Trào Ngược Dạ Dày: Tìm Hiểu Nguyên Nhân, Triệu Chứng Và Cách Chữa

Bài viết được tham vấn chuyên môn bởi Lương Y Nguyễn Tùng Lâm | Lĩnh vực khám chữa: Tiêu hóa Nơi công tác Phòng Chẩn Trị YHCT Đỗ Minh Đường – Hồ Chí Minh

Trào ngược dạ dày xảy ra khi lượng axit cùng với thức ăn trong dạ dày trào ngược lên thực quản và họng. Điều này khiến người bệnh thường xuyên ợ chua, ợ nóng cùng nhiều triệu chứng khó chịu khác.

Trào ngược dạ dày là gì? Nguy hiểm không?

Trào ngược dạ dày, hay còn được gọi là trào ngược dạ dày – thực quản (GERD), là một tình trạng y khoa thường gặp. Trong đó acid dạ dày hoặc các chất khác từ dạ dày trào ngược lên thực quản.

Điều này xảy ra khi van cơ ở cuối thực quản, được gọi là cơ vòng thực quản dưới không hoạt động đúng cách, không thể ngăn chặn dịch dạ dày trở lại thực quản.

Trào ngược dạ dày
Trào ngược dạ dày là một tình trạng mà acid dạ dày hoặc các chất khác từ dạ dày trào ngược lên thực quản

GERD thường không nguy hiểm nếu được điều trị kịp thời và đúng cách. Tuy nhiên, nếu không được quản lý hoặc điều trị, bệnh lý này có thể dẫn đến một số biến chứng nghiêm trọng và có hại cho sức khỏe, bao gồm:

  • Viêm thực quản: Acid trào ngược lên thực quản có thể gây tổn thương niêm mạc thực quản, dẫn đến viêm và đau.
  • Hẹp thực quản: Tổn thương liên tục từ acid có thể dẫn đến sẹo và hẹp thực quản, làm khó khăn cho việc nuốt thức ăn.
  • Barrett thực quản: Đây là một tình trạng trong đó các tế bào niêm mạc thực quản thay đổi và có thể dẫn đến ung thư thực quản. Biến chứng này thường gặp ở những người có trào ngược dạ dày lâu dài và không được điều trị.
  • Ung thư thực quản: Mặc dù khá hiếm, nhưng trào ngược dạ dày kéo dài và không được kiểm soát có thể tăng nguy cơ phát triển ung thư thực quản, đặc biệt là trong trường hợp Barrett thực quản.
  • Rối loạn hô hấp: Acid trào ngược có thể vào phổi, gây ra các vấn đề hô hấp như hen suyễn, ho khan và viêm phổi lặp đi lặp lại.

Để ngăn chặn những biến chứng này, điều quan trọng là phải tìm kiếm sự điều trị y tế nếu nghi ngờ có dấu hiệu của bệnh.

Nguyên nhân gây trào ngược dạ dày

Bệnh trào ngược dạ dày – thực quản (GERD) có thể được gây ra bởi nhiều yếu tố khác nhau hoặc sự kết hợp của chúng. Dưới đây là một số nguyên nhân và yếu tố rủi ro phổ biến:

  • Yếu kém của cơ vòng thực quản dưới (LES): LES là một băng cơ ở cuối thực quản giúp ngăn chặn thức ăn và acid dạ dày trào ngược lên thực quản. Khi LES hoạt động không đúng cách hoặc thư giãn không phù hợp, nó có thể dẫn đến trào ngược.
  • Thoát vị khe hoành (hiatal hernia): Tình trạng này xảy ra khi phần trên của dạ dày di chuyển lên trên qua lỗ trong cơ hoành vào lồng ngực, có thể làm tăng nguy cơ trào ngược axit.
  • Béo phì hoặc thừa cân: Áp lực tăng lên trong bụng do béo phì hoặc thừa cân có thể gây áp lực lên dạ dày và LES, khiến acid dễ trào ngược lên thực quản hơn.
  • Mang thai: Sự thay đổi hormone và áp lực bên trong bụng tăng lên trong thời kỳ mang thai có thể dẫn đến trào ngược axit.
  • Hút thuốc: Hút thuốc có thể làm giảm hiệu quả của LES, tăng sản xuất axit trong dạ dày, và làm chậm quá trình tiêu hóa. Từ đó tăng nguy cơ trào ngược axit.
  • Chế độ ăn uống: Ăn quá nhiều, ăn quá muộn vào ban đêm hoặc ăn thực phẩm và đồ uống kích thích như cà phê, rượu, sô cô la, gia vị cay, thực phẩm chứa acid (như cà chua và cam) có thể gây trào ngược axit.
  • Lối sống và thói quen: Ăn quá nhanh, nằm ngay sau khi ăn và mặc quần áo chật có thể tăng áp lực lên bụng và gây trào ngược.
  • Sử dụng một số loại thuốc: Một số loại thuốc, bao gồm thuốc chống viêm không steroid (NSAIDs), thuốc giãn cơ, và một số loại thuốc điều trị huyết áp, có thể làm tăng nguy cơ trào ngược axit.

Nhận biết và điều chỉnh các yếu tố rủi ro có thể giúp giảm triệu chứng và nguy cơ mắc bệnh trào ngược dạ dày – thực quản.

Dấu hiệu cho thấy bạn đang bị trào ngược dạ dày

Khi bị trào ngược dạ dày thực quản, người bệnh sẽ cảm nhận được những thay đổi rõ rệt ở cơ thể. Dưới đây là những dấu hiệu phổ biến nhất cho thấy bạn đang bị bệnh “ghé thăm”:

Ợ nóng
Ợ nóng là một trong những triệu chứng thường gặp nhất
  • Buồn nôn
  • Đau tức ngực thượng vị
  • Khó nuốt. Cảm giác thức ăn mắc kẹt trong họng hoặc ngực
  • Giọng nói khàn hoặc cảm giác như có gì đó mắc trong cổ họng
  • Đau họng
  • Ho
  • Miệng thường xuyên tiết nhiều nước bọt
  • Đắng miệng
  • Ợ nóng. Cảm giác nóng rát trong ngực, thường sau khi ăn và có thể tồi tệ hơn khi nằm xuống hoặc cúi người
  • Ợ chua. Cảm giác nóng rát hoặc đau ở ngực hoặc họng, thường xuyên hơn sau khi ăn hoặc vào ban đêm

Riêng với đối tượng là trẻ em, đối tượng này thường khó phát hiện hơn khi có bệnh. Thông thường trẻ sẽ có các triệu chứng về hô hấp như khó thở, thường xuyên thở khò khè… Trong vấn đề ăn uống, trẻ lười ăn, sút cân và chậm lớn.

Người bị trào ngược dạ dày nên ăn gì và kiêng gì?

Thói quen ăn uống ảnh hưởng trực tiếp đến dạ dày. Vì vậy, với người bị trào ngược dạ dày, việc kiêng khem là vô cùng cần thiết. Theo các chuyên gia tiêu hóa, người bệnh nên ăn và nên kiêng một số thực phẩm như sau:

Các thực phẩm nên ăn

  • Các thực phẩm họ đậu: Đậu đen, đậu xanh, đậu nành,… nhằm bổ sung nhiều amino axit và chất xơ để trung hòa dịch vị axit.
  • Ăn các loại thịt trắng: Thịt nạc giúp bổ sung đạm cho cơ thể, hạn chế các biến chứng của bệnh. Bạn có thể bổ sung thịt gà, thịt ngan,…
  • Bổ sung nhiều hoa quả: Ăn chuối chín (trừ chuối tiêu), dưa hấu, quả bơ, đu đủ,…

Những thực phẩm không nên ăn

  • Đồ ăn nhiều dầu mỡ: Hạn chế đồ dầu mỡ như mỡ động vật, các loại chất béo,… có thể khiến cho dạ dày bị khó tiêu và tăng áp lực lên dạ dày.
  • Các loại quả chát: Các loại quả nhiều nhựa như hồng, hồng xiêm, sung,…
  • Hạn chế ăn đồ chua khi đói bụng: Điều này làm tăng axit dạ dày, làm trầm trọng hơn tình trạng trào ngược.
  • Chất kích thích: Tránh dùng cà phê, thuốc lá, rượu bia,…

Phương pháp điều trị

Điều trị trào ngược dạ dày thường bao gồm sự kết hợp giữa thay đổi lối sống, sử dụng thuốc, và trong một số trường hợp, cần đến phẫu thuật.

Mục tiêu là giảm triệu chứng, giảm tần suất và mức độ nghiêm trọng của trào ngược axit và ngăn chặn các biến chứng. Dưới đây là một số phương pháp điều trị phổ biến:

Thay đổi lối sống

Một số cách dưới đây có thể giúp bạn giảm bớt các triệu chứng:

  • Giảm cân: Nếu bạn thừa cân hoặc béo phì, giảm cân có thể giảm áp lực lên dạ dày và giảm triệu chứng GERD.
  • Thay đổi chế độ ăn: Tránh thức ăn và đồ uống gây kích thích trào ngược, như cà phê, rượu, sô cô la, thức ăn cay và chua.
  • Ăn những bữa ăn nhỏ và thường xuyên: Thay vì 3 bữa lớn, chia thành nhiều bữa nhỏ trong ngày để giảm áp lực lên dạ dày.
  • Không ăn trước khi đi ngủ: Hạn chế ăn ít nhất 2-3 giờ trước khi đi ngủ để dạ dày có thời gian tiêu hóa thức ăn.
  • Nâng cao đầu giường: Nâng đầu giường khoảng 15-20cm có thể giúp ngăn chặn trào ngược axit khi bạn nằm.
Nâng cao đầu giường
Nâng cao đầu giường có thể giúp bạn giảm các triệu chứng vào ban đêm

Sử dụng thuốc

Những loại thuốc thường dùng trong điều trị trào ngược dạ dày gồm:

  • Thuốc kháng axit: Thuốc này giúp trung hòa acid dạ dày, giảm triệu chứng như ợ chua, ợ nóng… một cách nhanh chóng.
  • Thuốc ức chế bơm proton (PPIs): Các thuốc như omeprazole, esomeprazole giúp giảm sản xuất acid dạ dày. Từ đó hạn chế acid trào ngược lên thực quản.
  • Thuốc chẹn H2: Các thuốc như ranitidine và famotidine giúp điều trị trào ngược dạ dày bằng cách làm giảm sản xuất acid dạ dày.
  • Thuốc làm tăng sức đề kháng niêm mạc: Các thuốc như sucralfate có thể giúp bảo vệ niêm mạc thực quản và dạ dày, ngăn ngừa các tổn thương do trào ngược axit.

Áp dụng mẹo dân gian

Một số mẹo dân gian có thể giúp giảm các triệu chứng bệnh trong giai đoạn nhẹ. Cụ thể: 

  • Dùng nghệ và mật ong: Bạn chuẩn bị 3 muỗng bột nghệ, pha cùng với một cốc nước ấm và một chút mật ong để quấy đều. Đều đặn 3 lần mỗi ngày uống trước bữa ăn, các triệu chứng bệnh sẽ được đẩy lùi đáng kể.
  • Tinh bột nghệ và dừa tươi: Ngoài mật ong, bạn có thể kết hợp tinh bột nghệ với dừa tươi. Trước hết, chọn một quả dừa nhiều nước, đục một lỗ lớn và đun trên bếp khoảng 15 phút. Sau đó, chắt hết nước dừa ra cốc và thêm tinh bột nghệ vào, khuấy đều lên. Mỗi ngày uống một cốc tinh bột nghệ dừa sẽ giúp giảm triệu chứng bệnh nhanh chóng.

Phẫu Thuật

Trong một số trường hợp nặng hoặc khi điều trị nội khoa không hiệu quả, phẫu thuật có thể được xem xét:

  • Nissen Fundoplication: Đây là một thủ tục phổ biến, trong đó phần trên của dạ dày được bọc quanh cuối thực quản để tăng cường chức năng của LES.
  • Thủ tục LINX: Đây là một thủ tục ít xâm lấn hơn, trong đó một vòng từ tính nhỏ được đặt quanh cuối thực quản để giữ cho LES đóng lại và ngăn acid trào ngược.

Cách phòng ngừa bệnh trào ngược dạ dày hiệu quả

Phòng ngừa bệnh trào ngược dạ dày – thực quản (GERD) chủ yếu liên quan đến việc thực hiện thay đổi lối sống và chế độ ăn uống để giảm áp lực lên dạ dày và cải thiện chức năng của cơ vòng thực quản dưới (LES).

Dưới đây là một số biện pháp bạn có thể áp dụng để giảm nguy cơ mắc bệnh trào ngược dạ dày:

Ngừng hút thuốc
Ngừng hút thuốc để phòng ngừa bệnh trào ngược dạ dày thực quản
  • Tránh thực phẩm và đồ uống kích thích gồm cà phê, rượu, sô cô la, thức ăn cay, thực phẩm có hàm lượng acid cao như cà chua và cam nên được hạn chế.
  • Ăn các bữa nhỏ hơn để tránh áp lực lên dạ dày, làm giảm nguy cơ trào ngược.
  • Hạn chế ăn ít nhất 2-3 giờ trước khi đi ngủ để tránh trào ngược khi bạn nằm.
  • Nếu bạn thừa cân hoặc béo phì, giảm cân có thể giảm áp lực lên dạ dày và giảm nguy cơ trào ngược.
  • Ngừng hút thuốc. Hút thuốc có thể làm giảm hiệu suất của cơ vòng thực quản dưới (LES), dẫn đến trào ngược axit.
  • Tránh mặc quần áo chật. Quần áo chật có thể tạo áp lực lên bụng, làm tăng khả năng trào ngược.
  • Tìm cách giảm stress. Stress có thể làm tăng triệu chứng GERD ở một số người, vì vậy việc tìm phương pháp quản lý stress như thiền, yoga, hoặc tập thể dục nhẹ nhàng có thể giúp ích.
  • Duy trì tư thế đứng hoặc ngồi sau khi ăn. Tránh nằm xuống ngay sau khi ăn để giảm khả năng trào ngược.
  • Sử dụng gối nâng cao hoặc điều chỉnh giường để đầu giường cao hơn so với chân giường khoảng 15-20 cm giúp giảm trào ngược vào ban đêm.
  • Tập thể dục đều đặn giúp duy trì trọng lượng khỏe mạnh và cải thiện sức khỏe tổng thể. Tuy nhiên, tránh tập luyện ngay sau khi ăn hoặc thực hiện các bài tập tạo áp lực lớn lên bụng.

Trên đây là toàn bộ thông tin về bệnh lý trào ngược dạ dày. Mặc dù không nguy hiểm đến tính mạng nhưng bệnh này gây nhiều bất tiện trong cuộc sống, phát triển các biến chứng nếu không được điều trị hoặc kiểm soát

THAM KHẢO THÊM: 

Bình luận (20)

  1. Hương Cold says: Trả lời

    Bài thuốc dạ dày đỗ minh có dùng được cho người cao tuổi k ạ? Cháu muốn mua thuốc cho ông bà cháu uống thử, ông bà cháu bị trào ngược dạ dày hơn 2 năm nay rồi, mà uống thuốc tây k đỡ

    1. Đỗ Minh Đường says:

      Chào bạn Hương Cold,
      Toàn bộ dược liệu được sử dụng bào chế bài thuốc Dạ Dày Đỗ Minh đều có nguồn gốc tự nhiên do nhà thuốc tự trồng, đảm bảo an toàn, lành tính và phù hợp với mọi đối tượng bệnh nhân:
      + Trẻ em trên 2 tuổi
      + Người trưởng thành, người cao tuổi
      + Phụ nữ đang mang thai hoặc cho con bú (sau 3 tháng đầu).
      + Người có bệnh lý nền về huyết áp, tiểu đường, tim mạch, gan, thận,…
      Bạn có thể đưa ông bà tới trực tiếp nhà thuốc hoặc liên hệ với bác sĩ qua số hotline 0963 302 349 – 0938 449 768 để được hỗ trợ tư vấn và kê đơn thuốc phù hợp với tình trạng của ông bà bạn nhé.
      Thông tin đến bạn!

  2. Lê Bình Thạnh says: Trả lời

    Đang kiếm nhà thuốc đông y xịn thì xem youtube thấy có video diễn viên tùng dương chia sẻ từng khám và điều trị thành công bệnh dạ dày ở nhà thuốc đỗ minh đường, tìm hiểu thấy nhà thuốc này là đông y gia truyền 5 đời, k biết có uy tín, đáng tin thật k hay lại là quảng cáo nhỉ?

    1. vũ hữu huân says:

      k phải quảng cáo đâu bác ơi, đỗ minh đường là nhà thuốc đông y gia truyền 5 đời chuẩn xịn, lịch sử tồn tại hơn 150 năm rồi đó. Nhà thuốc từng nhận được nhiều giải thưởng, cup vàng danh giá, được nhiều chuyên gia ycht và người bệnh công nhận là địa chỉ khám chữa bệnh bằng yhct uy tín, hiệu quả đấy

    2. phúc nguyên says:

      lúc đầu cũng nghĩ là quảng cáo, nhưng sau khi tìm hiểu thì mình thấy nhà thuốc đmđ có giấy phép hoạt động kinh doanh up công khai trên web, địa chỉ khám chữa bệnh rõ ràng, minh bạch lại còn được gthieu rộng rãi trên sóng truyền hình kênh vtv2, vtc2 và kênh H1 nữa, nên chắc uy tín, đáng tin thật

  3. Anh Quân says: Trả lời

    Bị trào ngược thì uống mình thuốc đặc trị trào ngược thôi chứ nhỉ? Thấy bài viết giới thiệu bài thuốc dạ dày đỗ minh gồm có 4 loại thuốc là: bình vị hoàn, thuốc điều trị dạ dày trào ngược, thuốc đặc trị dạ dày viêm loét và giải độc hoàn điều trị vi khuẩn hp, k biết sao lại nhiều loại vậy, hơi hoang mang

    1. Phạm Nhật Minh says:

      Bài thuốc dạ dày đỗ minh là bài thuốc lớn, được lương y tuấn chia nhỏ thành 4 bài thuốc nhỏ bác ạ, mỗi 1 bài thuốc có 1 công dụng riêng, k phải ai cũng cần uống hết cả 4 loại đâu. Nếu bác chỉ bị trào ngược thì thường sau khi khám bsi sẽ kê cho 2 loại thuốc là bình vị hoàn và thuốc đặc trị dạ dày trào ngược thôi bác nhé

    2. lê năng đức says:

      chuẩn cmnl, tôi thấy cái hay của bài thuốc này là bsi có thể linh hoạt điều chỉnh dược liệu, phối thuốc theo tình trạng, mức độ bệnh. Chứ k phải kiểu 1 bài thuốc dạ dày chung chung dùng cho tất cả bệnh nhân bị đau dạ dày

  4. Nguyễn Quỳnh Chi says: Trả lời

    Tôi uống nghệ với mật ong thấy tình trạng trào ngược, viêm loét dạ dày k đỡ mấy, k biết cái mẹo kết hợp dừa tin với nghệ liệu có hiệu quả hơn k nhỉ? Có ai thử cách này chưa?

    1. lê minh huyền says:

      tôi từng thử cả 2 cách, mỗi cách áp dụng gần 2 tháng, nhưng thấy hiệu quả cũng sêm sêm như nhau thôi, nói chung cũng có đỡ, nhưng k nhiều, vẫn phải dùng kết hợp cả thuốc đặc trị mới ổn, chứ chỉ trông chờ vào mẹo thì khó dứt bệnh lắm

  5. Lê Thu Phượng says: Trả lời

    Nguyên nhân gây ra bệnh trào ngược là do thói quen ăn uống thiếu khoa học đúng k bsi?

    1. Đỗ Minh Đường says:

      Chào bạn Lê Thu Phượng,
      Bệnh trào ngược dạ dày có thể được hình thành bởi rất nhiều nguyên nhân khác nhau như:
      + Tác dụng phụ của thuốc Tây;
      + Thói quen sinh hoạt thiếu điều độ, ăn uống thiếu khoa học;
      + Sử dụng chất kích thích;
      + Các bệnh lý khác,…
      Trong trường hợp có dấu hiệu trào ngược dạ dày người bệnh cần đi khám với bác sĩ chuyên khoa tại các cơ sở y tế, để bác sĩ tìm ra căn nguyên gây bệnh và đưa ra phác đồ điều trị phù hợp, giúp rút ngắn thời gian chữa bệnh và tăng cao hiệu quả bạn nhé. Trân trọng!

  6. Kiều Minh Diễm says: Trả lời

    Nhà thuốc làm việc giờ nào vậy, có làm cuối tuần k, tôi muốn đưa mẹ qua khám và mua thuốc dạ dày đỗ minh

    1. Đỗ Minh Đường says:

      Chào bạn Kiều Minh Diễm,
      Nhà thuốc gửi bạn lịch làm việc tất cả các ngày trong tuần bao gồm cả thứ 7, chủ nhật như sau:
      – Buổi sáng: 8h00 đến 12h00
      – Buổi chiều:13h30 đến 17h30.
      Bạn có thể đưa mẹ đến vào bất kỳ khung giờ nào nêu trên bạn nhé
      Nhà thuốc rất mong được đón tiếp mẹ con bạn
      Trân trọng!

    2. Bùi Phượng says:

      Đây là lịch làm việc chung của cả 2 cơ sở HN & HCM đúng k ạ?

  7. Lê Minh Đỗ says: Trả lời

    Thuốc dạ dày đỗ minh tưởng là thuốc nam, bốc theo thang chứ sao lại đựng trong lọ thế kia nhỉ?

    1. Đỗ Minh Đường says:

      Chào bạn Lê Minh Đỗ,
      Ngoài thang sắc truyền thống thì nhà thuốc có hỗ trợ bào chế thuốc thành dạng cao đặc và dạng viên hoàn. Khi sử dụng người bệnh có thể uống với nước hoặc nhai nuốt trực tiếp mà không cần mất công đun sắc nữa bạn nhé.
      Thông tin đến bạn!

  8. Trần Tiến Tùng says: Trả lời

    Tôi vừa kết thúc điều trị bệnh trào ngược dạ dày kèm vi khuẩn hp ở đỗ minh đường xong, tôi thấy khá hài lòng về dịch vụ của nhà thuốc cũng như hiệu quả của bài thuốc dạ dày đỗ minh mang lại. Suốt 3 tháng uống thuốc tôi được bsi tuấn đồng hành, hỗ trợ và động viên tôi kiên trì sử dụng thuốc theo đúng phác đồ. Mỗi 1 tháng thuốc của tôi do bsi tuấn kê gồm có 3 loại kết hợp: bình vị hoàn, thuốc đặc trị dạ dày trào ngược và giải độc hoàn trị vi khuẩn hp. Khoảng 2-3 tuần đầu uống thuốc chẳng thấy có gì thay đổi nên cũng hơi buồn tí, nhưng nghĩ thuốc nam tác dụng chậm nên cứ cố uống hết 1 liệu trình xem sao. Sau 1 tháng thuốc thì thấy thuốc có tác dụng, tình trạng ợ hơi, ợ chua, nóng rát cổ giảm được cỡ 30%, thế là có động lực hẳn. Sau 2 tháng thuốc tần suất ợ hơi, ợ chua chắc chỉ còn 1-2 lần/ngày, k còn bị nóng rát cổ nên ăn uống cũng thấy ngon miệng hơn, đêm ngủ cũng ngon giấc vì k bị axit dịch vị trào lên. Sau 3 tháng thuốc tình trạng trào ngược đỡ hẳn, tôi đi viện kiểm tra lại thì cũng âm tính với vi khuẩn hp. Thuốc hiệu quả tốt, rất đáng để thử các bác ạ

    1. Lê Gia Hân says:

      Trước mẹ e bị trào ngược, uống thuốc tây mãi k dứt bệnh, cứ 1 tgian ngắn dừng thuốc sẽ đau lại. Cũng may được người quen gthieu cho bài thuốc dạ dày đỗ minh, e đưa mẹ đến nhà thuốc đỗ minh đường cơ sở hà nội khám và lấy thuốc về uống. sau 3 tháng bệnh ổn, ăn ngon, ngủ ngon, mẹ e tăng được 2 cân nhìn khỏe hơn, da dẻ cũng hồng hào hơn. dừng thuốc cả năm nay rồi mà dạ dày mẹ e vẫn êm lắm í

    2. Minh Giang says:

      Giá 1 liệu trình thuốc dạ dày đỗ minh là bao nhiêu vậy các bạn?

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *

cta-mobile-app cta-mobile-app
Zalo
Messenger