Viêm da cơ địa ở trẻ em: 3 giai đoạn và 5 lưu ý chăm sóc tại nhà

Nhìn con nhỏ suốt ngày quấy khóc, đôi bàn tay bé xíu cứ liên tục cào gãi lên những mảng da đỏ ửng, rỉ dịch vì viêm da cơ địa, chắc hẳn bậc làm cha làm mẹ nào cũng xót xa như đứt từng khúc ruột. Thấu hiểu nỗi lo ấy, Đỗ Minh Đường chúng tôi hy vọng bài viết này sẽ là người bạn đồng hành, giúp bà con hiểu rõ ngọn ngành về bệnh lý này để có cách chăm sóc trẻ an toàn, khoa học nhất.

Bệnh viêm da cơ địa ở trẻ em và những điều bà con cần biết

Viêm da cơ địa ở trẻ em (hay còn gọi là chàm thể tạng) là một tình trạng viêm da mãn tính, thường xuất hiện sớm ngay từ giai đoạn sơ sinh. Đặc trưng dễ nhận thấy nhất là những cơn ngứa ngáy dữ dội kèm theo tình trạng da khô ráp, bong tróc. Theo quan điểm y học, đây không chỉ là vấn đề ngoài da đơn thuần mà còn liên quan chặt chẽ đến yếu tố cơ địa và hệ miễn dịch còn non nớt của trẻ.

Thực tế tại phòng khám Đỗ Minh Đường, chúng tôi tiếp nhận rất nhiều trường hợp các bé bị tái đi tái lại nhiều lần. Bệnh thường tiến triển theo từng đợt, lúc rầm rộ, lúc lại thuyên giảm. Tùy vào mức độ và thời gian mắc bệnh mà y học chia làm 3 giai đoạn chính:

• Giai đoạn cấp tính: Da bé xuất hiện những đám đỏ không rõ ranh giới, kèm theo các mụn nước nhỏ li ti.
• Giai đoạn bán cấp: Các triệu chứng bắt đầu nhẹ dần, da ít đỏ hơn nhưng bắt đầu có dấu hiệu khô và sẩn.
• Giai đoạn mãn tính: Da trẻ trở nên dày hơn, thâm sạm, các vết nứt nẻ xuất hiện rõ rệt do quá trình viêm nhiễm kéo dài.

Tại sao con trẻ lại dễ bị viêm da cơ địa?

Nhiều bà con thường thắc mắc: “Tại sao tôi chăm con rất kỹ mà bé vẫn bị bệnh?”. Thực tế, nguyên nhân khiến trẻ bị viêm da cơ địa rất phức tạp, thường là sự cộng hưởng của nhiều yếu tố khác nhau:

Yếu tố di truyền và cơ địa

Nếu trong gia đình có bố, mẹ hoặc người thân cận huyết từng mắc các bệnh như viêm da cơ địa, hen suyễn hay viêm mũi dị ứng, thì tỉ lệ bé gặp phải tình trạng này sẽ cao hơn bình thường. Đây là yếu tố “trời sinh” thuộc về cấu trúc gen và hàng rào bảo vệ da vốn đã mỏng manh của trẻ.

Tác động từ môi trường bên ngoài

Hệ miễn dịch của các bé còn rất yếu, do đó chỉ cần một thay đổi nhỏ từ môi trường cũng có thể trở thành “ngòi nổ” kích phát bệnh:

• Thời tiết thay đổi đột ngột, độ ẩm không khí quá thấp làm da bé mất nước nhanh chóng.
• Khói bụi, lông thú nuôi, phấn hoa hoặc nấm mốc trong không gian sống.
• Mùi nước hoa, khói thuốc lá hoặc các loại nước xả vải chứa nhiều hương liệu hóa học.

Dị ứng thực phẩm và hóa chất

Một số trẻ có cơ địa nhạy cảm với các loại đạm trong sữa bò, trứng, lạc hoặc hải sản. Bên cạnh đó, việc sử dụng xà phòng, sữa tắm có độ kiềm cao cũng vô tình làm mất đi lớp màng ẩm tự nhiên, khiến vi khuẩn dễ dàng xâm nhập và gây viêm.

Nhận diện triệu chứng viêm da cơ địa ở trẻ qua từng độ tuổi

Bà con cần lưu ý rằng, biểu hiện của bệnh ở mỗi lứa tuổi là không giống nhau. Việc quan sát kỹ các dấu hiệu sẽ giúp chúng ta có hướng xử lý kịp thời:

Trẻ dưới 2 tuổi (Giai đoạn nhũ nhi)

Triệu chứng thường khởi phát từ khá sớm, khoảng tháng thứ 2 hoặc thứ 3 sau sinh. Vị trí “ưa thích” của bệnh là hai bên má, trán và cằm của bé. Ban đầu da chỉ đỏ và khô, sau đó xuất hiện mụn nước. Khi mụn vỡ sẽ gây rỉ dịch, đóng vảy tiết. Trẻ thường xuyên quấy khóc, mất ngủ vì ngứa.

Trẻ từ 2 tuổi đến 12 tuổi

Lúc này, tổn thương không còn tập trung nhiều ở mặt mà chuyển sang các vị trí có nếp gấp như khuỷu tay, khoeo chân, cổ tay hoặc mi mắt. Da trẻ có xu hướng khô hơn, dày sừng và đôi khi xuất hiện các mảng da sần sùi, thâm đen do bé gãi quá nhiều.

Lời khuyên từ ĐMĐ: Khi thấy da con có biểu hiện lạ, bà con tuyệt đối không nên tự ý mua các loại lá lạ về tắm hoặc bôi các loại kem chứa corticoid liều cao khi chưa có chỉ định, tránh làm tình trạng viêm nhiễm nặng thêm.

Bệnh viêm da cơ địa ở trẻ có nguy hiểm không?

Mặc dù đây không phải là bệnh lý đe dọa trực tiếp đến tính mạng, nhưng những hệ lụy mà nó để lại cho sức khỏe và tâm lý của trẻ là không hề nhỏ:

• Nhiễm trùng, bội nhiễm da: Những vết cào gãi của trẻ tạo ra các vết thương hở. Nếu không giữ vệ sinh tốt, vi khuẩn (đặc biệt là tụ cầu vàng) sẽ xâm nhập gây mủ, lở loét và sốt cao.
• Nguy cơ để lại sẹo: Những vùng da tổn thương sâu, bị nhiễm trùng thường rất dễ để lại sẹo thâm, sẹo rỗ, gây mất thẩm mỹ và ảnh hưởng đến sự tự tin của con khi lớn lên.
• Ảnh hưởng phát triển thể chất: Cơn ngứa hành hạ vào ban đêm khiến trẻ mất ngủ kéo dài. Ngủ không ngon giấc dẫn đến biếng ăn, suy nhược cơ thể, chậm lớn.
• Hệ lụy sức khỏe lâu dài: Trẻ bị viêm da cơ địa có tỉ lệ chuyển biến thành các bệnh dị ứng khác như viêm kết mạc, hen phế quản cao hơn so với trẻ bình thường.

Cách chăm sóc và hỗ trợ cải thiện tình trạng cho bé tại nhà

Trong quá trình đồng hành cùng con chiến đấu với bệnh tật, sự chăm sóc tỉ mỉ của cha mẹ chính là “liều thuốc” quý giá nhất. Dưới đây là những nguyên tắc mà bà con cần ghi nhớ:

Sử dụng thuốc theo chỉ dẫn của bác sĩ

Khi đưa bé đi khám, các bác sĩ có thể kê đơn một số nhóm thuốc để kiểm soát triệu chứng:

• Thuốc bôi chứa Corticoid: Giúp giảm viêm, giảm ngứa nhanh. Tuy nhiên, chỉ bôi lớp mỏng và dùng trong thời gian ngắn để tránh teo da hay giãn mạch.
• Thuốc kháng Histamin: Hỗ trợ giảm ngứa, giúp bé dễ ngủ hơn.
• Thuốc kháng sinh: Chỉ dùng khi có dấu hiệu nhiễm trùng (mủ, sưng tấy) theo đúng liều lượng bác sĩ quy định.

Dưỡng ẩm – Chìa khóa vàng giúp phục hồi da

Da của trẻ bị viêm da cơ địa rất “khát” nước. Việc bôi kem dưỡng ẩm chuyên dụng cho trẻ em ít nhất 2-3 lần/ngày sẽ giúp tái tạo hàng rào bảo vệ da, ngăn chặn sự thoát hơi nước và giảm kích ứng. Bà con nên chọn các loại kem không mùi, không màu, lành tính.

Xây dựng chế độ dinh dưỡng và sinh hoạt khoa học

Một cơ thể khỏe mạnh từ bên trong sẽ giúp đẩy lùi bệnh tật nhanh hơn:

• Dinh dưỡng: Tăng cường rau xanh, trái cây giàu vitamin C để tăng sức đề kháng. Cho trẻ uống đủ nước mỗi ngày. Cần thận trọng và theo dõi sát sao khi cho con ăn các thực phẩm dễ gây dị ứng.
• Vệ sinh: Tắm cho bé bằng nước ấm (không quá nóng) trong khoảng 5-10 phút. Sau khi tắm nên thấm khô nhẹ nhàng bằng khăn bông mềm và bôi ngay kem dưỡng ẩm.
• Trang phục: Ưu tiên quần áo bằng chất liệu cotton 100% thấm hút mồ hôi tốt, tránh vải len hoặc sợi tổng hợp thô ráp gây ma sát lên da.
• Cắt móng tay: Giữ móng tay bé luôn ngắn và sạch sẽ để hạn chế tổn thương khi bé vô tình gãi.

Mẹo dân gian hỗ trợ (Cần thận trọng)

Nhiều bà con thường truyền tai nhau cách tắm lá khế, lá tía tô hay lá sài đất. Thực tế, các loại lá này có tính sát khuẩn tự nhiên khá tốt. Tuy nhiên, bà con cần đảm bảo lá sạch, không có thuốc trừ sâu và tốt nhất nên tham khảo ý kiến chuyên gia trước khi áp dụng để tránh tình trạng kích ứng da nặng hơn.

Viêm da cơ địa ở trẻ em là một hành trình điều trị cần sự kiên trì và thấu hiểu. Đỗ Minh Đường chúng tôi luôn sẵn sàng lắng nghe và chia sẻ cùng bà con trong việc bảo vệ làn da non nớt của các bé. Hy vọng với sự chăm sóc đúng cách, con yêu sẽ sớm lấy lại làn da mịn màng và nụ cười hồn nhiên vốn có.

Nếu bà con còn bất kỳ thắc mắc nào về tình trạng da của bé, đừng ngần ngại tìm kiếm sự tư vấn từ các chuyên gia y tế để có hướng xử lý an toàn nhất cho con nhé!