Cách chăm sóc sau mổ thoát vị đĩa đệm phục hồi nhanh sau 3-6 tháng

Mổ thoát vị đĩa đệm là một quyết định quan trọng, nhưng cuộc phẫu thuật mới chỉ đi được một nửa chặng đường; nửa còn lại nằm ở việc bà con chăm sóc phục hồi như thế nào. Tại phòng khám Đỗ Minh Đường, chúng tôi thấu hiểu nỗi lo của bà con sau khi rời bàn mổ với vết thương chưa lành và nỗi lo tái phát luôn thường trực, vì vậy bài viết này sẽ hướng dẫn chi tiết cách dưỡng thân, hồi phục cột sống đúng chuẩn y khoa.

Thời gian phục hồi sau mổ thoát vị đĩa đệm mất bao lâu?

Nhiều bà con khi đến thăm khám tại Đỗ Minh Đường thường thắc mắc: “Mổ xong bao lâu thì tôi đi lại, làm việc bình thường được?”. Thực tế, thời gian phục hồi trung bình sẽ rơi vào khoảng 3 – 6 tháng. Tuy nhiên, con số này không cố định cho tất cả mọi người mà phụ thuộc vào nhiều yếu tố:

• Phương pháp phẫu thuật: Nếu bà con thực hiện mổ nội soi hoặc mổ bằng robot, vết mổ nhỏ, ít xâm lấn thì thời gian lành thương sẽ nhanh hơn. Ngược lại, phương pháp mổ hở truyền thống thường cần thời gian hồi sức dài hơn.
• Cơ địa và độ tuổi: Những người trẻ, có nền tảng sức khỏe tốt, không mắc bệnh lý nền như tiểu đường, cao huyết áp thường chỉ mất khoảng 3 tháng để ổn định. Với các bác lớn tuổi, quá trình tái tạo xương khớp và lành vết thương sẽ chậm hơn, có thể kéo dài trên 6 tháng.
• Kỹ thuật chăm sóc: Đây là yếu tố then chốt. Việc nghỉ ngơi, ăn uống và tập luyện đúng cách có thể rút ngắn đáng kể thời gian phục hồi, giúp cột sống vững chãi trở lại.

Quy trình chăm sóc bệnh nhân sau mổ thoát vị đĩa đệm chuẩn y khoa

Để đảm bảo an toàn tuyệt đối và tránh các biến chứng hậu phẫu như nhiễm trùng hay dính rễ thần kinh, quy trình chăm sóc cần được thực hiện nghiêm ngặt qua hai giai đoạn chính:

1. Giai đoạn tại bệnh viện (24 – 48 giờ đầu)

Trong những ngày đầu tiên ngay sau mổ, việc chăm sóc chủ yếu do các nhân viên y tế đảm nhiệm. Tuy nhiên, người nhà cần lưu ý phối hợp để theo dõi sát sao tình trạng của người bệnh:

• Vệ sinh vết mổ: Thay băng thường xuyên bằng bông băng vô trùng để giữ vết mổ khô thoáng. Theo dõi lượng dịch dẫn lưu (nếu có) về màu sắc và số lượng để kịp thời báo bác sĩ nếu có dấu hiệu bất thường.
• Tư thế nằm: Bà con nên tránh nằm ngửa quá lâu vì áp lực có thể đè nén lên vết mổ, dễ gây đau nhức hoặc viêm nhiễm. Hãy luân phiên thay đổi tư thế theo hướng dẫn của điều dưỡng.
• Theo dõi chỉ số sinh tồn: Nhân viên y tế sẽ đo huyết áp, mạch và kiểm tra tri giác thường xuyên. Nếu bà con cảm thấy mệt mỏi quá mức, da niêm mạc nhợt nhạt hoặc chóng mặt, cần báo ngay cho kíp trực.
• Hỗ trợ hệ hô hấp: Do tác động của thuốc mê và ống nội khí quản, nhiều người sẽ bị đau rát họng hoặc ứ đờm. Việc súc miệng bằng nước muối sinh lý và kê cao đầu khi nằm sẽ giúp đường thở thông thoáng hơn.

2. Theo dõi các phản ứng thần kinh và bài tiết

Đây là bước cực kỳ quan trọng để đánh giá mức độ thành công của ca mổ:

• Cảm giác đau và tê: Cần đánh giá xem cảm giác tê bì, đau nhức ở chân có thuyên giảm so với trước khi mổ hay không.
• Kiểm soát bài tiết: Theo dõi chức năng đại, tiểu tiện để loại trừ nguy cơ rối loạn cơ tròn – một biến chứng thần kinh cần can thiệp sớm.
• Vệ sinh hệ tiết niệu: Nếu phải đặt ống thông tiểu, cần vệ sinh bộ phận sinh dục sạch sẽ bằng nước ấm hoặc nước muối pha loãng để tránh nhiễm khuẩn ngược dòng.

Cẩm nang chăm sóc hậu phẫu tại nhà giúp cột sống nhanh ổn định

Sau khi vết mổ đã khô và các chỉ số sức khỏe ổn định, bà con sẽ được ra viện. Lúc này, vai trò của người nhà và sự tự giác của người bệnh là quyết định nhất.

1. Chế độ dinh dưỡng “nuôi” cột sống

Ăn gì để nhanh liền sẹo, ăn gì để xương khớp chắc khỏe? Đỗ Minh Đường khuyên bà con nên chú ý các nhóm thực phẩm sau:

• Bổ sung Canxi và Vitamin D: Tăng cường tôm, cá, các loại đậu, bông cải xanh để hỗ trợ quá trình tái tạo xương.
• Thực phẩm giàu Omega-3: Các loại cá béo giúp giảm viêm tự nhiên, rất tốt cho quá trình hồi phục rễ thần kinh.
• Nhóm thực phẩm cần tránh: Để vết mổ không bị lồi, ngứa hoặc mưng mủ, bà con nên kiêng rau muống, đồ nếp, thịt gà, trứng và các loại hải sản dễ gây dị ứng trong thời gian đầu.
• Tuyệt đối tránh chất kích thích: Rượu, bia, thuốc lá làm giảm lưu thông máu, khiến quá trình lành thương bị chậm lại và tăng nguy cơ thoái hóa các đốt sống lân cận.

2. Sinh hoạt và vận động đúng cách

Sau mổ không có nghĩa là nằm bất động một chỗ, nhưng cũng không được vận động quá sớm hoặc quá mạnh.

Lời khuyên từ ĐMĐ: Trong 3 tháng đầu, cột sống như một chiếc cây non mới trồng, cần được che chắn và giữ gìn cực kỳ cẩn thận.

• Sử dụng nẹp hỗ trợ: Bà con nên đeo nẹp cổ hoặc nẹp lưng tùy vị trí mổ theo chỉ định (thường là khoảng 3 tháng). Lưu ý: Không đeo 24/24, khi ngủ có thể tháo ra để máu huyết lưu thông và tránh làm yếu các khối cơ cạnh sống.
• Tư thế sinh hoạt: Tuyệt đối không cúi người khom lưng để bê vác vật nặng, không vặn xoắn người đột ngột. Khi muốn lấy đồ dưới đất, hãy hạ thấp đầu gối (tư thế squat) thay vì cúi lưng.
• Nghỉ ngơi: Nên nằm trên đệm có độ cứng vừa phải, tránh nằm võng hoặc ghế sofa quá mềm vì sẽ làm biến dạng đường cong sinh lý của cột sống đang trong giai đoạn hồi phục.
• Tập luyện phục hồi: Sau 1 tháng, bà con có thể bắt đầu đi bộ nhẹ nhàng trên mặt phẳng. Sau 3 tháng, có thể chuyển sang các môn vận động nhẹ như bơi lội, yoga cơ bản hoặc đạp xe. Hãy nhớ lắng nghe cơ thể, nếu thấy đau phải dừng lại ngay.

Việc thực hiện đúng quy trình chăm sóc không chỉ giúp bà con nhanh chóng quay lại với cuộc sống thường ngày mà còn bảo vệ “thành quả” của ca phẫu thuật, tránh để lại những di chứng đáng tiếc. Nếu trong quá trình hồi phục, bà con thấy xuất hiện các triệu chứng lạ như vết mổ sưng nóng, đỏ đau hoặc cảm giác tê bì yếu liệt chân tăng dần, hãy liên hệ ngay với bác sĩ chuyên khoa để được hỗ trợ kịp thời.

Bà con có cần chúng tôi tư vấn thêm về chế độ sinh hoạt hay bài tập cụ thể cho từng giai đoạn phục hồi sau mổ không?