sức khỏe của bé.

1. Những biến đổi về tâm lý và thể chất

Bà con cần lưu ý, ở tuổi này trẻ bắt đầu tò mò và ham học hỏi về thế giới xung quanh. Đôi khi vì quá hưng phấn với những kỹ năng mới như tập đứng, tập đi hay bập bẹ tập nói mà hệ thần kinh của con luôn trong trạng thái “mở”, khó đi vào giấc ngủ sâu.

Bên cạnh đó, “hội chứng sợ xa cách” cũng thường xuất hiện ở giai đoạn này. Trẻ cảm thấy lo lắng khi không có cha mẹ bên cạnh, dẫn đến việc tỉnh giấc giữa đêm và quấy khóc để tìm sự vỗ về, che chở.

2. Trạng thái cảm xúc trước giờ đi ngủ

Nếu ban ngày con vui chơi quá mức, bị trêu chọc quá đà hoặc gặp những tác động tâm lý mạnh, nồng độ hormone cortisol (hormone gây căng thẳng) sẽ tăng cao. Điều này khiến trẻ rơi vào trạng thái bồn chồn, dù mệt nhưng lại không thể ngủ ngon, dễ giật mình thon thót.

3. Vấn đề dinh dưỡng và tiêu hóa

Cảm giác đói là “kẻ thù” số một của giấc ngủ. Nếu bữa tối con ăn không đủ no, dạ dày trống rỗng sẽ phát tín hiệu khiến trẻ tỉnh giấc. Ngược lại, việc ép con uống quá nhiều sữa vào ban đêm cũng không tốt. Nó tạo thành thói quen xấu, khiến hệ tiêu hóa phải làm việc liên tục và trẻ phải tỉnh dậy nhiều lần để đi vệ sinh.

4. Điều kiện môi trường phòng ngủ

Trẻ nhỏ nhạy cảm hơn người lớn rất nhiều. Một chút thay đổi nhỏ trong phòng cũng có thể khiến con mất ngủ:

• Nhiệt độ: Phòng quá nóng hoặc quá lạnh đều khiến con khó chịu.
• Ánh sáng: Ánh sáng mạnh từ đèn tuýp hoặc ánh sáng xanh từ điện thoại, tivi làm ức chế sản sinh melatonin – hormone gây buồn ngủ.
• Độ ẩm và vệ sinh: Tã lót ẩm ướt, quần áo chật chội hay phòng ngủ bụi bặm đều gây ngứa ngáy, bứt rứt cho làn da của bé.

5. Thiếu hụt các vi chất thiết yếu

Theo kinh nghiệm của chúng tôi, tình trạng thiếu hụt vi chất là nguyên nhân âm thầm nhưng rất phổ biến:

• Magie: Giúp thư giãn cơ bắp, thiếu magie trẻ thường hay trằn trọc.
• Vitamin D và Canxi: Thiếu hai chất này không chỉ gây còi xương mà còn làm hệ thần kinh thực vật của trẻ dễ bị kích thích, dẫn đến đổ mồ hôi trộm và giật mình.
• Omega-3: Cần thiết cho sự ổn định của não bộ, giúp con đi vào giấc ngủ dễ dàng hơn.

Hệ lụy khi trẻ mất ngủ kéo dài – Lời cảnh báo cho cha mẹ

Nhiều bà con cho rằng trẻ con thức đêm là chuyện bình thường, lớn lên sẽ hết. Tuy nhiên, Đỗ Minh Đường xin chia sẻ rằng nếu rối loạn giấc ngủ kéo dài, hệ quả sẽ rất khó lường. Trẻ không chỉ bị chậm phát triển chiều cao (do hormone tăng trưởng tiết ra ít đi) mà còn dễ bị suy giảm miễn dịch, hay ốm vặt.

Về lâu dài, trẻ ngủ không đủ giấc thường có tâm lý cáu bẳn, khó bảo, khả năng tập trung kém và chậm phát triển ngôn ngữ hơn so với các bạn cùng trang lứa. Vì vậy, đừng chủ quan khi thấy con có biểu hiện bất thường về giấc ngủ.

Giải pháp giúp con ngủ ngon, sâu giấc tại nhà

Thay vì lo lắng thái quá, bà con có thể áp dụng các biện pháp khoa học và gần gũi sau đây để cải thiện chất lượng giấc ngủ cho bé yêu.

Thiết lập “Đồng hồ sinh học” chuẩn cho trẻ

Việc rèn luyện thói quen ngủ đúng giờ là vô cùng quan trọng. Theo các chuyên gia, khung giờ vàng để trẻ 1 tuổi đi ngủ là từ 20h đến 21h. Khi ngủ đúng giờ, cơ thể sẽ hình thành phản xạ tự nhiên, con sẽ dễ ngủ hơn và ngủ sâu hơn.

Lưu ý: Bà con nên cố định giờ thức dậy buổi sáng khoảng 7h30 để con có đủ thời gian vận động và tích lũy cơn buồn ngủ cho buổi tối.

Kiểm soát giấc ngủ ban ngày

Nhiều gia đình thấy con ngủ ngày ngon nên cứ để con ngủ “tẹt ga”. Điều này vô tình khiến con “cày đêm”. Bà con chỉ nên cho trẻ ngủ trưa tối đa khoảng 2 tiếng mỗi ngày và tránh cho con ngủ quá muộn vào buổi chiều (sau 16h) để đảm bảo buổi tối con đủ mệt để ngủ sâu.

Tạo không gian ngủ lý tưởng

Một môi trường ngủ hoàn hảo cho trẻ cần đảm bảo các yếu tố:

• Yên tĩnh: Hạn chế tối đa tiếng ồn từ tivi, điện thoại hay tiếng nói chuyện lớn gần phòng bé.
• Ánh sáng dịu: Nên sử dụng đèn ngủ có ánh sáng vàng nhạt để con cảm thấy an tâm. Tuyệt đối tắt các thiết bị phát ánh sáng xanh trước khi ngủ 1 tiếng.
• Nhiệt độ ổn định: Duy trì phòng ở mức 27 – 28 độ C, đảm bảo không khí lưu thông thoáng mát nhưng không bị gió lùa trực tiếp vào người trẻ.

Vỗ về cảm xúc và tạo cảm giác an toàn

Trước khi ngủ, thay vì cho con xem điện thoại, bà con hãy dành thời gian để kể chuyện, hát ru hoặc thực hiện các động tác massage nhẹ nhàng. Việc đặt một món đồ chơi quen thuộc (như gấu bông) hoặc cho con dùng khăn quấn kén (nếu con vẫn thích) cũng giúp trẻ có cảm giác như đang được bảo vệ, từ đó giảm bớt lo âu.

Bổ sung dinh dưỡng đúng cách

Hãy đảm bảo thực đơn dặm của con đầy đủ các nhóm chất. Đặc biệt chú trọng bổ sung thực phẩm giàu canxi và vitamin từ rau xanh, cá, trứng, sữa… Một bữa tối vừa đủ, không quá no cũng không quá đói sẽ giúp dạ dày con êm ái suốt cả đêm.

Những lưu ý quan trọng bà con cần nhớ

Trong quá trình chăm sóc giấc ngủ cho con, Đỗ Minh Đường muốn nhắn nhủ bà con một vài điều sau:

• Mỗi đứa trẻ là một cá thể độc lập, có cơ địa và tính cách khác nhau. Đừng quá áp lực nếu con chưa theo được lịch trình ngay lập tức, hãy kiên nhẫn đồng hành cùng con.
• Cảnh báo: Nếu trẻ ngủ không sâu giấc kèm theo các biểu hiện như sốt cao, co giật, lười bú, sụt cân hoặc quấy khóc dữ dội không thể dỗ dành (khóc dạ đề kéo dài), bà con cần đưa con đến các cơ sở y tế chuyên khoa để thăm khám kịp thời, tránh các bệnh lý nguy hiểm.
• Việc sử dụng các loại mẹo dân gian hay bài thuốc hỗ trợ cần có sự tham vấn của người có chuyên môn, không nên tự ý áp dụng các liều lượng truyền tai không rõ nguồn gốc cho trẻ nhỏ.

Giấc ngủ của con là nền móng cho sức khỏe tương lai. Hy vọng những chia sẻ trên đây của Phòng khám Đỗ Minh Đường sẽ giúp bà con có thêm kiến thức hữu ích để chăm sóc bé yêu tốt hơn. Chúc các bé luôn ngủ ngon, chóng lớn và khỏe mạnh!