4 nguyên nhân và cách khắc phục mất ngủ hậu Covid tại nhà hiệu quả

Mất ngủ hậu Covid-19 đang trở thành nỗi ám ảnh của rất nhiều bà con, khi những đêm thức trắng kéo dài khiến cơ thể suy kiệt, tinh thần bất ổn và cuộc sống bị đảo lộn hoàn toàn. Hiểu được nỗi lo này, phòng khám Đỗ Minh Đường chúng tôi xin chia sẻ những kiến thức y khoa thực tế để giúp bà con nắm rõ nguyên nhân, triệu chứng và cách chăm sóc sức khỏe giấc ngủ tốt nhất sau đại dịch.

Vì sao hậu Covid-19 lại gây mất ngủ kéo dài?

Hội chứng hậu Covid (post Covid-19 condition) không chỉ ảnh hưởng đến đường hô hấp mà còn tác động mạnh mẽ đến hệ thần kinh và các tạng phủ như Can, Thận, Tâm. Theo thống kê, có tới khoảng 70% người sau khi khỏi bệnh gặp phải các vấn đề về sức khỏe, trong đó mất ngủ là triệu chứng điển hình nhất.

Dưới đây là những lý do cốt lõi khiến giấc ngủ của bà con bị gián đoạn:

1. Sự tấn công trực tiếp của virus SARS-CoV-2

• Virus xâm nhập vào vùng nhu mô não vận động, hành khứu giác và hồi hải mã, làm xáo trộn các hoạt động thần kinh trung ương.
• Quá trình miễn dịch phản ứng quá mức làm thúc đẩy sự thoái hóa của các tế bào thần kinh điều khiển giấc ngủ.
• Hệ thống nội mạc mạch máu bị tổn thương gây ra các cục máu đông nhỏ, làm giảm tuần hoàn máu và oxy lên não, gây ra trạng thái bồn chồn, khó ngủ.

2. Bất ổn về tâm lý và áp lực cuộc sống

Nhiều anh chị em dù đã khỏi bệnh nhưng tâm lý vẫn chưa thể ổn định. Những lo âu về tài chính, công việc sau thời gian giãn cách, hay nỗi đau mất mát người thân do đại dịch tạo thành những cú sốc tâm lý âm ỉ. Trạng thái căng thẳng (stress) kéo dài này chính là “kẻ thù” số 1 của giấc ngủ.

3. Tác dụng phụ từ các loại thuốc điều trị

Trong quá trình điều trị Covid-19, việc sử dụng các loại thuốc kháng sinh, corticoid hay thuốc kháng viêm mạnh có thể để lại tác dụng phụ. Các hoạt chất này đôi khi gây hưng phấn thần kinh hoặc rối loạn tiêu hóa, khiến bà con khó đi vào giấc ngủ hoặc ngủ không sâu giấc.

4. Ảnh hưởng từ các triệu chứng hậu Covid khác

Những cơn ho khan kéo dài, cảm giác hụt hơi, khó thở về đêm hay tình trạng đau nhức xương khớp khiến cơ thể luôn trong trạng thái mệt mỏi, khó tìm được tư thế ngủ thoải mái.

Dấu hiệu nhận biết mất ngủ hậu Covid ở bà con

Mất ngủ sau dịch không chỉ đơn thuần là việc thức khuya, mà nó biểu hiện qua nhiều sắc thái khác nhau mà bà con cần lưu ý:

• Rối loạn nhịp sinh học: Buồn ngủ vào ban ngày nhưng đêm đến lại tỉnh táo, không thể chợp mắt.
• Thời gian ngủ ngắn: Tổng thời gian ngủ mỗi đêm chỉ còn khoảng 3 – 4 tiếng.
• Chất lượng giấc ngủ kém: Ngủ chập chờn, hay mộng mị, dễ tỉnh giấc bởi những tiếng động nhỏ và rất khó ngủ lại.
• Thức dậy quá sớm: Thường xuyên tỉnh giấc vào lúc 3 – 4 giờ sáng dù cơ thể vẫn rất mệt mỏi.
• Hệ lụy ban ngày: Suy giảm trí nhớ, khó tập trung, hay quên, cơ thể lờ đờ, không có sức sống để làm việc.

Những ảnh hưởng nguy hiểm nếu không khắc phục kịp thời

Phòng khám Đỗ Minh Đường chúng tôi luôn nhắc nhở bà con không nên chủ quan với chứng mất ngủ. Nếu để tình trạng này kéo dài, sức khỏe sẽ xuống dốc không phanh:

• Tăng nguy cơ mắc các bệnh tâm lý nghiêm trọng như trầm cảm, rối loạn lo âu.
• Hệ miễn dịch suy yếu, khiến cơ thể dễ bị tấn công bởi các loại vi khuẩn, virus khác.
• Gây áp lực lên hệ tim mạch, dẫn đến nguy cơ cao huyết áp, rối loạn nhịp tim, thậm chí là đột quỵ.
• Ảnh hưởng đến chuyển hóa, dễ gây thừa cân, béo phì và tiểu đường.
• Đối với phụ nữ mang thai, mất ngủ hậu Covid làm tăng nguy cơ sinh non và ảnh hưởng đến sự phát triển của thai nhi.

Hướng dẫn chăm sóc và phục hồi giấc ngủ tại nhà

Để cải thiện tình trạng này, bà con nên kiên trì thực hiện một lối sống khoa học và áp dụng các biện pháp hỗ trợ an toàn. Dưới đây là những lời khuyên hữu ích từ góc nhìn chuyên gia:

1. Thiết lập lại nhịp sinh học cho cơ thể

Việc rèn luyện cho não bộ một “lịch trình” ngủ nghỉ là vô cùng quan trọng:

• Ngủ và thức đúng giờ: Hãy cố gắng đi ngủ trước 23h và dậy lúc 6h sáng, kể cả vào ngày cuối tuần để tạo phản xạ tự nhiên.
• Vệ sinh giấc ngủ: Phòng ngủ cần tối, yên tĩnh và thoáng mát. Hạn chế sử dụng điện thoại, tivi ít nhất 1 tiếng trước khi ngủ vì ánh sáng xanh gây ức chế Melatonin (hormone tạo cảm giác buồn ngủ).
• Thư giãn buổi tối: Bà con có thể ngâm chân bằng nước muối ấm, nghe nhạc nhẹ hoặc đọc một cuốn sách yêu thích để thả lỏng hệ thần kinh.

2. Chế độ dinh dưỡng hỗ trợ an thần

Bà con nên ưu tiên các nhóm thực phẩm giúp bồi bổ khí huyết và an thần tự nhiên:

• Bổ sung các loại rau xanh, hạt sen, tâm sen, mật ong, chuối, sữa ấm.
• Hạn chế thực phẩm nhiều dầu mỡ, đồ ăn nhanh và đặc biệt là không dùng trà, cà phê hay rượu bia vào buổi chiều tối.
• Uống đủ nước mỗi ngày (khoảng 1.5 – 2 lít) nhưng hạn chế uống nhiều nước ngay trước khi đi ngủ để tránh đi tiểu đêm.

3. Vận động thể chất phù hợp

Tập thể dục giúp giải phóng năng lượng dư thừa và kích thích sản sinh hormone hạnh phúc Serotonin, giúp ngủ ngon hơn:

• Nên dành ít nhất 30 phút mỗi ngày để đi bộ, tập Yoga, đạp xe hoặc các bài tập hít thở sâu.
• Lưu ý: Không nên vận động mạnh sát giờ đi ngủ vì có thể gây phản tác dụng, khiến cơ thể bị hưng phấn quá mức.

4. Các biện pháp hỗ trợ khác

Lời khuyên từ phòng khám: Đối với những bà con bị mất ngủ do tâm lý nặng nề, đừng ngần ngại tìm đến các chuyên gia tâm lý để được chia sẻ và tháo gỡ nút thắt tinh thần.

• Sử dụng thảo dược hỗ trợ: Có thể dùng các loại trà thảo mộc lành tính như trà hoa cúc, trà lạc tiên để hỗ trợ an thần nhẹ nhàng.
• Vật lý trị liệu: Các phương pháp như xoa bóp, bấm huyệt hoặc sử dụng máy từ trường, điện trường (theo chỉ định của chuyên gia) cũng mang lại hiệu quả rất tốt trong việc điều hòa thần kinh thực vật.
• Thận trọng với thuốc ngủ: Tuyệt đối không tự ý mua các loại thuốc an thần, thuốc ngủ liều mạnh khi chưa có sự hướng dẫn của bác sĩ, bởi chúng dễ gây lệ thuộc và có nhiều tác dụng phụ không mong muốn.

Mất ngủ hậu Covid-19 là một vấn đề sức khỏe cần được quan tâm đúng mực. Hy vọng những chia sẻ trên đây của phòng khám Đỗ Minh Đường sẽ giúp bà con có cái nhìn đúng đắn và sớm tìm lại được giấc ngủ ngon, phục hồi sức khỏe toàn diện.

Nếu tình trạng mất ngủ kéo dài kèm theo các dấu hiệu suy nhược cơ thể trầm trọng, bà con nên sớm tìm đến các cơ sở y tế uy tín để được thăm khám và tư vấn giải pháp phù hợp với cơ địa của mình.