9 nguyên nhân và cách khắc phục khó ngủ trưa hiệu quả tại nhà

Nhiều bà con thường than phiền rằng dù buổi trưa cơ thể mệt rã rời, mắt đã lờ đờ nhưng cứ đặt lưng xuống là tâm trí lại tỉnh táo lạ thường, trằn trọc mãi không thể chợp mắt. Tình trạng khó ngủ trưa tuy không phải là bệnh lý cấp bách, nhưng nếu diễn ra liên tục sẽ khiến anh chị em rơi vào trạng thái uể oải, “lờ đờ” vào buổi chiều, gây ảnh hưởng không nhỏ đến chất lượng công việc và sức khỏe về lâu dài.

Giấc ngủ trưa: “Liều thuốc” hồi phục năng lượng quý giá

Trong y học cổ truyền, buổi trưa (giờ Ngọ từ 11h – 13h) là thời điểm tâm kinh hoạt động mạnh nhất. Việc chợp mắt một lát vào khung giờ này không chỉ giúp cơ thể nghỉ ngơi mà còn là cách để điều hòa âm dương, giúp tâm an định. Dưới góc độ khoa học hiện đại, do nhịp sinh học tự nhiên, cơ thể chúng ta thường xuất hiện những quãng “trũng” năng lượng vào giữa ngày, phát ra tín hiệu cần được thư giãn.

Một giấc ngủ trưa ngắn nhưng chất lượng mang lại những lợi ích thiết thực cho bà con như:

• Giải tỏa áp lực hệ thần kinh: Giúp não bộ được tạm nghỉ, xua tan những căng thẳng tích tụ từ sáng sớm, từ đó mang lại cảm giác sảng khoái, tăng khả năng tập trung cho ca làm việc buổi chiều.
• Cân bằng cơ thể: Hỗ trợ điều hòa nhiệt độ và giảm các phản ứng nhạy cảm với những kích thích từ môi trường bên ngoài.
• Phòng ngừa mệt mỏi: Hạn chế các triệu chứng đau đầu, chóng mặt do làm việc quá sức hoặc do cường độ trí não hoạt động cao.
• Hỗ trợ tim mạch: Giấc ngủ ngắn giúp giảm tải cho hệ thống tuần hoàn, giúp nhịp tim ổn định hơn.

Phòng khám Đỗ Minh Đường khuyên bà con chỉ nên ngủ trưa khoảng 20 – 30 phút. Việc ngủ quá lâu (trên 1 tiếng) dễ khiến cơ thể rơi vào trạng thái ngủ sâu, khi tỉnh dậy sẽ bị “say ngủ”, đau đầu và đặc biệt là gây khó ngủ vào ban đêm.

Vì sao bà con trằn trọc, khó đi vào giấc ngủ trưa?

Tình trạng khó ngủ trưa thường không đến tự nhiên mà là hệ quả của nhiều yếu tố tác động. Qua quá trình tiếp xúc và tư vấn cho nhiều người bệnh, chúng tôi nhận thấy có những nguyên nhân phổ biến sau đây:

Căng thẳng tâm lý và áp lực công việc

Đây là nguyên nhân hàng đầu. Khi tâm trí bà con vẫn còn mải mê lo nghĩ về bản kế hoạch chưa xong, những mâu thuẫn trong cuộc sống hay áp lực tiền bạc, cơ thể sẽ tăng tiết hormone cortisol (hormone căng thẳng). Hormone này giữ cho não bộ luôn trong trạng thái “chiến đấu”, khiến bà con dù rất mệt nhưng không thể thả lỏng để đi vào giấc ngủ.

Thói quen sinh hoạt chưa khoa học

Nhiều anh em, chị em có những thói quen vô tình “đuổi” mất giấc ngủ trưa của mình:

• Ăn quá no: Việc nạp quá nhiều năng lượng ngay sát giờ ngủ khiến hệ tiêu hóa phải làm việc vất vả, máu dồn về dạ dày nhiều hơn, gây cảm giác ấm ách, khó chịu.
• Sử dụng chất kích thích: Uống nhiều trà đặc, cà phê vào buổi sáng hoặc sát giờ trưa làm hệ thần kinh bị hưng phấn quá mức.
• Lạm dụng thiết bị điện tử: Ánh sáng xanh từ điện thoại, máy tính ngăn chặn sự sản sinh melatonin – loại hormone cần thiết cho giấc ngủ.

Môi trường ngủ không phù hợp

Khác với ban đêm, buổi trưa thường có nhiều ánh sáng và tiếng ồn. Nếu không gian ngủ quá sáng, nóng bức hoặc ồn ào từ đồng nghiệp xung quanh (đặc biệt là với anh chị em văn phòng), cơ thể sẽ rất khó để đạt được trạng thái thư giãn tối đa.

Ảnh hưởng từ các vấn đề sức khỏe

Một số tình trạng khó chịu như viêm xoang gây nghẹt mũi, đau nhức xương khớp khi nằm sai tư thế, hay các vấn đề về dạ dày cũng là rào cản khiến giấc ngủ trưa trở nên xa xỉ.

Hệ lụy khi cơ thể thiếu hụt giấc ngủ trưa kéo dài

Mặc dù khó ngủ trưa không được coi là bệnh lý cần dùng thuốc điều trị đặc hiệu ngay lập tức, nhưng bà con không nên chủ quan. Việc thiếu đi quãng nghỉ giữa ngày kéo dài sẽ dẫn đến:

• Cơ thể thường xuyên rơi vào trạng thái mệt mỏi, uể oải, sắc mặt kém tươi tắn.
• Khả năng tập trung và ghi nhớ giảm sút, dễ nhầm lẫn trong công việc.
• Hệ miễn dịch có thể bị suy yếu, dễ mắc các bệnh vặt khi thời tiết thay đổi.

Cách khắc phục chứng khó ngủ trưa đơn giản, hiệu quả tại nhà

Để cải thiện tình trạng này, bà con có thể áp dụng những thay đổi nhỏ nhưng mang lại hiệu quả lớn trong sinh hoạt hàng ngày. Phòng khám Đỗ Minh Đường xin chia sẻ một số phương pháp sau:

1. Lựa chọn thời điểm vàng để chợp mắt

Bà con nên bắt đầu giấc ngủ trưa sau khi ăn khoảng 20 – 30 phút. Đây là lúc hệ tiêu hóa đã ổn định phần nào, tránh được tình trạng trào ngược dạ dày hay ợ nóng. Đi ngủ vào một khung giờ cố định mỗi ngày sẽ giúp tạo phản xạ tự nhiên cho cơ thể, cứ đến giờ đó là “máy móc” tự động nghỉ ngơi.

2. Thiết lập môi trường ngủ lý tưởng

Hãy cố gắng tạo ra một không gian tối nhất có thể bằng cách dùng miếng che mắt. Một chiếc gối kê cổ êm ái hoặc một chiếc nệm mỏng thoáng khí sẽ giúp cơ xương khớp được thả lỏng. Nếu nơi làm việc quá ồn, bà con có thể sử dụng nút tai chống ồn để tách biệt với thế giới bên ngoài.

3. Thư giãn tâm trí trước khi ngủ

Đừng ép mình phải ngủ ngay lập tức. Hãy dành 5 – 10 phút để thực hiện các liệu pháp thư giãn nhẹ nhàng:

• Nghe nhạc không lời: Những bản nhạc nhẹ, tiếng nước chảy hoặc tiếng mưa rơi giúp vỗ về hệ thần kinh rất tốt.
• Thiền buông thư: Tập trung vào nhịp thở, hít sâu và thở chậm, tưởng tượng các cơ bắp từ đầu đến chân đang dần tan chảy và nghỉ ngơi.
• Massage điểm: Dùng ngón tay day nhẹ vùng thái dương hoặc massage nhẹ nhàng xung quanh hốc mắt để làm giảm áp lực cho vùng đầu.

4. Liệu pháp mùi hương và nước ấm

Một chút tinh dầu oải hương, hoa cúc hoặc bạc hà xịt quanh chỗ nằm sẽ giúp kích thích khứu giác gửi tín hiệu thư giãn lên não bộ. Ngoài ra, bà con có thể thử rửa mặt bằng nước ấm trước khi ngủ trưa. Nhiệt độ của nước ấm giúp giãn mạch, tăng cường lưu thông khí huyết và mang lại cảm giác buồn ngủ tự nhiên.

5. Sử dụng trà thảo mộc nhẹ nhàng

Thay vì các loại trà mạn gây mất ngủ, bà con có thể nhâm nhi một chút trà thảo mộc như trà tâm sen, trà hoa cúc hoặc trà lạc tiên vào buổi sáng hoặc trước giờ nghỉ trưa. Những hoạt chất tự nhiên trong các loại hoa này có tác dụng an thần, dưỡng tâm, giúp giấc ngủ đến nhanh và sâu hơn.

Lưu ý: Với các loại trà thảo mộc, bà con nên dùng ở mức độ vừa phải, không nên uống quá nhiều ngay sát giờ ngủ để tránh việc phải thức dậy đi vệ sinh giữa chừng.

6. Kiểm soát cảm xúc và tâm trạng

Hãy học cách tạm gác lại công việc bên ngoài cửa phòng ngủ. Tránh những cuộc tranh luận gay gắt hoặc xem những thông tin gây hưng phấn, xúc động mạnh ngay trước giờ nghỉ. Một tâm thế bình thản, ít mong cầu về việc “phải ngủ được” đôi khi lại chính là chìa khóa giúp bà con chìm vào giấc nồng nhanh nhất.

Nhìn chung, khó ngủ trưa phần lớn xuất phát từ thói quen và áp lực tinh thần. Chỉ cần bà con kiên trì điều chỉnh lối sống, lắng nghe cơ thể mình nhiều hơn thì giấc ngủ trưa sẽ sớm quay trở lại. Trong trường hợp tình trạng khó ngủ trưa đi kèm với mất ngủ ban đêm kéo dài, khiến cơ thể suy nhược trầm trọng, bà con nên tìm đến các chuyên gia y tế để được tư vấn và hỗ trợ kịp thời.

Đừng bỏ lỡ:

• Ngủ trưa có tốt không? Nên ngủ bao lâu thì tốt nhất cho sức khỏe?
• Ngủ nhiều nhưng vẫn cảm thấy buồn ngủ là dấu hiệu của vấn đề gì?