Viêm mũi dị ứng có lây không và 5 cách phòng tránh hiệu quả tại nhà

Viêm mũi dị ứng có lây không là thắc mắc mà Đỗ Minh Đường chúng tôi nhận được rất nhiều trong quá trình tư vấn cho bà con. Dù không phải bệnh lý nguy hiểm đến tính mạng, nhưng những cơn hắt hơi liên tục, chảy nước mũi ròng ròng lại khiến cuộc sống và công việc của bà con bị đảo lộn, thậm chí gây tâm lý e ngại khi tiếp xúc với người xung quanh.

Thấu hiểu nỗi lo lắng đó, hôm nay phòng khám Đỗ Minh Đường sẽ cùng bà con đi sâu vào tìm hiểu bản chất của căn bệnh này dưới góc nhìn của cả y học hiện đại và y học cổ truyền. Hy vọng qua bài viết, bà con sẽ có cái nhìn đúng đắn để không còn hoang mang, từ đó có phương án chăm sóc sức khỏe tốt nhất cho bản thân và gia đình.

Chuyên gia lý giải: Bệnh viêm mũi dị ứng có lây không?

Để trả lời câu hỏi viêm mũi dị ứng có lây không, chúng tôi khẳng định ngay với bà con rằng: Đây không phải là bệnh truyền nhiễm. Do đó, bà con có thể hoàn toàn yên tâm khi tiếp xúc, ăn uống hay sinh hoạt chung với người bệnh mà không lo bị lây lan như các bệnh cảm cúm thông thường.

Dưới đây là những lý do cụ thể lý giải vì sao căn bệnh này không có khả năng lây nhiễm:

• Bản chất là phản ứng quá mẫn: Viêm mũi dị ứng thực chất là một phản ứng tự vệ “quá đà” của hệ miễn dịch trước các tác nhân từ môi trường (dị nguyên). Khi cơ thể bà con nhạy cảm gặp phải bụi bẩn, phấn hoa, nó sẽ coi đó là kẻ thù và giải phóng các chất hóa học (như histamine) gây ra tình trạng viêm sưng, ngứa ngáy ở niêm mạc mũi.
• Không do vi khuẩn, vi-rút gây ra: Khác với viêm họng hay cúm do vi sinh vật xâm nhập và nhân bản để truyền từ người này sang người khác, viêm mũi dị ứng chỉ xảy ra dựa trên cơ địa cá nhân của mỗi người.
• Yếu tố di truyền: Tuy không lây qua đường tiếp xúc, nhưng bệnh lại có tính chất gia đình. Nếu bố hoặc mẹ bị dị ứng, con cái sẽ có nguy cơ cao sở hữu “cơ địa nhạy cảm” tương tự, dẫn đến việc dễ mắc bệnh hơn người bình thường.

Như vậy, nếu thấy người thân trong nhà thường xuyên hắt hơi, sổ mũi khi thời tiết thay đổi hay dọn dẹp nhà cửa, bà con không cần phải cách ly hay lo lắng. Điều quan trọng nhất là giúp người bệnh tìm ra nguyên nhân gây kích ứng để phòng tránh.

Nguyên nhân khiến viêm mũi dị ứng bùng phát dai dẳng

Dưới góc độ Y học cổ truyền (YHCT), Đỗ Minh Đường chúng tôi quan niệm rằng viêm mũi dị ứng (thuộc chứng Tỵ lậu) xảy ra do hai yếu tố chính: ngoại tà xâm nhập và chính khí (sức đề kháng) bên trong cơ thể suy yếu.

Bà con cần lưu ý các nhóm nguyên nhân phổ biến sau đây:

1. Các dị nguyên từ môi trường xung quanh

Đây là những “thủ phạm” trực tiếp kích thích niêm mạc mũi, bao gồm:

• Phấn hoa từ các loại cây cỏ theo mùa.
• Bụi nhà, mạt bụi li ti trú ngụ trong rèm cửa, chăn ga.
• Lông chó, mèo hoặc các loại thú cưng trong nhà.
• Nấm mốc phát triển ở những nơi ẩm thấp, thiếu ánh sáng.

2. Sự thay đổi thất thường của thời tiết

Nhiều bà con cứ hễ đến mùa đông hoặc khi trời chuyển giao từ nóng sang lạnh là mũi lại “biểu tình”. Sự thay đổi đột ngột về nhiệt độ và độ ẩm làm niêm mạc mũi không kịp thích nghi, gây ra tình trạng kích ứng mạnh.

3. Ô nhiễm không khí và hóa chất

Khói thuốc lá, khí thải công nghiệp, mùi nước hoa đậm đặc hoặc các hóa chất tẩy rửa cũng là tác nhân khiến tình trạng viêm mũi dị ứng trở nên trầm trọng hơn. Những hạt bụi mịn (PM2.5) có thể đi sâu vào đường hô hấp, gây tổn thương niêm mạc dai dẳng.

4. Góc nhìn YHCT: Tạng phủ suy yếu

Theo quan niệm của chúng tôi, “Phế khai khiếu ra mũi”. Khi các tạng Phế, Tỳ, Thận suy yếu, chính khí không đủ để bảo vệ cơ thể, các yếu tố ngoại tà như Phong (gió), Hàn (lạnh) sẽ dễ dàng xâm nhập và gây bệnh. Điều này lý giải vì sao cùng một môi trường bụi bặm, có người không sao nhưng có người lại bị viêm mũi dị ứng rất nặng.

Các triệu chứng điển hình bà con cần nhận biết

Viêm mũi dị ứng thường rất dễ nhầm lẫn với cảm cúm thông thường. Tuy nhiên, bà con có thể dựa vào các đặc điểm sau để phân biệt:

• Hắt hơi liên tục: Thường xảy ra đột ngột, hắt hơi nhiều cái liên tiếp (từ vài cái đến hàng chục cái), nhất là vào sáng sớm khi vừa ngủ dậy hoặc khi tiếp xúc với dị nguyên.
• Chảy nước mũi trong: Nước mũi chảy ra loãng, trong suốt, không có mùi. Khác với viêm xoang nhiễm khuẩn thường có dịch mủ đặc, màu vàng hoặc xanh.
• Ngứa mũi, ngứa mắt: Người bệnh luôn có cảm giác ngứa ngáy khó chịu ở vùng mũi, có khi lan sang cả mắt làm mắt đỏ, chảy nước mắt.
• Tắc nghẹt mũi: Do niêm mạc mũi bị sưng phù nề, gây khó khăn cho việc hô hấp. Tình trạng này có thể xảy ra ở một bên hoặc cả hai bên mũi.

Lưu ý từ Đỗ Minh Đường: Nếu bà con thấy các triệu chứng kéo dài trên 1 tuần mà không kèm theo sốt, đau họng nặng hay đau mỏi cơ, thì khả năng cao đó là viêm mũi dị ứng chứ không phải cảm cúm thông thường.

Hướng dẫn cách phòng tránh viêm mũi dị ứng hiệu quả tại nhà

Mặc dù không lây nhiễm, nhưng viêm mũi dị ứng lại cực kỳ “cứng đầu” và dễ tái phát. Để chung sống hòa bình với căn bệnh này, bà con nên thực hiện các biện pháp phòng ngừa chủ động sau đây:

1. Tuyệt đối tránh xa các tác nhân gây dị ứng

Đây là nguyên tắc sống còn. Nếu bà con biết mình dị ứng với lông mèo, hãy hạn chế nuôi hoặc tiếp xúc gần. Khi ra đường, luôn đeo khẩu trang đạt chuẩn để ngăn chặn bụi bẩn và phấn hoa xâm nhập vào mũi.

2. Vệ sinh không gian sống sạch sẽ

Nhà cửa sạch thoáng giúp loại bỏ phần lớn dị nguyên:

• Thường xuyên giặt giũ chăn, ga, gối bằng nước nóng và phơi dưới ánh nắng mặt trời.
• Sử dụng máy hút bụi có bộ lọc HEPA để làm sạch các ngóc ngách, rèm cửa.
• Hạn chế trải thảm trong nhà vì đây là nơi trú ngụ lý tưởng của mạt bụi.

3. Kiểm soát độ ẩm và không khí trong nhà

Độ ẩm quá cao dễ sinh nấm mốc, quá thấp lại làm khô niêm mạc mũi. Bà con nên giữ độ ẩm trong phòng ở mức lý tưởng từ 40-50%. Nếu dùng điều hòa, hãy đặt thêm một chậu nước nhỏ hoặc máy phun sương nhẹ để không khí không bị quá khô.

4. Xây dựng lối sống lành mạnh, tăng cường chính khí

Sức đề kháng tốt chính là “lá chắn” vững chắc nhất chống lại bệnh tật:

• Chế độ ăn uống: Bổ sung nhiều rau xanh, trái cây giàu Vitamin C để tăng cường hệ miễn dịch. Hạn chế các loại thực phẩm dễ gây dị ứng như hải sản, nhộng tằm (nếu có tiền sử nhạy cảm).
• Luyện tập thể thao: Các bài tập nhẹ nhàng như đi bộ, yoga hoặc dưỡng sinh giúp khí huyết lưu thông, cải thiện chức năng hô hấp.
• Nghỉ ngơi hợp lý: Tránh làm việc quá sức, giữ tinh thần thoải mái vì stress cũng là một yếu tố khiến phản ứng dị ứng trở nên dữ dội hơn.

5. Vệ sinh mũi họng hằng ngày

Bà con nên hình thành thói quen rửa mũi bằng nước muối sinh lý 0,9%. Việc này giúp rửa trôi các dị nguyên còn bám lại trên niêm mạc, làm sạch dịch nhầy và giảm tình trạng phù nề mũi rất tốt.

Khi nào bà con cần đến gặp chuyên gia?

Nhiều bà con có thói quen tự ý mua thuốc xịt hoặc thuốc uống khi thấy mũi khó chịu. Tuy nhiên, việc lạm dụng các loại thuốc này mà không có chỉ định có thể gây ra tác dụng phụ như khô mũi, teo niêm mạc mũi hoặc lệ thuộc thuốc.

Đỗ Minh Đường khuyên bà con nên đi thăm khám tại các cơ sở y tế uy tín khi:

• Các triệu chứng hắt hơi, sổ mũi kéo dài gây mất ngủ, mệt mỏi trầm trọng.
• Dịch mũi chuyển sang màu vàng, xanh hoặc có mùi hôi (dấu hiệu bội nhiễm).
• Đã áp dụng các biện pháp phòng ngừa tại nhà nhưng không thuyên giảm.
• Có biểu hiện khó thở, tức ngực hoặc ho kéo dài đi kèm.

Tại các phòng khám chuyên khoa, bà con sẽ được các bác sĩ kiểm tra kỹ lưỡng, xác định đúng mức độ bệnh và tư vấn hướng xử lý phù hợp nhất với cơ địa của mình. Việc phát hiện sớm và can thiệp đúng cách sẽ giúp bà con kiểm soát bệnh tốt hơn, ngăn ngừa biến chứng viêm xoang hay viêm đường hô hấp dưới.

Hy vọng những chia sẻ trên đây của phòng khám Đỗ Minh Đường đã giúp bà con giải đáp được thắc mắc viêm mũi dị ứng có lây không và nắm vững các cách phòng bệnh hiệu quả. Chúc bà con luôn có thật nhiều sức khỏe và sớm thoát khỏi những phiền toái mà căn bệnh này gây ra!

Lời khuyên: Thông tin trong bài viết chỉ mang tính chất tham khảo. Mỗi người có một cơ địa khác nhau, do đó kết quả cải thiện cũng sẽ khác nhau. Bà con nên tham khảo ý kiến chuyên môn từ bác sĩ để có phương án chăm sóc sức khỏe cá nhân hóa và an toàn nhất.