Viêm amidan có lây không? 2 giải đáp quan trọng và cách phòng ngừa

Nhiều bà con khi thấy con trẻ hay bản thân mình bị sưng đau họng kéo dài thường lo lắng không biết viêm amidan có lây cho người thân trong nhà hay có di truyền sang đời con cháu hay không. Hiểu đúng về khả năng lây lan và yếu tố nguy cơ của căn bệnh này không chỉ giúp gia đình chủ động phòng ngừa mà còn tránh được những tâm lý hoang mang không đáng có trong quá trình chăm sóc sức khỏe.

Giải đáp: Bệnh viêm amidan có lây không?

Đây là câu hỏi mà các bác sĩ tại Đỗ Minh Đường nhận được rất nhiều trong quá trình thăm khám. Thực tế, viêm amidan là một bệnh lý nhiễm trùng đường hô hấp và có khả năng lây lan từ người này sang người khác. Tuy nhiên, bà con cần hiểu rõ rằng: thứ lây lan không phải là “bệnh viêm amidan” mà là các tác nhân gây ra bệnh như vi khuẩn và virus.

Amidan đóng vai trò như “cửa ngõ” bảo vệ cơ thể, ngăn chặn sự xâm nhập của các vi sinh vật có hại. Khi các tác nhân này quá mạnh hoặc hệ miễn dịch suy yếu, amidan sẽ bị tấn công và dẫn đến viêm nhiễm. Các con đường lây lan phổ biến bao gồm:

• Tiếp xúc qua giọt bắn: Khi người bệnh ho, hắt hơi hoặc nói chuyện, các giọt bắn chứa vi khuẩn (như liên cầu khuẩn) hoặc virus (cúm, cảm lạnh) sẽ phát tán ra không khí. Nếu người lành hít phải hoặc chạm tay vào rồi đưa lên mắt, mũi, miệng thì nguy cơ mắc bệnh là rất cao.
• Dùng chung đồ cá nhân: Việc sử dụng chung bát đũa, ly uống nước, khăn mặt hoặc bàn chải đánh răng với người đang bị viêm nhiễm chính là con đường ngắn nhất để mầm bệnh di chuyển sang người khỏe mạnh.
• Tiếp xúc gần gũi: Những hành động như hôn môi hoặc tiếp xúc trực tiếp với dịch tiết đường hô hấp của người bệnh đều tiềm ẩn nguy cơ lây nhiễm trực tiếp.

Bà con cần lưu ý, viêm amidan không lây qua tiếp xúc ngoài da thông thường. Tuy nhiên, trong không gian kín như gia đình, lớp học hoặc văn phòng, mầm bệnh rất dễ phát tán nếu chúng ta không có biện pháp phòng ngừa đúng cách.

Viêm amidan có di truyền từ cha mẹ sang con cái không?

Về thắc mắc viêm amidan có di truyền không, chúng tôi xin khẳng định: Viêm amidan không phải là bệnh di truyền theo cơ chế truyền mã gen trực tiếp từ cha mẹ sang con như các bệnh tan máu bẩm sinh hay tiểu đường. Bà con không nên quá lo lắng rằng mình bị viêm amidan thì chắc chắn con cái cũng sẽ bị.

Tuy nhiên, y học ghi nhận yếu tố “cơ địa gia đình” đóng một vai trò nhất định. Điều này có nghĩa là:

• Cấu trúc amidan tương đồng: Đôi khi các thành viên trong gia đình có cấu trúc amidan giống nhau (ví dụ amidan quá phát, nhiều hốc mủ), tạo điều kiện cho vi khuẩn dễ trú ngụ và gây viêm.
• Hệ miễn dịch tương đồng: Nếu cha mẹ có hệ miễn dịch đường hô hấp kém, hay nhạy cảm với thời tiết thì con cái cũng có thể thừa hưởng đặc điểm này, khiến cơ thể dễ bị virus, vi khuẩn tấn công hơn.
• Môi trường sống chung: Các thành viên sống trong cùng một môi trường (khói bụi, ẩm mốc, nguồn nước…) sẽ có nguy cơ cùng mắc bệnh do tác động của ngoại cảnh chứ không phải do gen di truyền.

Tóm lại, bản thân vi khuẩn gây viêm amidan không nằm trong gen, nhưng yếu tố cơ địa nhạy cảm có thể là “mảnh đất màu mỡ” khiến bệnh dễ xảy ra ở nhiều thế hệ trong một gia đình.

Nhận diện triệu chứng viêm amidan để tránh nhầm lẫn

Để bảo vệ bản thân và gia đình, việc phát hiện sớm các dấu hiệu bệnh là vô cùng quan trọng. Nhiều bà con thường nhầm viêm amidan với cảm lạnh thông thường, dẫn đến việc chủ quan và vô tình làm lây lan mầm bệnh. Hãy chú ý các biểu hiện sau:

• Đau rát họng: Cảm giác vướng víu như có dị vật, đau tăng lên khi nuốt hoặc khi nói chuyện.
• Amidan sưng đỏ: Khi soi gương có thể thấy hai khối amidan ở thành họng sưng to, đỏ rực, có thể xuất hiện các chấm mủ trắng hoặc mảng bám màu xám.
• Sốt cao: Người bệnh thường sốt đột ngột, có thể kèm theo cảm giác ớn lạnh, mệt mỏi, đau nhức cơ thể.
• Hôi miệng: Do vi khuẩn tích tụ trong các hốc amidan phân hủy thức ăn và tế bào chết tạo ra mùi hôi khó chịu dù đã vệ sinh răng miệng.
• Khàn tiếng, ho: Viêm nhiễm có thể lan xuống thanh quản gây khàn tiếng hoặc kích thích gây ho có đờm.

Lời khuyên từ Đỗ Minh Đường: Viêm amidan nếu không được xử lý kịp thời và đúng cách có thể chuyển sang thể mãn tính hoặc gây ra các biến chứng như viêm tai giữa, viêm xoang, thậm chí là áp xe quanh amidan rất nguy hiểm.

Cách chăm sóc và phòng ngừa lây nhiễm viêm amidan tại nhà

Khi trong nhà có người bị viêm amidan, để cắt đứt chuỗi lây nhiễm và giúp người bệnh nhanh phục hồi, bà con nên áp dụng các biện pháp chăm sóc khoa học sau đây:

1. Vệ sinh cá nhân và môi trường sống

• Súc miệng nước muối: Đây là cách đơn giản nhưng cực kỳ hiệu quả. Nước muối sinh lý giúp sát khuẩn vùng họng, làm dịu cơn đau và hạn chế sự phát triển của vi khuẩn. Nên súc miệng ít nhất 2 lần mỗi ngày.
• Rửa tay thường xuyên: Tập thói quen rửa tay bằng xà phòng sau khi đi ngoài đường về, trước khi ăn và sau khi tiếp xúc với người bệnh.
• Sử dụng đồ dùng riêng: Tuyệt đối không dùng chung bát, đũa, khăn mặt hay bàn chải đánh răng với người đang bị viêm họng, viêm amidan.
• Đeo khẩu trang: Người bệnh nên đeo khẩu trang khi tiếp xúc với người khác để tránh phát tán giọt bắn.

2. Chế độ dinh dưỡng hợp lý

Một hệ miễn dịch khỏe mạnh là tấm lá chắn tốt nhất trước mọi loại virus. Bà con nên chú ý:

• Ưu tiên các món ăn mềm, lỏng, dễ nuốt như cháo, súp để tránh gây tổn thương cho vùng amidan đang sưng tấy.
• Bổ sung vitamin C từ cam, quýt, bưởi hoặc rau xanh để tăng cường sức đề kháng.
• Uống đủ nước mỗi ngày, ưu tiên nước ấm. Tránh xa nước đá lạnh, đồ ăn cay nóng hoặc các chất kích thích như rượu bia, thuốc lá vì chúng khiến niêm mạc họng tổn thương nặng hơn.

3. Thay đổi thói quen sinh hoạt

• Giữ ấm vùng cổ và ngực, đặc biệt là khi thời tiết giao mùa hoặc khi nằm điều hòa.
• Giữ không gian sống thông thoáng, sạch sẽ, tránh ẩm mốc và khói bụi.
• Nghỉ ngơi điều độ, tránh thức khuya làm suy giảm hệ miễn dịch.

Khi nào người bệnh cần đến gặp chuyên gia?

Mặc dù viêm amidan là bệnh phổ biến, nhưng bà con không nên tự ý mua thuốc kháng sinh về uống khi chưa có chỉ định. Việc dùng thuốc sai cách không chỉ khiến bệnh không khỏi mà còn dẫn đến tình trạng kháng thuốc, gây khó khăn cho việc phục hồi sau này.

Hãy chủ động tìm đến các cơ sở y tế uy tín khi thấy các dấu hiệu sau:

• Sốt cao liên tục trên 39 độ C không giảm.
• Khó thở, khó nuốt, nước dãi chảy nhiều do không nuốt được.
• Cơn đau họng dữ dội khiến người bệnh không thể ăn uống.
• Amidan sưng to gây chèn ép, ảnh hưởng đến giấc ngủ (ngủ ngáy, ngưng thở khi ngủ).
• Bệnh tái phát nhiều lần trong năm (trên 5-7 lần/năm).

Hy vọng những chia sẻ trên đã giúp bà con giải tỏa được nỗi lo về việc viêm amidan có lây không hay có di truyền không. Mỗi người có một cơ địa khác nhau, nên việc lắng nghe cơ thể và có chế độ chăm sóc cá nhân hóa là chìa khóa để bảo vệ sức khỏe họng miệng một cách bền vững. Nếu bà con còn bất kỳ thắc mắc nào về tình trạng sưng đau họng của mình, hãy trao đổi thêm với bác sĩ chuyên khoa để được tư vấn chính xác nhất.

Bà con có thể tham khảo thêm các kiến thức về:

• Cách chăm sóc trẻ bị viêm amidan tại nhà.
• Chế độ ăn uống cho người bị viêm họng mãn tính.
• Các bài tập dưỡng sinh hỗ trợ hệ hô hấp.

Phòng khám Đỗ Minh Đường luôn đồng hành cùng bà con trong hành trình chăm sóc sức khỏe bằng sự tận tâm và những kiến thức y học cổ truyền quý báu. Chúc bà con và gia đình luôn mạnh khỏe!

Bạn có muốn tôi tìm hiểu sâu hơn về các món ăn bài thuốc giúp dịu họng hay các huyệt đạo hỗ trợ giảm sưng amidan không?

“`