Biến chứng thoát vị đĩa đệm gây teo chân và 3 cách điều trị hiệu quả

Nhiều bà con khi thấy chân mình bỗng dưng nhỏ đi, yếu sức thường chỉ nghĩ do tuổi tác hay ít vận động, nhưng thực tế đây có thể là dấu hiệu cảnh báo biến chứng liệt chi do thoát vị đĩa đệm gây teo chân. Tại Đỗ Minh Đường, chúng tôi đã tiếp nhận không ít trường hợp bà con chủ quan với những cơn đau lưng âm ỉ, đến khi chân teo sạm, đi lại khó khăn mới tá hỏa đi khám thì bệnh đã chuyển sang giai đoạn nguy hiểm.

Thoát vị đĩa đệm gây teo chân không chỉ là vấn đề thẩm mỹ mà là một “tín hiệu cầu cứu” của hệ thần kinh vận động. Nếu không thấu hiểu và can thiệp đúng cách, nguy cơ bại liệt, phải gắn liền với xe lăn là điều hoàn toàn có thể xảy ra.

Thoát vị đĩa đệm gây teo chân: Cảnh báo đỏ cho khả năng vận động

Thoát vị đĩa đệm là tình trạng lớp bao xơ bên ngoài đĩa đệm bị rách do tác động vật lý mạnh hoặc thoái hóa lâu ngày, khiến khối nhân nhầy bên trong tràn ra ngoài. Khối nhân nhầy này tích tụ quanh cột sống và trực tiếp chèn ép lên các rễ dây thần kinh. Khi tình trạng chèn ép này xảy ra ở vùng cột sống thắt lưng, đặc biệt là các đốt L4 – L5 hoặc L5 – S1, nó sẽ gây ra hệ lụy teo cơ chân.

Bà con có thể hình dung, dây thần kinh giống như sợi dây điện dẫn truyền tín hiệu và dinh dưỡng từ não bộ xuống cơ bắp. Khi bị khối thoát vị “ngáng đường”, dòng chảy này bị gián đoạn, khiến cơ chân không được nuôi dưỡng và kích thích vận động, lâu dần sẽ teo nhỏ lại. Đây là biến chứng cực kỳ nguy hiểm, đe dọa trực tiếp đến khả năng đi lại linh hoạt của người bệnh.

[Image of the lumbar spine with a herniated disc compressing a nerve root]

Vì sao thoát vị đĩa đệm lại dẫn đến biến chứng teo chân?

Theo quan sát chuyên môn, biến chứng teo chân có mối liên hệ mật thiết với tình trạng chèn ép dây thần kinh kéo dài. Có hai nguyên nhân chính dẫn đến tình trạng này:

• Giảm tốc độ truyền tín hiệu: Khối nhân nhầy chèn ép làm tín hiệu thần kinh từ trung ương đến các cơ ở chân bị suy yếu hoặc mất kết nối hoàn toàn, khiến cơ bắp mất đi khả năng co bóp tự nhiên.
• Cản trở tuần hoàn máu: Sự chèn ép không chỉ tác động lên thần kinh mà còn làm tắc nghẽn các mạch máu nuôi dưỡng vùng cột sống và chi dưới. Khi không đủ dưỡng chất, mô cơ có xu hướng suy yếu và teo dần.

Bên cạnh đó, do cảm giác đau nhức dữ dội mỗi khi cử động, bà con thường có tâm lý sợ đau nên ít vận động chân. Việc nằm một chỗ quá lâu, cơ bắp không được làm việc chính là “đòn bẩy” khiến quá trình teo cơ diễn ra nhanh hơn. Từ đây, hàng loạt biến chứng khác như rối loạn đại tiểu tiện hay bại liệt vĩnh viễn rất dễ hình thành.

Mức độ nguy hiểm của biến chứng teo chân bà con cần lưu ý

Thoát vị đĩa đệm gây teo chân không đơn thuần là cảm giác tê bì, mà nó ảnh hưởng sâu sắc đến cả thể chất lẫn tinh thần của người bệnh:

• Mất khả năng tự phục vụ: Khi chân yếu và teo đi, việc đi lại, leo cầu thang hay thậm chí là đứng vững cũng trở nên khó khăn, khiến người bệnh phải phụ thuộc vào người thân trong sinh hoạt hàng ngày.
• Nguy cơ tàn phế: Đã có không ít trường hợp bà con phải chấp nhận sống chung với xe lăn hoặc nằm liệt giường cả đời do rễ thần kinh bị tổn thương không thể phục hồi.
• Gánh nặng tâm lý: Việc mất đi khả năng lao động và vận động khiến nhiều người rơi vào trạng thái mặc cảm, tự ti, thậm chí là trầm cảm.

Điều trị sớm chính là “chìa khóa vàng” giúp bà con thoát khỏi biến chứng teo cơ chân. Khi được can thiệp kịp thời ở giai đoạn đầu, khả năng phục hồi chức năng vận động có thể đạt tới 90%.

Các phương pháp điều trị thoát vị đĩa đệm gây teo chân hiện nay

Tùy vào mức độ teo cơ và tình trạng thoát vị của mỗi người, y học hiện đại có nhiều hướng tiếp cận khác nhau để kiểm soát bệnh:

1. Sử dụng thuốc Tây y

Đây là giải pháp phổ biến giúp kiểm soát nhanh các triệu chứng đau nhức và hỗ trợ phục hồi chức năng ban đầu. Một số nhóm thuốc thường được chỉ định bao gồm:

• Nhóm giảm đau thông thường: Như Paracetamol cho các cơn đau nhẹ.
• Nhóm chống viêm không Steroid (NSAIDs): Giúp giảm sưng viêm quanh rễ thần kinh (Ibuprofen, Diclofenac…).
• Nhóm thuốc giãn cơ: Hỗ trợ giảm co thắt cơ vùng thắt lưng và chân.
• Tiêm ngoài màng cứng: Áp dụng cho trường hợp đau dữ dội, thuốc uống không còn tác dụng, bác sĩ sẽ tiêm trực tiếp Corticosteroid vào vị trí tổn thương.

2. Vật lý trị liệu và Trị liệu thần kinh

Đây là phương pháp không xâm lấn, giúp giải phóng áp lực lên dây thần kinh một cách tự nhiên:

• Vật lý trị liệu chủ động: Các bài tập chuyên biệt được thiết kế để kích thích cơ chân hoạt động trở lại, ngăn chặn quá trình teo nhỏ.
• Vật lý trị liệu bị động: Sử dụng máy móc hiện đại như sóng xung kích, tia laser, kéo giãn cột sống bằng máy DTS để tăng cường tuần hoàn máu và kích thích mô cơ tự tái tạo.

3. Can thiệp ngoại khoa (Phẫu thuật)

Phẫu thuật là lựa chọn cuối cùng khi các biện pháp nội khoa thất bại và người bệnh đứng trước nguy cơ bại liệt rõ rệt. Hiện nay có hai phương pháp chính là mổ hở và mổ nội soi để loại bỏ khối thoát vị hoặc thay đĩa đệm nhân tạo. Dù tỷ lệ thành công khá cao (90-95%) nhưng vẫn tiềm ẩn rủi ro tái phát hoặc biến chứng hậu phẫu, do đó bà con cần cân nhắc kỹ và lựa chọn cơ sở uy tín.

Chế độ chăm sóc và phòng ngừa teo chân cho người bệnh

Để ngăn chặn biến chứng này ngay từ sớm, Đỗ Minh Đường khuyên bà con nên chú trọng vào lối sống và dinh dưỡng hàng ngày:

Dinh dưỡng vàng cho xương khớp

Bà con cần tăng cường các thực phẩm giúp nuôi dưỡng sụn khớp và thần kinh:

• Canxi và Vitamin D: Có nhiều trong sữa, rau lá xanh đậm giúp xương chắc khỏe.
• Omega-3: Kháng viêm tự nhiên từ cá hồi, các loại hạt (óc chó, hạnh nhân).
• Glucosamine: Hỗ trợ phục hồi sụn, có trong nước hầm xương ống.
• Vitamin nhóm B và C: Giúp nuôi dưỡng dây thần kinh và chống oxy hóa.

Thay đổi thói quen vận động

Sai tư thế là “kẻ thù” số một của đĩa đệm. Bà con lưu ý:

• Luôn giữ lưng thẳng khi đi, đứng, ngồi. Tránh ngồi quá lâu một chỗ, nên đứng dậy đi lại nhẹ nhàng sau mỗi 45 phút.
• Không mang vác vật nặng quá sức, đặc biệt là tư thế cúi lưng để nhấc vật nặng.
• Luyện tập các bộ môn nhẹ nhàng như yoga, bơi lội hoặc đi bộ để tăng độ dẻo dai cho cột sống mà không gây áp lực lớn lên đĩa đệm.

Thoát vị đĩa đệm gây teo chân là một hành trình gian nan, nhưng nếu bà con chủ động lắng nghe cơ thể và thăm khám định kỳ, chúng ta hoàn toàn có thể bảo vệ được đôi chân và sự tự do vận động của mình. Đừng đợi đến khi chân không còn sức mới tìm cách cứu chữa.

Nếu bà con đang gặp phải tình trạng tê bì chân hoặc nghi ngờ mình bị thoát vị đĩa đệm, hãy để lại câu hỏi bên dưới hoặc liên hệ trực tiếp, chúng tôi luôn sẵn sàng đồng hành cùng bà con trong việc tìm lại sức khỏe xương khớp.