Viêm khớp háng: 8 nguyên nhân, dấu hiệu và cách điều trị hiệu quả

Bệnh viêm khớp háng không chỉ là những cơn đau nhức thông thường mà còn là “rào cản” khiến chức năng vận động suy giảm nghiêm trọng, ảnh hưởng trực tiếp đến khả năng đi lại và sinh hoạt của bà con. Dù căn bệnh này có thể dẫn đến những biến chứng nguy hiểm như teo cơ hay bại liệt, nhưng thực tế tại phòng khám Đỗ Minh Đường, chúng tôi nhận thấy rất nhiều người vẫn còn tâm lý chủ quan, coi thường các dấu hiệu ban đầu khiến bệnh chuyển biến xấu khó lường.

Viêm khớp háng là gì và những ai dễ rơi vào “tầm ngắm”?

Viêm khớp háng là tình trạng phần sụn đệm giữa hai đầu xương bị bào mòn, kèm theo hiện tượng viêm nhiễm, tổn thương và sưng tấy tại vùng khớp háng. Khi lớp sụn này không còn thực hiện tốt chức năng “giảm xóc”, các đầu xương sẽ ma sát trực tiếp vào nhau mỗi khi vận động, gây ra những cơn đau buốt thấu xương.

Theo kinh nghiệm thăm khám của chúng tôi, bệnh lý này thường được phân chia thành các nhóm chính dựa trên căn nguyên:

• Viêm khớp dạng thấp: Một dạng bệnh tự miễn ảnh hưởng toàn thân.
• Viêm khớp nhiễm khuẩn: Do vi khuẩn tấn công trực tiếp vào ổ khớp.
• Viêm khớp do thoái hóa: Hệ quả của quá trình lão hóa tự nhiên.
• Viêm khớp vảy nến: Biến chứng từ bệnh lý da liễu.

Nếu xét về tính chất khởi phát, bà con cần lưu ý hai mức độ:

• Viêm khớp háng nguyên phát: Thường gặp ở người cao tuổi do quy luật lão hóa tự nhiên, sụn khớp yếu dần theo thời gian.
• Viêm khớp háng thứ phát: Xuất hiện sau các chấn thương, dị dạng khớp bẩm sinh hoặc là hệ quả của các bệnh lý nền khác.

Bất kỳ ai cũng có thể là nạn nhân của căn bệnh xương khớp này, không phân biệt tuổi tác hay giới tính. Tuy nhiên, qua quá trình tiếp nhận bệnh nhân, phòng khám Đỗ Minh Đường nhận thấy các nhóm đối tượng sau có nguy cơ cao hơn cả:

• Người trung niên và người cao tuổi: Nhóm đối tượng chịu ảnh hưởng mạnh nhất từ quá trình thoái hóa.
• Người lao động nặng: Những người thường xuyên mang vác, đứng quá lâu hoặc làm việc tay chân quá sức.
• Trẻ em: Thường liên quan đến yếu tố viêm khớp thiếu niên hoặc nhiễm khuẩn.
• Phụ nữ mang thai (đặc biệt là tuần 36) và phụ nữ sau sinh: Do sự thay đổi nội tiết tố và áp lực từ cân nặng lên vùng chậu.

Đi tìm nguyên nhân khiến khớp háng bị “ốm”

Hiểu rõ nguyên nhân là bước đầu tiên để bà con có hướng chăm sóc đúng đắn. Có rất nhiều yếu tố cộng hưởng dẫn đến tình trạng viêm đau tại khớp háng, cụ thể như:

• Hệ quả của tuổi tác: Đây là nguyên nhân phổ biến nhất. Càng nhiều tuổi, mô sụn càng bị bào mòn, cấu trúc xương khớp mất cân bằng khiến ổ khớp dễ bị tổn thương dù chỉ là tác động nhẹ.
• Chấn thương cơ học: Các tai nạn trong sinh hoạt, lao động hoặc tập luyện thể thao quá mức làm nứt mô sụn, tổn thương ổ khớp háng.
• Nhiễm trùng: Các loại vi khuẩn như tụ cầu vàng, liên cầu, phế cầu có thể xâm nhập qua đường máu hoặc sau các can thiệp ngoại khoa gây viêm mủ tại khớp.
• Rối loạn tự miễn: Hệ miễn dịch thay vì bảo vệ cơ thể lại quay ra tấn công chính các mô mềm và dây chằng xung quanh khớp háng.
• Áp lực từ cân nặng: Thừa cân, béo phì khiến khớp háng luôn trong tình trạng “gồng mình” chống đỡ, dẫn đến quá trình hư hại diễn ra nhanh hơn.
• Yếu tố bệnh lý và di truyền: Những người có người thân mắc bệnh xương khớp hoặc bản thân đang bị tiểu đường, thoát vị đĩa đệm, hoại tử chỏm xương đùi thường có nguy cơ cao hơn.

Nhận diện các dấu hiệu viêm khớp háng điển hình

Bà con đừng đợi đến khi không đi lại được mới bắt đầu lo lắng. Hãy chú ý đến những phản hồi của cơ thể ngay từ đầu:

• Cơn đau nhức khó chịu: Đau có thể xuất hiện ở bên trái, bên phải hoặc cả hai bên háng. Ban đầu chỉ là cảm giác mỏi, nhức nhẹ, nhưng khi bệnh nặng, cơn đau sẽ dữ dội, lan rộng xuống đùi hoặc lên vùng mông, tăng mạnh khi vận động.
• Tình trạng cứng khớp: Thường gặp nhất là vào buổi sáng khi vừa thức dậy. Bà con sẽ cảm thấy vùng háng và hông bị “đơ”, phải xoa bóp một lúc lâu mới có thể cử động linh hoạt trở lại.
• Sưng nóng và đỏ: Vùng da quanh khớp háng có dấu hiệu sưng tấy, sờ vào thấy ấm nóng, đôi khi kèm theo các vết bầm tím do viêm nhiễm sâu bên trong.
• Tiếng kêu lạ khi di chuyển: Khi đi lại hoặc xoay người, bà con có thể nghe thấy tiếng “lục khục”, “lạo xạo” phát ra từ khớp do các đầu xương ma sát trực tiếp.
• Triệu chứng toàn thân: Khi tình trạng viêm nặng hoặc do nhiễm khuẩn, cơ thể có thể phản ứng bằng cách sốt, mệt mỏi, chán ăn, mất ngủ kéo dài.

Bệnh viêm khớp háng có nguy hiểm không?

Nhiều bà con thắc mắc liệu bệnh này có chữa được không? Chúng tôi xin chia sẻ thẳng thắn: Nếu do nhiễm trùng và được can thiệp sớm, khả năng phục hồi là rất cao. Tuy nhiên, nếu là do thoái hóa hay tự miễn, chúng ta chỉ có thể khắc phục và cải thiện khoảng 80 – 90% chức năng vận động chứ khó lòng quay về trạng thái hoàn hảo như ban đầu.

Nếu không được điều trị kịp thời, người bệnh phải đối mặt với những hệ lụy khôn lường:

• Mất khả năng lao động: Cơn đau hành hạ khiến mọi sinh hoạt bị đình trệ, người bệnh trở thành gánh nặng cho gia đình.
• Biến chứng nội tạng: Viêm khớp do tự miễn có thể lan sang tấn công thận, tim và các cơ quan khác.
• Nhiễm trùng máu: Đây là biến chứng nguy hiểm nhất, đe dọa trực tiếp đến tính mạng nếu vi khuẩn từ ổ khớp xâm nhập vào hệ tuần hoàn.
• Teo cơ, bại liệt: Do ít vận động vì đau, các cơ vùng đùi và mông sẽ dần yếu đi, teo lại, dẫn đến bại liệt chi dưới.

Các phương pháp chẩn đoán và điều trị hiện nay

Để đưa ra phác đồ chính xác, y học hiện đại thường phối hợp nhiều phương pháp chẩn đoán:

• Khám lâm sàng: Bác sĩ kiểm tra tầm vận động, ấn điểm đau và tìm hiểu tiền sử bệnh lý.
• Xét nghiệm dịch khớp và máu: Giúp xác định chính xác có vi khuẩn xâm nhập hay có yếu tố tự miễn hay không.
• Chẩn đoán hình ảnh: Chụp X-quang, CT hay MRI để nhìn thấy rõ mức độ sụn bị bào mòn và tổn thương cấu trúc xương.

1. Điều trị bằng Tây y

Đây là phương pháp mang lại hiệu quả nhanh, cắt cơn đau tức thì. Các nhóm thuốc thường dùng bao gồm:

• Thuốc giảm đau, kháng viêm không steroid (NSAIDs).
• Thuốc kháng sinh đối với trường hợp nhiễm khuẩn.
• Thuốc chống thoái hóa tác dụng chậm như Glucosamine để hỗ trợ phục hồi sụn.
• Corticoid: Dùng trong trường hợp viêm nặng nhưng cần cực kỳ thận trọng vì nhiều tác dụng phụ lên dạ dày, gan, thận.

2. Can thiệp ngoại khoa (Phẫu thuật)

Khi các biện pháp nội khoa không còn hiệu quả hoặc khớp bị biến dạng nặng, bác sĩ có thể chỉ định phẫu thuật nội soi, mài sụn khớp hoặc thay khớp háng nhân tạo. Tuy giúp phục hồi vận động nhanh nhưng phương pháp này chi phí cao và tiềm ẩn rủi ro hậu phẫu.

3. Vật lý trị liệu và hỗ trợ tại nhà

Bên cạnh dùng thuốc, các biện pháp hỗ trợ đóng vai trò rất quan trọng:

• Nhiệt trị liệu: Chườm nóng giúp giãn cơ, chườm lạnh giúp giảm sưng viêm.
• Vận động trị liệu: Các bài tập nhẹ nhàng dưới sự hướng dẫn của chuyên gia giúp khớp không bị dính, cứng.
• Sử dụng thiết bị hỗ trợ: Dùng nạng để giảm tải trọng lên khớp háng đang bị tổn thương.

4. Tận dụng thảo dược dân gian

Với các trường hợp nhẹ, bà con có thể áp dụng các mẹo dân gian an toàn, lành tính tại nhà:

• Lá lốt: Đun nước uống hàng ngày giúp trừ phong thấp, giảm đau nhức.
• Ngải cứu: Sao nóng với muối hạt rồi đắp vào vùng háng bị đau để khí huyết lưu thông.
• Gừng tươi: Ngâm chân với nước gừng muối ấm trước khi đi ngủ giúp kinh mạch thư giãn.

Lưu ý từ Đỗ Minh Đường: Các mẹo dân gian chỉ có tác dụng hỗ trợ giảm triệu chứng, không thể thay thế phác đồ điều trị chuyên sâu khi bệnh đã nặng. Bà con không nên quá phụ thuộc mà bỏ lỡ “thời điểm vàng” để chữa trị.

5. Điều trị theo hướng Đông y

Y học cổ truyền tập trung vào việc trị bệnh từ gốc. Thay vì chỉ giảm đau tạm thời, các bài thuốc Đông y chú trọng bồi bổ tạng phủ (đặc biệt là Can, Thận), lưu thông khí huyết và nâng cao chính khí (sức đề kháng). Các vị thuốc quý như Hy thiêm, Ngưu tất, Đương quy, Thục địa… thường được phối hợp để vừa tiêu viêm, vừa nuôi dưỡng sụn khớp từ bên trong, giúp duy trì hiệu quả lâu dài và hạn chế tái phát.

Chế độ dinh dưỡng: Bị viêm khớp háng nên ăn gì, kiêng gì?

Chế độ ăn uống khoa học chính là “liều thuốc” hỗ trợ đắc lực cho quá trình hồi phục của bà con.

Thực phẩm nên tăng cường:

• Giàu Omega-3: Cá hồi, các loại hạt (óc chó, macca) giúp giảm viêm tự nhiên.
• Giàu Canxi và Vitamin D: Sữa, tôm, cua giúp xương chắc khỏe.
• Rau xanh đậm: Bông cải xanh, rau bina chứa nhiều chất chống oxy hóa bảo vệ sụn.
• Trái cây giàu Vitamin C: Cam, bưởi hỗ trợ sản sinh collagen cho khớp.

Thực phẩm cần hạn chế:

• Thịt đỏ (bò, dê, trâu): Dễ làm tăng phản ứng viêm.
• Đồ ngọt, đồ ăn quá mặn: Gây tích nước và cản trở quá trình phục hồi mô.
• Đồ chiên rán, nhiều dầu mỡ: Ảnh hưởng đến cân nặng và sức khỏe tim mạch.
• Chất kích thích: Bia, rượu, thuốc lá làm giảm hiệu quả của thuốc điều trị.

Lời khuyên của phòng khám Đỗ Minh Đường trong việc phòng ngừa

Để không phải chịu đựng những cơn đau hành hạ, chúng tôi khuyên bà con nên chủ động bảo vệ khớp háng ngay từ sớm bằng các thói quen lành mạnh:

• Hạn chế mang vác vật nặng, không đứng hoặc ngồi một chỗ quá lâu.
• Kiểm soát cân nặng ở mức hợp lý để giảm áp lực lên chi dưới.
• Dành 30 phút mỗi ngày cho các bộ môn nhẹ nhàng như bơi lội, yoga hoặc đi bộ chậm.
• Luôn giữ tinh thần thoải mái, nghỉ ngơi điều độ để cơ thể tự phục hồi.
• Khi có bất kỳ dấu hiệu đau nhức bất thường nào, hãy đi thăm khám tại các cơ sở uy tín để được chẩn đoán kịp thời.

Hy vọng những chia sẻ trên đây của phòng khám Đỗ Minh Đường đã giúp bà con có cái nhìn toàn diện về bệnh viêm khớp háng. Bảo vệ xương khớp chính là bảo vệ tự do vận động và chất lượng cuộc sống của chính mình.

Xem thêm:

• Gợi ý các bài thuốc nam trị viêm khớp an toàn và hiệu quả tại nhà
• Hướng dẫn cách bấm huyệt chữa đau khớp háng giúp giảm nhanh cơn đau