10 thực phẩm giúp đào thải sỏi thận và nhóm thực phẩm cần kiêng

Sỏi thận vốn được ví như “những hạt cát mặn” bào mòn sức khỏe, khiến bà con mình luôn trong tình trạng đau quặn lưng, tiểu buốt, tiểu rắt đến mất ăn mất ngủ. Tại Đỗ Minh Đường, chúng tôi luôn quan niệm “họa từ miệng mà ra”, chính vì vậy, việc nắm rõ sỏi thận nên ăn gì và kiêng gì không chỉ đơn thuần là chuyện ăn uống, mà còn là chìa khóa then chốt giúp hỗ trợ đào thải viên sỏi ra ngoài tự nhiên và bảo vệ chức năng thận về lâu dài.

Chế độ dinh dưỡng – “Khắc tinh” hay “Trợ thủ” của sỏi thận?

Nhiều bà con khi đến thăm khám thường thắc mắc tại sao mình lại bị sỏi dù không làm gì nặng nhọc. Thực tế, chế độ dinh dưỡng hằng ngày có mối liên hệ mật thiết với sự phát triển của bệnh sỏi thận. Về bản chất, các viên sỏi được hình thành do cơ thể thường xuyên tiêu thụ các thực phẩm chứa nhiều canxi oxalat, axit uric hoặc do thói quen ăn mặn, sử dụng thức ăn độc hại làm suy giảm chức năng đào thải của thận.

Theo thời gian, các viên sỏi có thể tăng dần về kích thước, gây đau đớn và khiến bà con gặp nhiều triệu chứng khó chịu khác. Tuy nhiên, nếu biết cách điều chỉnh chế độ dinh dưỡng phù hợp, lựa chọn các thực phẩm lành mạnh trong bữa ăn, chúng ta hoàn toàn có thể giúp ức chế sự phát triển của viên sỏi, thậm chí hỗ trợ sỏi thu nhỏ dần và đào thải ra ngoài dễ dàng hơn qua đường tiểu.

Nguyên tắc “vàng” trong ăn uống cho người bị sỏi thận

Để hỗ trợ thận khỏe mạnh và ngăn ngừa sỏi tái phát, bà con cần đặc biệt ghi nhớ các nguyên tắc cốt yếu dưới đây:

• Giảm muối tối đa: Bà con nên tập thói quen ăn nhạt, lượng muối tiêu thụ mỗi ngày chỉ nên giới hạn ở mức dưới 3 gam. Ăn mặn làm tăng canxi trong nước tiểu, gây áp lực lớn lên thận và thúc đẩy hình thành sỏi rất nhanh.
• Uống đủ nước: Đây là nguyên tắc quan trọng nhất. Hãy tăng lượng nước uống lên ít nhất 2 đến 3 lít mỗi ngày để làm loãng nước tiểu, giúp các chất cặn bã không có cơ hội kết tụ thành sỏi.
• Hạn chế thực phẩm giàu oxalat và phosphat: Giảm tiêu thụ các thực phẩm này giúp ngăn chặn sự hình thành sỏi calci oxalat hay sỏi calci phosphat – những loại sỏi phổ biến nhất hiện nay.
• Tiêu thụ canxi hợp lý: Không nên kiêng tuyệt đối canxi vì sẽ gây loãng xương, nhưng cũng không được bổ sung quá mức. Bà con nên ưu tiên nguồn canxi từ thực phẩm tự nhiên và không tự ý dùng các loại viên uống bổ sung khi chưa có chỉ định.
• Giới hạn protein động vật: Ăn quá nhiều thịt đỏ, nội tạng có thể làm tăng acid uric và canxi trong nước tiểu, tạo điều kiện thuận lợi cho sỏi hình thành.
• Tránh lạm dụng Vitamin C: Lượng vitamin C quá cao khi vào cơ thể có thể chuyển hóa thành oxalat, khiến viên sỏi cũ to lên hoặc hình thành sỏi mới.

Bị sỏi thận nên ăn gì? 10 loại thực phẩm giúp đào thải sỏi hiệu quả

Lựa chọn đúng thực phẩm giống như việc chúng ta đang cấp thêm “vũ khí” để cơ thể tự chiến đấu với sỏi thận. Dưới đây là những gợi ý thực tế mà chúng tôi thường chia sẻ với bà con:

1. Các loại trái cây họ cam, quýt

Trái cây tươi là nguồn bổ sung vitamin và khoáng chất tuyệt vời. Đặc biệt, cam, chanh, bưởi cung cấp nguồn citrate phong phú. Citrate được ví như một “chất tẩy rửa” tự nhiên giúp bào mòn và ngăn chặn các tinh thể kết dính lại với nhau, từ đó hỗ trợ thu nhỏ kích thước viên sỏi.

2. Rau xanh và thực phẩm giàu chất xơ

Súp lơ, cải xanh, cần tây, bắp cải hay bí xanh là những “người bạn” thân thiết của thận. Chất xơ giúp ngăn ngừa sự hình thành sỏi bằng cách giảm lượng oxalat trong cơ thể. Ngoài ra, bí xanh và cần tây có tính lợi tiểu rất tốt, giúp thông tiểu và đẩy các vụn sỏi ra ngoài hiệu quả hơn.

3. Thực phẩm giàu Vitamin D

Với những trường hợp bị sỏi canxi, Vitamin D đóng vai trò quan trọng trong việc chuyển hóa canxi, tránh tình trạng canxi dư thừa tích tụ tại thận. Bà con có thể bổ sung qua lòng đỏ trứng gà, nấm, dầu gan cá hoặc các loại cá biển trong thực đơn hằng ngày.

4. Nhóm thực phẩm giàu Vitamin B6

Vitamin B6 có khả năng ngăn chặn sự hình thành oxalat – thủ phạm chính gây sỏi đường tiết niệu. Các loại đậu (đậu đỏ, đậu nành, đậu phộng), cà rốt và bông cải là nguồn cung cấp B6 dồi dào mà bà con nên tận dụng.

5. Ngũ cốc nguyên hạt

Yến mạch, gạo lứt, lúa mạch hay ngô chứa nhiều khoáng chất cần thiết giúp kiểm soát lượng đường và cải thiện chức năng lọc của thận. Thường xuyên sử dụng ngũ cốc thay cho tinh bột tinh chế sẽ giúp hệ tiết niệu hoạt động trơn tru hơn.

6. Ưu tiên Protein thực vật

Thay vì ăn quá nhiều thịt, anh em và bà con nên chuyển sang dùng protein từ thực vật như hạt chia, hạnh nhân, hạt điều, quả bơ hoặc măng tây. Nhóm đạm này ít gây áp lực cho thận và giảm nguy cơ gia tăng kích thước sỏi rõ rệt.

7. Sữa và sản phẩm từ sữa ít béo

Nhiều người lầm tưởng bị sỏi thận là phải bỏ hẳn sữa. Thực tế, các loại sữa đã tách béo hoặc ít béo vẫn rất cần thiết để đảm bảo dưỡng chất cho cơ thể mà không làm tăng nguy cơ hình thành sỏi nếu dùng với lượng vừa phải.

8. Tận dụng các loại gia vị kháng viêm

Gừng, tỏi, nghệ không chỉ giúp món ăn thêm ngon mà còn có đặc tính kháng viêm tự nhiên. Chúng giúp giảm nguy cơ nhiễm trùng thận – một biến chứng thường gặp khi sỏi cọ xát vào niêm mạc, đồng thời hỗ trợ thận đào thải độc tố tốt hơn.

9. Dầu thực vật lành mạnh

Dầu oliu hay dầu hạt lanh cung cấp chất béo tốt, giúp duy trì sức khỏe tổng thể mà không gây hại cho chức năng lọc của cầu thận. Bà con có thể dùng để trộn salad hoặc thêm vào các món xào nhẹ nhàng.

10. Các loại trà thảo mộc lợi tiểu

Bên cạnh nước lọc, bà con nên dùng thêm các thức uống từ dân gian có tác dụng “nhuận tiểu” rất tốt như:

• Trà râu ngô: Thanh nhiệt, lợi tiểu mạnh.
• Trà bồ công anh: Hỗ trợ thải độc thận.
• Trà cây râu mèo: Giúp tăng cường đào thải các tinh thể gây sỏi và giảm sưng đau thận.

Lời khuyên từ Đỗ Minh Đường: Chế độ ăn uống cần sự kiên trì. Bà con không nên nôn nóng mà hãy duy trì thói quen lành mạnh mỗi ngày để thấy được sự thay đổi tích cực của cơ thể.

Người bị sỏi thận nên kiêng gì để tránh bệnh nặng thêm?

Nếu đã biết những thứ nên ăn, thì việc “nhắm mắt làm ngơ” trước những thực phẩm đại kỵ dưới đây sẽ khiến công sức điều trị đổ xuống sông xuống biển:

• Thực phẩm cực giàu oxalat: Cải bó xôi (rau chân vịt), củ cải đường, khoai tây, sô cô la và trà đen đậm đặc là những thứ bà con cần hạn chế tối đa vì chúng thúc đẩy sỏi lớn nhanh như thổi.
• Thịt đỏ và nội tạng động vật: Nhóm này chứa nhiều purin, khi vào cơ thể sẽ chuyển hóa thành axit uric, dẫn đến hình thành sỏi uric – loại sỏi rất cứng và khó đào thải.
• Muối và đồ muối chua: Cà muối, dưa muối, mắm tôm… là những món khoái khẩu của người Việt nhưng lại là “kẻ thù” của người sỏi thận.
• Đồ uống có gas và nước ngọt: Hàm lượng axit phosphoric và đường cao trong các loại nước này không chỉ làm sỏi phát triển mà còn gây suy giảm chức năng thận nghiêm trọng.
• Thực phẩm quá giàu kali: Khi thận đang có sỏi, chức năng lọc giảm đi, việc nạp quá nhiều kali từ chuối, cà chua, khoai tây có thể gây áp lực quá tải cho thận.
• Đồ hộp và thực phẩm chế biến sẵn: Xúc xích, lạp xưởng, đồ đóng hộp chứa quá nhiều chất bảo quản, muối và đường, hoàn toàn không tốt cho lộ trình phục hồi.
• Caffeine: Cà phê hay trà đặc làm tăng canxi trong nước tiểu, dễ khiến bà con bị lắng cặn tạo sỏi mới.

Lưu ý quan trọng cho bà con trong sinh hoạt hằng ngày

Bên cạnh chuyện ăn gì, kiêng gì, bà con cũng cần chú ý đến lối sống. Tuyệt đối không được nhịn tiểu, vì nhịn tiểu là cách nhanh nhất để các chất cặn lắng đọng và kết tinh thành sỏi. Đồng thời, nên vận động nhẹ nhàng hằng ngày để kích thích hệ bài tiết hoạt động hiệu quả.

Cảnh báo an toàn: Các mẹo về trà thảo mộc hay thực phẩm chỉ mang tính chất hỗ trợ. Đối với những bà con có sỏi kích thước lớn, sỏi san hô hoặc đang có dấu hiệu viêm nhiễm nặng, cần hết sức thận trọng và nên tham khảo ý kiến chuyên gia trước khi áp dụng bất kỳ thay đổi đột ngột nào trong chế độ ăn uống.

Việc thấu hiểu cơ thể và xây dựng một thực đơn khoa học chính là nền tảng vững chắc để đẩy lùi bệnh tật. Hy vọng với những chia sẻ trên, bà con đã có thêm kiến thức để tự chăm sóc sức khỏe cho chính mình và người thân. Chúc bà con luôn mạnh khỏe, sớm vượt qua nỗi lo sỏi thận!