4 nguyên nhân và 3 mẹo dân gian trị viêm họng có đờm tại nhà cực nhạy

Viêm họng có đờm là tình trạng “vướng víu” vùng cổ họng khiến bà con luôn cảm thấy khó chịu, muốn khạc nhổ nhưng không thể dứt điểm ngay được. Để giúp bà con hiểu rõ bản chất và cách chăm sóc họng tại nhà an toàn, Phòng khám Đỗ Minh Đường chúng tôi xin chia sẻ những thông tin chi tiết dưới góc nhìn y học cổ truyền kết hợp hiện đại trong bài viết dưới đây.

Thế nào là viêm họng có đờm?

Thực tế, viêm họng có đờm là tình trạng niêm mạc họng bị sưng viêm, kèm theo đó là sự tăng tiết chất nhầy (đờm). Lớp đờm này chính là “bẫy” mà cơ thể tạo ra để bắt giữ vi khuẩn, virus hoặc các tác nhân gây hại. Tuy nhiên, khi lượng đờm quá nhiều hoặc đặc quánh, chúng trở thành vật cản gây đau rát, ngứa ngáy và khiến giọng nói của bà con trở nên khàn đặc.

Tình trạng này thường không quá nguy hiểm nếu được phát hiện sớm, nhưng nếu chủ quan để kéo dài, nó có thể gây ra nhiều phiền toái cho sinh hoạt và ảnh hưởng đến sức khỏe đường hô hấp trên một cách hệ trọng hơn.

Nguyên nhân gây viêm họng có đờm thường gặp

Có rất nhiều “thủ phạm” đứng sau cơn đau họng và những cục đờm vướng víu. Theo quan sát của chúng tôi trong quá trình tư vấn cho bà con, các nguyên nhân phổ biến nhất bao gồm:

1. Nhiễm trùng do vi khuẩn và virus

Đây là nguyên nhân chiếm đa số các trường hợp. Các loại virus cúm, virus gây cảm lạnh (rhinovirus, coronavirus) hoặc vi khuẩn liên cầu (Streptococcus) khi xâm nhập sẽ gây tổn thương niêm mạc. Lúc này, hệ miễn dịch phản ứng bằng cách sản xuất đờm để đào thải mầm bệnh ra ngoài.

2. Phản ứng dị ứng và viêm mũi

Bà con có cơ địa nhạy cảm với bụi bẩn, phấn hoa hay lông động vật rất dễ bị viêm họng có đờm. Khi mũi bị dị ứng, dịch nhầy từ xoang mũi có xu hướng chảy xuống họng (hội chứng chảy dịch mũi sau), gây kích ứng và hình thành đờm đặc ở cổ họng.

3. Viêm amidan

Amidan đóng vai trò như cửa ngõ bảo vệ đường hô hấp. Khi amidan bị viêm nhiễm, chúng thường sưng to, tạo mủ hoặc các hốc chứa chất nhầy, khiến họng luôn trong tình trạng có đờm và đau nhức mỗi khi nuốt.

4. Trào ngược dạ dày thực quản (GERD)

Nhiều bà con ngạc nhiên khi biết bệnh dạ dày cũng gây viêm họng. Axit từ dạ dày trào ngược lên thực quản có thể “đốt cháy” nhẹ niêm mạc họng, khiến họng bị viêm và cơ thể phải tiết ra đờm để bảo vệ lớp niêm mạc đang bị tổn thương đó.

Triệu chứng nhận biết viêm họng có đờm

Để biết mình có đang gặp phải tình trạng này hay không, bà con hãy chú ý quan sát những biểu hiện sau đây của cơ thể:

• Cảm giác vướng víu: Luôn thấy có vật gì đó chặn ở cổ họng, muốn khạc nhổ liên tục nhưng không hết.
• Đau rát cổ họng: Cơn đau tăng lên khi nuốt thức ăn, nước bọt hoặc thậm chí là khi nói chuyện.
• Ho có đờm: Ho từng cơn, kèm theo đờm có màu trắng trong, trắng đục hoặc vàng xanh tùy mức độ nhiễm trùng.
• Thay đổi giọng nói: Giọng trở nên khàn, trầm hơn hoặc mất tiếng tạm thời.
• Biểu hiện toàn thân: Có thể kèm theo sốt nhẹ, mệt mỏi, sưng hạch cổ hoặc đau đầu, ù tai.

Bà con cần lưu ý: Nếu quan sát thấy niêm mạc họng sưng đỏ rực, có các mạch máu nổi rõ hoặc xuất hiện các mụn nhỏ li ti ở vách họng, đây là dấu hiệu viêm nhiễm đang tiến triển, cần có biện pháp xử lý kịp thời.

Mẹo dân gian hỗ trợ giảm đờm tại nhà từ thảo dược phổ thông

Trong dân gian có rất nhiều vị thảo dược quen thuộc, dễ tìm giúp sát khuẩn họng và tiêu đờm rất tốt. Bà con có thể tham khảo các cách làm sau đây:

Sử dụng chanh đào và mật ong

Chanh đào chứa nhiều Vitamin C và axit citric giúp kháng khuẩn, trong khi mật ong là “kháng sinh tự nhiên” làm dịu cổ họng tuyệt vời.

• Chuẩn bị: 500g chanh đào, 500ml mật ong, 400g đường phèn.
• Cách làm: Chanh rửa sạch, thái lát mỏng. Xếp một lớp chanh, một lớp đường phèn vào hũ thủy tinh rồi đổ mật ong ngập mặt. Ngâm khoảng 3 tháng.
• Cách dùng: Mỗi khi họng đau rát, bà con lấy 1-2 thìa nước cốt pha ấm để uống, ngày dùng 3 lần.

Dùng gừng tươi ấm nóng

Gừng có tính ấm, vị cay, chứa hoạt chất gingerol giúp tiêu đờm, kháng viêm mạnh mẽ. Cách này đặc biệt phù hợp với những người bị viêm họng do nhiễm lạnh.

• Cách làm: Gừng tươi rửa sạch, thái lát hoặc giã dập. Cho vào ấm đun sôi với nước trong khoảng 15-20 phút.
• Cách dùng: Uống nước gừng ấm hằng ngày. Để tăng hiệu quả, bà con có thể pha thêm một chút mật ong và vài giọt nước cốt chanh.

Tỏi và mật ong – Kháng sinh tự nhiên

Tỏi giúp thông sướng ngũ tạng và tiêu đờm rất hiệu quả theo quan niệm Đông y. Khi kết hợp với mật ong, khả năng diệt khuẩn được tăng cường rõ rệt.

• Cách làm: Tỏi bóc vỏ, giã nhỏ rồi ngâm cùng mật ong trong hũ kín khoảng 1 tuần.
• Cách dùng: Mỗi ngày ngậm và nuốt từ từ một muỗng nhỏ hỗn hợp này. Kiên trì thực hiện sẽ thấy đờm loãng ra và dễ khạc hơn.

Sử dụng bài thuốc Y học cổ truyền

Bên cạnh các mẹo tại nhà, Y học cổ truyền còn có những bài thuốc phối ngũ các vị thảo dược một cách bài bản để tác động vào căn nguyên. Dưới đây là hai bài thuốc phổ biến thường được áp dụng:

• Bài thuốc 1 (Dùng cho ho lâu ngày, đờm đặc): Kết hợp Tang bạch bì, Hoàng liên, Hạnh nhân, Hoàng cầm (mỗi vị 12g); Kim ngân hoa, Lô căn, Ngư tinh thảo, Đình lịch tử (mỗi vị 20g); Liên kiều (16g), Ma hoàng (8g), Cam thảo (6g) và Thạch cao (4g). Sắc uống mỗi ngày 1 thang, liên tục trong 2-3 tuần.
• Bài thuốc 2 (Dùng cho trẻ nhỏ hoặc người nhẹ): Sử dụng 1 quả quất (10g) nghiền nát, trộn cùng 3 thìa mật ong rồi hấp cách thủy 15-20 phút. Để nguội và uống dần nhiều lần trong ngày.

Chế độ chăm sóc và phòng ngừa để bảo vệ cổ họng

Điều trị viêm họng có đờm không chỉ dựa vào thuốc hay mẹo, mà sự phối hợp trong sinh hoạt hằng ngày chiếm vai trò cực kỳ quan trọng giúp bệnh không tái đi tái lại.

Biện pháp chăm sóc tại chỗ

• Súc họng bằng nước muối: Sử dụng nước muối sinh lý ấm để súc miệng và họng ít nhất 2 lần mỗi ngày. Việc này giúp sát khuẩn và làm dịu niêm mạc đang sưng.
• Bổ sung nước: Bà con nên uống nhiều nước lọc hoặc nước trái cây ấm. Nước sẽ giúp làm loãng dịch đờm, giúp cơ thể dễ dàng tống đờm ra ngoài hơn.
• Làm ẩm không khí: Nếu thường xuyên dùng điều hòa, hãy đặt một máy tạo độ ẩm hoặc chậu nước trong phòng để tránh khô họng.

Thay đổi thói quen sinh hoạt

• Chế độ ăn uống: Ưu tiên các món ăn mềm, loãng như cháo, súp. Tránh xa đồ ăn cay nóng, đồ chiên rán cứng hoặc các chất kích thích như thuốc lá, rượu bia vì chúng sẽ làm họng tổn thương nặng hơn.
• Giữ ấm cơ thể: Đặc biệt là vùng cổ và ngực khi thời tiết chuyển lạnh hoặc khi ra ngoài vào ban đêm.
• Nghỉ ngơi điều độ: Ngủ đủ giấc giúp hệ miễn dịch phục hồi để chống lại tác nhân gây viêm.
• Tăng cường vận động: Tập thể dục nhẹ nhàng giúp khí huyết lưu thông, nâng cao sức đề kháng tự nhiên cho cơ thể.

Viêm họng có đờm tuy là bệnh lý phổ biến nhưng bà con tuyệt đối không nên chủ quan. Nếu thấy các triệu chứng không thuyên giảm sau vài ngày hoặc có dấu hiệu sốt cao, khó thở, bà con cần đến ngay các cơ sở y tế để được thăm khám chuyên sâu.

Chúng tôi hy vọng những chia sẻ trên sẽ giúp bà con có thêm kiến thức hữu ích để chăm sóc sức khỏe cho bản thân và gia đình. Nếu bà con còn băn khoăn về các vấn đề hô hấp, hãy luôn chú trọng đến việc giữ gìn vệ sinh và lắng nghe cơ thể mình mỗi ngày.

Phòng khám Đỗ Minh Đường luôn đồng hành cùng sức khỏe của bà con!