5 nhóm thực phẩm trào ngược dạ dày nên ăn và cần kiêng để giảm đau

Chào bà con, chắc hẳn ai trong chúng ta khi đối mặt với những cơn ợ chua, nóng rát dọc xương ức cũng đều cảm thấy ăn không ngon, ngủ không yên vì thực quản lúc nào cũng như có lửa đốt. Việc “trào ngược dạ dày nên ăn gì” không chỉ là câu chuyện lấp đầy dạ dày, mà chính là chìa khóa vàng giúp làm dịu niêm mạc, giảm bớt áp lực cho hệ tiêu hóa và hỗ trợ cơ thể hồi phục tự nhiên nhất.

Tầm quan trọng của chế độ ăn uống đối với bà con bị trào ngược dạ dày

Trong y học cổ truyền, dạ dày (vị) được coi là “bể chứa” đồ ăn thức uống, nơi khởi nguồn của khí huyết nuôi dưỡng toàn cơ thể. Khi chức năng này bị rối loạn, dịch dạ dày bao gồm acid và các enzyme tiêu hóa trào ngược lên thực quản, gây ra tình trạng viêm loét, đau tức ngực. Nếu bà con không kiểm soát tốt từ khâu ăn uống, tình trạng này kéo dài có thể dẫn đến những biến chứng phức tạp hơn ở thực quản.

Tại Đỗ Minh Đường, chúng tôi luôn quan niệm rằng “bệnh tòng khẩu nhập”, nghĩa là bệnh từ miệng mà vào. Việc thực hiện một chế độ ăn uống khoa học, phù hợp với cơ địa không chỉ giúp ổn định triệu chứng mà còn là cách để bảo vệ “chính khí” bên trong. Cụ thể, một thực đơn đúng cách sẽ mang lại những lợi ích sau:

• Giảm tiết axit dạ dày: Lựa chọn các thực phẩm có tính kiềm giúp trung hòa lượng acid dư thừa, ngăn chặn cơn trào ngược bùng phát.
• Làm dịu niêm mạc: Các loại rau củ giàu chất xơ và vitamin hỗ trợ giảm viêm, giúp các tổn thương ở niêm mạc dạ dày và thực quản mau lành hơn.
• Giảm áp lực lên hệ tiêu hóa: Thực phẩm dễ tiêu giúp dạ dày không phải co bóp quá mức, từ đó hạn chế việc đẩy ngược thức ăn lên thực quản.
• Kiểm soát cân nặng: Giữ trọng lượng cơ thể ổn định giúp giảm bớt sức ép lên cơ vòng thực quản dưới, giúp cơ vòng này đóng kín hơn.

Bà con cần nhớ: Chế độ dinh dưỡng không thay thế hoàn toàn được việc thăm khám chuyên môn, nhưng nó là nền tảng vững chắc nhất để quá trình chăm sóc sức khỏe đạt kết quả bền vững.

Trào ngược dạ dày nên ăn gì để giảm cảm giác nóng rát?

Để trả lời cho câu hỏi “ăn gì cho mát lòng mát dạ”, chúng tôi xin gợi ý cho bà con những nhóm thực phẩm lành tính, hỗ trợ cực tốt cho người đang bị trào ngược:

1. Nhóm thực phẩm ít axit và ngũ cốc

Đây là nhóm thực phẩm đóng vai trò “thấm hút” và trung hòa acid cực kỳ hiệu quả. Bà con có thể bổ sung các món sau vào bữa ăn hàng ngày:

• Bánh mì nguyên cám: Giống như một chiếc “miếng bọt biển”, bánh mì giúp hút bớt lượng acid dư thừa trong dạ dày, đồng thời cung cấp chất xơ giúp no lâu, giảm tình trạng thèm ăn vặt gây hại.
• Yến mạch: Đây là nguồn chất xơ hòa tan tuyệt vời, không chỉ làm dịu lớp niêm mạc dạ dày mà còn hỗ trợ tiêu hóa trơn tru hơn.
• Cơm trắng: Rất dễ tiêu hóa, lành tính và ít gây kích thích, là lựa chọn an toàn nhất cho những ngày dạ dày đang “biểu tình”.

2. Rau củ và trái cây có tính kiềm

Thay vì các loại quả chua gây xót ruột, bà con hãy ưu tiên những thực phẩm xanh sau đây:

• Khoai lang: Loại củ này có tính kiềm tự nhiên rất cao, giúp làm dịu cơn đau dạ dày và hỗ trợ nhuận tràng.
• Súp lơ xanh và cà rốt: Cung cấp lượng vitamin dồi dào, giúp tái tạo niêm mạc mà không làm tăng tiết dịch vị.
• Chuối và táo: Chuối chín giúp bao phủ niêm mạc dạ dày, trong khi táo chứa pectin giúp hệ tiêu hóa hoạt động ổn định hơn.
• Dưa hấu và lê: Những loại quả này chứa nhiều nước và có tính kiềm, giúp trung hòa acid nhanh chóng và cung cấp độ ẩm cho cơ thể.

3. Nguồn Protein nạc dễ tiêu

Bà con vẫn cần đạm để duy trì sức khỏe, nhưng hãy chọn những loại ít béo để dạ dày không bị “quá tải”:

• Ức gà bỏ da: Thịt gà trắng là nguồn đạm lành mạnh nhất, dễ hấp thu và không gây đầy bụng.
• Cá trắng (cá tuyết, cá rô phi): Chứa ít mỡ, giàu omega-3 giúp hỗ trợ chống viêm cho niêm mạc thực quản.
• Lòng trắng trứng: Rất giàu protein nhưng lại cực kỳ nhẹ nhàng với dạ dày (bà con lưu ý hạn chế ăn lòng đỏ vì chứa nhiều chất béo dễ gây đầy hơi).

4. Sữa ít béo và sữa hạt

Nhiều bà con lo ngại uống sữa gây đau bụng, nhưng nếu chọn đúng loại, sữa lại giúp làm dịu cảm giác nóng rát hiệu quả:

• Sữa hạnh nhân: Có tính kiềm, giúp giảm nồng độ acid trong dạ dày.
• Sữa tách béo (Skim milk): Cung cấp canxi và protein mà không gây áp lực mỡ lên cơ vòng thực quản.

Những thực phẩm “khắc tinh” bà con cần tránh xa

Để những cơn trào ngược không quay lại làm phiền, chúng ta cần cực kỳ cẩn trọng với các nhóm thực phẩm sau:

1. Gia vị cay nóng và kích thích

Ớt, tiêu, mù tạt hay các loại sốt cay có thể làm giãn cơ vòng thực quản, khiến acid dễ dàng “vượt rào” đi lên. Đồng thời, chúng gây kích ứng trực tiếp vào các vết loét sẵn có, khiến cơn đau trở nên dữ dội hơn.

2. Thực phẩm có hàm lượng acid cao

Các loại quả như cam, chanh, bưởi chua hoặc các loại dưa muối, giấm ăn cần được hạn chế tối đa. Axit citric trong các loại quả này cộng hưởng với acid dạ dày sẽ tạo ra một môi trường cực kỳ bất lợi cho người bệnh.

3. Đồ ăn nhiều dầu mỡ và chiên rán

Gà rán, khoai tây chiên, thịt mỡ… là những thực phẩm mất rất nhiều thời gian để tiêu hóa. Khi thức ăn nằm lại trong dạ dày quá lâu, áp lực bên trong tăng lên và việc trào ngược là điều khó tránh khỏi.

4. Đồ uống có gas và Caffeine

Nước ngọt có gas làm tăng lượng khí trong dạ dày, gây ợ hơi và đẩy acid lên. Trong khi đó, cà phê và trà đặc kích thích dạ dày tiết ra nhiều dịch vị hơn bình thường.

Lối sống và thói quen ăn uống giúp hỗ trợ dạ dày khỏe mạnh

Bên cạnh việc lựa chọn thực phẩm, cách bà con ăn uống cũng quan trọng không kém. Hãy ghi nhớ những nguyên tắc “vàng” sau để bảo vệ dạ dày của mình:

1. Chia nhỏ bữa ăn: Thay vì ăn 3 bữa chính thật no, hãy chia thành 5-6 bữa nhỏ trong ngày. Điều này giúp dạ dày luôn có lượng thức ăn vừa phải để xử lý, không bị quá tải.
2. Ăn chậm, nhai kỹ: Quá trình tiêu hóa bắt đầu ngay từ khoang miệng. Việc nhai kỹ giúp giảm bớt gánh nặng cho dạ dày và giúp thức ăn hòa trộn đều với enzyme tiêu hóa.
3. Quy tắc “3 giờ”: Bà con tuyệt đối không nên nằm ngay sau khi ăn. Hãy đợi ít nhất 2-3 tiếng để thức ăn kịp xuống ruột non rồi mới đi ngủ.
4. Sử dụng gừng và thảo mộc: Một vài lát gừng tươi vào buổi sáng hoặc sau bữa ăn có tác dụng kháng viêm, hỗ trợ tiêu hóa rất tốt. Gừng giúp làm ấm tỳ vị và giảm cảm giác buồn nôn.
5. Giữ tinh thần thoải mái: Trong Đông y, “can khí uất” (căng thẳng) là nguyên nhân hàng đầu dẫn đến các bệnh về dạ dày. Hãy dành thời gian nghỉ ngơi, tránh làm việc quá sức hay stress kéo dài.

Lưu ý quan trọng: Mỗi người có một cơ địa khác nhau, có người hợp món này nhưng người khác lại không. Bà con nên lắng nghe cơ thể mình, ghi chép lại những món ăn khiến mình thấy khó chịu để chủ động loại bỏ khỏi thực đơn.

Phòng khám Đỗ Minh Đường hy vọng những chia sẻ trên sẽ giúp bà con xây dựng được một chế độ dinh dưỡng lành mạnh để sớm lấy lại sự thoải mái trong ăn uống và sinh hoạt. Nếu tình trạng trào ngược diễn ra thường xuyên với mức độ đau tức nghiêm trọng, bà con nên tìm đến các chuyên gia y tế để được tư vấn và có hướng xử lý kịp thời, tránh tự ý dùng các loại thuốc không rõ nguồn gốc.

Chúc bà con luôn có thật nhiều sức khỏe, ăn ngon, ngủ tốt và giữ vững tinh thần lạc quan!