7 nguyên tắc và 4 lưu ý trong chế độ ăn cho người suy thận giai đoạn cuối

Suy thận giai đoạn cuối là một hành trình đầy thử thách, khi chức năng lọc máu của cơ thể không còn đảm bảo, khiến bà con thường xuyên cảm thấy mệt mỏi và suy kiệt. Tại Đỗ Minh Đường, chúng tôi hiểu rằng bên cạnh việc tuân thủ phác đồ của bác sĩ, một chế độ ăn uống khoa học chính là “chìa khóa vàng” giúp bảo tồn phần chức năng thận còn lại và cải thiện chất lượng cuộc sống cho người bệnh.

Vì sao chế độ ăn uống lại quyết định sức khỏe người suy thận giai đoạn cuối?

Khi bước vào giai đoạn 5 (giai đoạn cuối), mức lọc cầu thận giảm xuống dưới 15ml/phút, thận gần như đã tổn thương hoàn toàn và không thể tự đào thải độc tố. Lúc này, mọi thực phẩm bà con nạp vào cơ thể đều ảnh hưởng trực tiếp đến nồng độ Creatinin và Urê máu.

Việc thiết lập một thực đơn phù hợp mang lại những lợi ích thiết thực sau:

• Bảo tồn tối đa chức năng thận còn sót lại, hạn chế các biến chứng nguy hiểm.
• Giảm áp lực cho thận bằng cách ngăn chặn sự tích tụ chất thải và chất độc trong cơ thể.
• Cung cấp năng lượng cần thiết, giúp bà con chống lại sự mệt mỏi và tình trạng suy dinh dưỡng thường gặp.
• Làm chậm diễn tiến của bệnh, hỗ trợ kéo dài thời gian sống cho người bệnh dù đang lọc máu hay chờ ghép thận.

Nguyên tắc “vàng” trong dinh dưỡng cho bệnh nhân giai đoạn 5

Để xây dựng thực đơn hàng ngày, ĐMĐ khuyên bà con cần nắm vững các nguyên tắc cốt lõi sau đây:

• Kiểm soát lượng đạm (Protein): Ăn giảm đạm nhưng phải đảm bảo đủ đạm chất lượng cao để duy trì cơ bắp.
• Đảm bảo năng lượng: Dù ăn kiêng nhưng tổng calo nạp vào phải đủ để cơ thể không bị gầy sút, mệt mỏi.
• Cắt giảm các khoáng chất gây hại: Đặc biệt là muối (Natri), Kali và Phốt pho.
• Bổ sung Vitamin: Chú trọng các nhóm vitamin B, E và D để tăng sức đề kháng và bảo vệ xương khớp.
• Cân đối lượng nước: Uống đủ theo nhu cầu và tình trạng phù hợp với từng người.

Hướng dẫn chi tiết chế độ ăn cho người suy thận giai đoạn cuối

Tùy vào việc bà con có đang chạy thận nhân tạo hay không và tần suất lọc máu như thế nào mà lượng dinh dưỡng sẽ có sự thay đổi:

1. Bài toán về đạm (Protein)

Đạm là thành phần xây dựng cơ thể nhưng quá trình chuyển hóa đạm lại tạo ra Urê – một chất độc cho thận. Vì vậy, bà con nên ưu tiên đạm có giá trị sinh học cao (đạm động vật chiếm trên 60%) và hạn chế đạm thực vật.

• Nếu lọc máu 1 lần/tuần: Bổ sung khoảng 1g đạm/kg cân nặng mỗi ngày.
• Nếu lọc máu 2 lần/tuần: Nâng lên khoảng 1.2g đạm/kg cân nặng.
• Nếu lọc máu 3 lần/tuần: Có thể dùng tới 1.4g đạm/kg cân nặng.

Bà con nên chọn thịt nạc, cá, trứng, sữa chuyên dụng cho người suy thận. Hạn chế các loại đậu, lạc, vừng và các loại rau có hàm lượng đạm cao như rau ngót, rau muống, rau dền.

2. Cắt giảm muối, Kali và Phốt pho

Đây là nhóm “kẻ thù” thầm lặng gây áp lực cực lớn lên hệ tim mạch và xương khớp của người bệnh:

• Về Muối: Nên ăn nhạt hoàn toàn hoặc tối đa chỉ dùng 3g muối/ngày. Tuyệt đối tránh xa thực phẩm đóng hộp, dưa cà muối hay các loại mắm.
• Về Kali: Hàm lượng Kali quá cao có thể gây loạn nhịp tim. Bà con nên hạn chế bơ, chuối, cam, nho khô và các loại hạt.
• Về Phốt pho: Để bảo vệ xương, hãy hạn chế nội tạng động vật, sô-cô-la, ca cao và các loại hạt ngũ cốc.

3. Bổ sung năng lượng và chất béo lành mạnh

Để không bị mệt mỏi, bà con nên tăng cường nhóm tinh bột ít đạm như bột sắn dây, khoai lang, khoai sọ. Về chất béo, nên dùng dầu thực vật (dầu đậu nành, dầu hướng dương) hoặc mỡ cá hồi để cung cấp acid béo không no tốt cho tim mạch.

4. Cách tính lượng nước uống mỗi ngày

Ở giai đoạn cuối, thận không còn khả năng đào thải chất lỏng hiệu quả, dễ gây phù và suy tim. Công thức tính nước uống mà ĐMĐ thường hướng dẫn bà con là:

Lượng nước (ml) = Lượng nước tiểu 24 giờ + Lượng dịch mất qua mồ hôi, hơi thở (khoảng 300 – 500ml) + Lượng dịch mất bất thường (nếu có sốt, nôn).

Bà con lưu ý lượng nước này bao gồm cả nước lọc, nước canh, sữa và nước uống thuốc trong ngày.

Lời khuyên từ Phòng khám Đỗ Minh Đường

Mỗi người bệnh có một cơ địa và tình trạng sức khỏe khác nhau, do đó không có một thực đơn chung nào hoàn hảo cho tất cả mọi người. Việc lắng nghe cơ thể và điều chỉnh từng chút một theo hướng dẫn của chuyên gia là vô cùng quan trọng.

Bà con cần lưu ý, thông tin trên đây mang tính chất tham khảo để hỗ trợ chăm sóc sức khỏe tại nhà. Do tính chất phức tạp của suy thận giai đoạn cuối, hiệu quả của chế độ ăn có thể khác nhau tùy vào thể trạng và chu kỳ lọc máu của mỗi người. Nếu thấy cơ thể có dấu hiệu bất thường như phù tăng nhanh, khó thở hoặc mệt mỏi cực độ, bà con cần liên hệ ngay với bác sĩ điều trị để được hỗ trợ kịp thời.

Phòng khám Đỗ Minh Đường luôn sẵn sàng đồng hành, tư vấn và đưa ra những định hướng chăm sóc phù hợp nhất theo từng cá nhân để giúp bà con an tâm hơn trên hành trình chiến đấu với bệnh tật.