Mất ngủ kinh niên: 3 nhóm nguyên nhân và cách trị tận gốc từ Nam y

Mất ngủ kinh niên không đơn thuần là vài đêm trằn trọc mà là “kẻ trộm” âm thầm bào mòn sức khỏe, khiến bà con luôn trong trạng thái kiệt quệ, tâm trí mông lung. Tại phòng khám Đỗ Minh Đường, chúng tôi thấu hiểu nỗi khổ của những người thức trắng đêm nhìn trần nhà, vì vậy bài viết này sẽ giúp bà con hiểu rõ căn nguyên và cách tìm lại giấc ngủ tự nhiên nhất.

Mất ngủ kinh niên là gì và dấu hiệu nhận biết sớm

Mất ngủ kinh niên (hay còn gọi là mất ngủ mãn tính) là tình trạng rối loạn giấc ngủ kéo dài ít nhất 1 tháng. Đây là giai đoạn nghiêm trọng nhất, vượt xa các triệu chứng mất ngủ thoáng qua do thay đổi thời tiết hay áp lực công việc nhất thời. Khi đã rơi vào trạng thái kinh niên, cơ thể bà con sẽ phát ra những tín hiệu cảnh báo rất rõ rệt:

• Khó đi vào giấc ngủ: Dù cơ thể rất mệt mỏi nhưng bà con phải mất từ 60-90 phút, thậm chí vài tiếng mới có thể chợp mắt.
• Giấc ngủ chập chờn: Ngủ không sâu, thường xuyên mộng mị, chỉ cần một tiếng động nhỏ cũng khiến bà con tỉnh giấc.
• Tỉnh giấc giữa đêm và khó ngủ lại: Thường xuyên giật mình lúc 2-3 giờ sáng và thức trắng đến tận bình minh.
• Cơ thể suy nhược: Sáng dậy thấy uể oải, đau nhức các cơ, tâm lý bồn chồn, dễ cáu gắt và mất tập trung trong công việc.

Phân loại các tình trạng mất ngủ thường gặp

Mỗi người có một cơ địa và hoàn cảnh khác nhau, việc nhận diện đúng dạng mất ngủ sẽ giúp chúng ta có hướng chăm sóc phù hợp hơn. Dưới đây là các nhóm phổ biến mà chúng tôi thường gặp:

• Mất ngủ lâu năm: Tình trạng này diễn ra trong nhiều năm, khiến hệ thần kinh bị ảnh hưởng nặng nề, việc khôi phục nhịp sinh học tự nhiên đòi hỏi sự kiên trì rất lớn.
• Mất ngủ sau sinh: Chị em phụ nữ sau khi vượt cạn thường bị rối loạn nội tiết tố kết hợp với áp lực chăm con nhỏ, dẫn đến việc mất ngủ kéo dài.
• Rối loạn giấc ngủ: Không chỉ là thiếu ngủ, dạng này còn bao gồm hiện tượng ngủ rũ ban ngày hoặc hội chứng chân không yên khiến giấc ngủ ban đêm bị gián đoạn.
• Mất ngủ vào ban đêm: Điển hình là việc tổng thời gian ngủ mỗi ngày chỉ vỏn vẹn 3-4 tiếng, khiến cơ thể không đủ thời gian để tái tạo năng lượng.

Nguyên nhân gây mất ngủ kinh niên dưới góc nhìn y học

Để giải quyết tận gốc vấn đề, bà con cần biết tại sao mình lại mất ngủ. Theo các nghiên cứu và kinh nghiệm thực tế, nguyên nhân thường rơi vào 3 nhóm chính:

1. Do các bệnh lý nền trong cơ thể

Sức khỏe tổng thể ảnh hưởng trực tiếp đến chất lượng giấc ngủ. Một số bệnh lý khiến giấc ngủ bị gián đoạn bao gồm:

• Bệnh xương khớp: Những cơn đau nhức vào ban đêm khiến bà con không thể nằm yên một tư thế, dẫn đến khó ngủ.
• Bệnh tiêu hóa: Tình trạng trào ngược dạ dày, ợ chua thường xuyên làm gián đoạn giấc ngủ giữa đêm.
• Bệnh hô hấp và tim mạch: Chứng khó thở, tức ngực hoặc di chứng sau Covid-19 làm suy giảm nồng độ oxy, khiến não bộ luôn ở trạng thái báo động.
• Bệnh tiết niệu: Việc phải thức dậy đi tiểu đêm nhiều lần do thận yếu, phì đại tuyến tiền liệt là kẻ thù số một của giấc ngủ sâu.

2. Do yếu tố tâm lý và môi trường

Hệ thần kinh quá tải là nguyên nhân hàng đầu khiến giấc ngủ rời bỏ chúng ta:

• Áp lực, stress kéo dài từ công việc và cuộc sống khiến tâm não không được thư giãn.
• Tiếp xúc quá nhiều với ánh sáng xanh từ điện thoại, máy tính trước khi ngủ làm ức chế sản sinh melatonin – hormone tự nhiên gây buồn ngủ.
• Chế độ ăn uống không khoa học: Sử dụng quá nhiều cà phê, trà đặc hoặc ăn quá no trước khi đi ngủ.

Những hệ lụy nguy hiểm nếu không khắc phục kịp thời

Mất ngủ không chỉ làm chúng ta mệt mỏi vào ngày hôm sau mà còn tiềm ẩn những nguy cơ cực kỳ nghiêm trọng đối với tính mạng:

Mất ngủ kéo dài làm tăng nguy cơ đột quỵ gấp 8 lần ở người trẻ tuổi. Ngoài ra, việc ngủ dưới 5 tiếng mỗi ngày còn gây ra tình trạng teo não, suy giảm trí nhớ nghiêm trọng và tăng nguy cơ mắc các bệnh ung thư đại tràng, ung thư vú.

Bên cạnh đó, việc thức đêm khiến cơ thể sản sinh nhiều hormone gây thèm ăn, dẫn đến béo phì và các bệnh lý tim mạch, suy giảm hệ miễn dịch, khiến bà con dễ mắc bệnh hơn khi thời tiết thay đổi.

Cách cải thiện giấc ngủ kinh niên từ gốc theo Y học cổ truyền

Thay vì lạm dụng các loại thuốc ngủ có thể gây phụ thuộc và mệt mỏi sau khi thức dậy, Y học cổ truyền chú trọng vào việc cân bằng âm dương, an thần và bồi bổ cơ thể để giấc ngủ đến một cách tự nhiên.

Sử dụng thảo dược an thần tự nhiên

Bà con có thể áp dụng một số bài thuốc dân gian từ các loại thảo dược quanh ta để hỗ trợ tâm an, ngủ ngon:

• Sử dụng Tâm sen và Lá vông: Đây là những vị thuốc quý giúp thanh nhiệt, hạ hỏa và an thần rất tốt. Bà con có thể dùng lá vông sấy khô kết hợp với tâm sen hãm trà uống hàng ngày.
• Bài thuốc từ Lạc tiên: Cây lạc tiên được mệnh danh là “vị thuốc của giấc ngủ”, giúp giảm căng thẳng thần kinh hiệu quả.
• Kết hợp các vị thuốc bổ huyết: Đương quy, Hoài sơn, Đan sâm giúp máu huyết lưu thông lên não tốt hơn, từ đó cải thiện tình trạng đau đầu, mất ngủ.

Các phương pháp trị liệu không dùng thuốc

Bên cạnh việc dùng thảo dược, sự kết hợp giữa vận động và trị liệu tại chỗ mang lại hiệu quả rất tích cực:

• Ngâm chân nước ấm: Mỗi tối trước khi đi ngủ 20 phút, bà con nên ngâm chân với nước ấm pha gừng và một ít muối. Việc này giúp giãn nở mao mạch, đưa máu lưu thông xuống phía dưới, giúp đầu óc thư thái hơn.
• Tập Yoga tư thế “Em bé”: Đây là tư thế giúp giải phóng căng thẳng vùng vai gáy và cột sống. Hãy quỳ trên sàn, mông chạm gót chân, vươn dài người về phía trước và hít thở sâu trong 5-7 phút.
• Châm cứu, bấm huyệt: Tác động vào các huyệt đạo như Nội quan, Thần môn, Tam âm giao sẽ giúp điều hòa khí huyết, giảm bớt áp lực cho hệ thần kinh trung ương.

Lời khuyên từ Phòng khám Đỗ Minh Đường để có giấc ngủ ngon

Để duy trì một giấc ngủ bền vững, bên cạnh việc điều trị, bà con cần thay đổi lối sống một cách nghiêm túc:

Thứ nhất, hãy thiết lập một khung giờ đi ngủ cố định và tạo môi trường ngủ lý tưởng: phòng tối, yên tĩnh và thoáng mát. Tuyệt đối tránh xa điện thoại ít nhất 1 giờ trước khi ngủ.

Thứ hai, không nên ăn quá no hoặc uống quá nhiều nước vào buổi tối để tránh gánh nặng cho dạ dày và bàng quang. Hãy dành thời gian để thiền hoặc nghe nhạc nhẹ nhàng để tâm trí được nghỉ ngơi.

Cuối cùng, mất ngủ kinh niên là bệnh lý dai dẳng, cần sự kiên trì. Bà con không nên tự ý sử dụng thuốc an thần mạnh khi chưa có chỉ định của bác sĩ. Nếu tình trạng kéo dài, hãy tìm đến các cơ sở Y học cổ truyền uy tín để được thăm khám và có hướng xử lý cá nhân hóa theo đúng cơ địa của mình.

Hy vọng những chia sẻ trên đây sẽ giúp bà con có thêm kiến thức để sớm tìm lại những đêm ngon giấc, bảo vệ sức khỏe cho bản thân và gia đình. Nếu có bất kỳ thắc mắc nào, đừng ngần ngại chia sẻ để được hỗ trợ kịp thời.