4 thể mề đay mãn tính và cách điều trị bền vững bằng Đông y

Nổi mề đay mãn tính không chỉ là nỗi ám ảnh bởi những cơn ngứa ngáy “điên cuồng” mà còn khiến bà con mất ăn mất ngủ, cơ thể suy nhược vì bệnh cứ tái đi tái lại suốt nhiều tháng trời. Hiểu được nỗi khổ đó, phòng khám Đỗ Minh Đường chúng tôi muốn chia sẻ góc nhìn chuyên sâu về cách chữa mề đay mãn tính bằng Đông y – một hướng đi an toàn, giúp bà con ổn định sức khỏe từ bên trong thay vì chỉ giải quyết phần ngọn tạm thời.

Cơ chế điều trị mề đay mãn tính theo quan niệm Y học cổ truyền

Trong Đông y, mề đay mãn tính được gọi bằng nhiều tên như ẩn chẩn, phong chẩn khối hay phong chẩn. Khác với cách nhìn nhận của y học hiện đại thường tập trung vào dị nguyên bên ngoài, chúng tôi quan niệm bệnh bùng phát là sự kết hợp của cả nội sinh và ngoại nhân.

Khi bà con bị mề đay kéo dài trên 6 tuần không dứt, nghĩa là các tạng phủ trong cơ thể đang gặp vấn đề nghiêm trọng, cụ thể:

• Ngoại tà xâm nhập: Khi cơ thể suy nhược, chính khí (sức đề kháng) kém, các yếu tố như phong nhiệt, phong hàn từ môi trường dễ dàng uẩn tích tại bì phu (da), gây nên tình trạng mẩn đỏ.
• Nội thương tạng phủ: Chức năng giải độc của Gan và đào thải của Thận suy yếu khiến độc tố tích tụ lâu ngày, không thoát ra được, dẫn đến việc phát tán qua da. Bên cạnh đó, sự mất cân bằng giữa hai mạch Nhâm – Xung cũng là nguyên nhân khiến da dẻ thiếu nuôi dưỡng, dễ nhạy cảm.
• Vấn đề tại Trường vị: Việc ăn uống nhiều đồ lạ, đồ tanh, thực phẩm cay nóng hoặc nhiễm ký sinh trùng khiến hệ tiêu hóa tích tụ thấp nhiệt, từ đó bốc hỏa lên da.

Bệnh chuyển sang giai đoạn mãn tính thường do bà con chủ quan ở giai đoạn cấp tính, hoặc lạm dụng các loại thuốc bôi, thuốc uống giảm ngứa tức thời khiến độc tố bị “ép” ngược vào trong, tạo thành vòng lặp tái phát dai dẳng.

Phân loại các thể bệnh mề đay mãn tính thường gặp

Để chữa trị hiệu quả, Đông y không dùng chung một phương pháp cho tất cả mọi người. Tùy vào biểu hiện của bà con mà chúng tôi phân chia thành các thể bệnh đặc trưng:

1. Mề đay thể phong hàn

Bà con gặp thể này thường thấy các nốt mẩn có màu sắc nhạt hoặc trắng hồng, thường nổi lên khi gặp gió lạnh hoặc thời tiết chuyển mùa. Cảm giác ngứa ngáy kèm theo sợ lạnh, sắc mặt nhợt nhạt.

Các bài thuốc Đông y cho thể này thường tập trung vào việc khu phong, tán hàn, làm ấm cơ thể. Một số dược liệu tiêu biểu gồm:

• Bài thuốc 1: Sử dụng các vị thuốc có tính ấm như Quế chi (8gr), Bạch chỉ (8gr), kết hợp cùng Đan sâm, Tô tử, Phòng phong (mỗi vị 12gr). Để tăng hiệu quả giải độc, bà con dùng thêm Ké đầu ngựa, Kinh giới, Lá đơn, Ý dĩ (mỗi vị 16gr).
• Bài thuốc 2: Tập trung vào bồi bổ khí huyết với Đương quy, Cát cánh, Xuyên khung, Thục địa, Trần bì, Độc hoạt (mỗi vị 12gr) phối hợp cùng Xương bồ, Thương nhĩ (mỗi vị 16gr) và Tế tân, Quế chi để dẫn thuốc tốt hơn.
• Bài thuốc 3: Dùng cho người có triệu chứng đau mỏi người kèm theo ngứa, bao gồm: Thương nhĩ, Kinh giới, Xương bồ (16gr); Liên kiều, Nam bá hoàng, Cam thảo (12gr) và Thiên niên kiện (10gr).

2. Mề đay thể phong nhiệt

Ngược lại với phong hàn, thể phong nhiệt thường gặp ở những người có cơ địa nóng trong, hay bốc hỏa. Các nốt ban có màu đỏ sậm, nóng rát và tốc độ lan tỏa rất nhanh khi gặp nóng. Bà con thường cảm thấy khát nước, táo bón hoặc nước tiểu vàng.

Nguyên tắc ở đây là phải thanh nhiệt, lương huyết, giải độc gan. Các bài thuốc bà con có thể tham khảo:

• Bài thuốc 1: Kết hợp Kim ngân hoa (20gr) – vị thuốc “kháng sinh thực vật” hàng đầu – cùng với Cỏ mực, Nam hoàng bá, Kinh giới (16gr) và Huyền sâm, Chi tử, Phòng phong, Đương quy (12gr).
• Bài thuốc 2: Sử dụng nhóm thảo dược thanh mát gồm Kim ngân hoa, Cỏ mần trầu, Tang diệp (mỗi vị 20gr); hòa cùng Sài hồ, Hoàng cầm, Bạch thược (12gr) và Tang ký sinh, Ké đầu ngựa (16gr).
• Bài thuốc 3: Dành cho người bị nóng trong nặng, dùng Hạ khô thảo, Thổ phục linh, Bồ công anh, Rau má, Cát căn (mỗi vị 16gr) kết hợp cùng Chi tử, Liên kiều để đẩy lùi hỏa khí.

3. Mề đay thể thấp nhiệt

Thể bệnh này thường liên quan đến yếu tố độ ẩm và nhiệt độ cơ thể tăng đột ngột. Biểu hiện là nốt mẩn đỏ sẫm, kèm theo cảm giác người mệt mỏi, nặng nề, tiêu hóa kém, bụng hay đầy trướng.

Dược liệu sử dụng thường bao gồm: Hoàng cầm, Hoạt thạch, Xích thược, Linh bì (10gr); Ngân hoa, Bồ công anh (15gr). Đặc biệt, khi sắc gần xong, người xưa thường thêm Bội lan (10gr) và Hoắc hương (6gr) để hương thơm của dược liệu giúp kiện tỳ, trừ thấp tốt hơn.

4. Mề đay thể thực tích

Đây là trường hợp bà con bị nổi mẩn do ăn uống quá độ hoặc cơ thể dị ứng với các loại thực phẩm gây kích ứng (đồ tanh, hải sản, đồ cay nóng). Chất độc từ thức ăn không tiêu hóa hết, tích tụ lại thành độc tố gây ngứa.

Bài thuốc hỗ trợ thường có: Ngân hoa (12gr); Xích thược, Cúc hoa, Phục linh, Tiêu mạch nha, Địa phu tử, Tiêu sơn tra, Kê nội kim (10gr) cùng với Bạch tiễn bì (15gr). Các vị như Tiêu sơn tra, Kê nội kim có tác dụng rất tốt trong việc hỗ trợ tiêu hóa, giúp cơ thể đào thải tà khí ra ngoài nhanh hơn.

Tại sao nhiều bà con lựa chọn chữa mề đay bằng Đông y?

Hiện nay, dù y học hiện đại rất phát triển nhưng nhiều anh chị em vẫn tin tưởng tìm đến các phương pháp truyền thống. Đó là bởi những ưu điểm mà không phải phương pháp nào cũng có được:

• Tính an toàn cao: Thảo dược tự nhiên nếu được sử dụng đúng cách, đúng liều lượng sẽ rất lành tính, không gây tác dụng phụ lên gan, thận hay dạ dày như một số loại thuốc giảm đau, tiêu viêm dài ngày.
• Hiệu quả bền vững: Đông y không chỉ dập tắt cơn ngứa mà còn tập trung phục hồi tạng phủ. Khi Gan khỏe, Thận thông, khí huyết lưu thông thì hệ miễn dịch tự thân sẽ được nâng cao, từ đó hạn chế tối đa việc bệnh tái phát.
• Phù hợp với nhiều đối tượng: Từ trẻ nhỏ, phụ nữ sau sinh đến người cao tuổi đều có thể sử dụng các bài thuốc thảo dược được gia giảm phù hợp với cơ địa.

Lưu ý quan trọng để đạt hiệu quả khi điều trị bằng thảo dược

Chữa mề đay mãn tính bằng Đông y là một hành trình cần sự kiên nhẫn. Để đạt được kết quả như ý, chúng tôi có một vài lời khuyên dành cho bà con:

Điều trị mề đay mãn tính không thể tính bằng ngày một ngày hai. Thuốc Đông y cần thời gian để thẩm thấu và phục hồi chức năng tạng phủ từ bên trong, vì vậy bà con tuyệt đối không nên nóng vội hay bỏ dở liệu trình giữa chừng.

• Sắc thuốc đúng cách: Bà con nên ưu tiên dùng ấm bằng sứ hoặc nồi đất, tránh dùng nồi kim loại vì có thể làm biến đổi tính chất dược liệu. Khi sắc cần chú ý nhiệt độ, không nên để lửa quá to khiến thuốc bị cháy hoặc chưa kịp ra hết chất.
• Uống thuốc khi còn ấm: Nước thuốc nên được chia làm 3 lần uống trong ngày và nên hâm nóng lại trước khi dùng để thuốc phát huy tác dụng tốt nhất.
• Chế độ sinh hoạt: Trong quá trình dùng thuốc, bà con cần kiêng các loại thực phẩm dễ gây kích ứng như hải sản, nhộng tằm, đồ uống có cồn. Đồng thời, nên giữ tinh thần thoải mái, tránh stress vì tâm lý ảnh hưởng rất lớn đến các thể bệnh mề đay.
• Thăm khám chuyên khoa: Mỗi người một cơ địa, một mức độ bệnh khác nhau. Bà con không nên tự ý bốc thuốc theo các đơn trên mạng mà cần được các thầy thuốc, bác sĩ có chuyên môn thăm khám, bắt mạch để kê đơn gia giảm cho chính xác nhất.

Hy vọng những chia sẻ trên đây của phòng khám Đỗ Minh Đường đã giúp bà con có cái nhìn rõ nét hơn về việc điều trị mề đay mãn tính bằng Y học cổ truyền. Nếu bà con đang gặp rắc rối với những cơn ngứa ngáy dai dẳng, đừng quá lo lắng hay tuyệt vọng, bởi Nam y Việt Nam luôn có những giải pháp an lành để bảo vệ sức khỏe cho mọi người.

Bà con có thể xem thêm:

• Nổi mề đay lâu ngày không khỏi? Nguyên nhân và cách điều trị
• Mề đay tự phát: Nguyên nhân, dấu hiệu và cách trị