Thực đơn cho người suy thận độ 3 và gợi ý ăn uống trong 7 ngày

Chào bà con, suy thận độ 3 là giai đoạn “báo động đỏ” khi chức năng thận đã suy giảm đáng kể, khiến cơ thể dễ tích tụ độc tố và gây ra nhiều mệt mỏi hệ lụy. Tại phòng khám Đỗ Minh Đường (ĐMĐ), chúng tôi luôn quan niệm “họa từ miệng mà ra, bệnh cũng từ miệng mà bớt”, chính vì vậy một thực đơn ăn uống khoa học không chỉ là cách để bà con duy trì sức khỏe mà còn là “tấm khiên” bảo vệ những phần chức năng thận ít ỏi còn sót lại.

Vì sao thực đơn ăn uống lại quyết định sức khỏe người suy thận độ 3?

Suy thận được chia làm 5 cấp độ, trong đó suy thận độ 3 là giai đoạn bệnh đã tiến triển ở mức trung bình nhưng tiềm ẩn nhiều rủi ro. Ở giai đoạn này, các triệu chứng như phù nề, tiểu đêm, mệt mỏi bắt đầu xuất hiện rõ rệt, cảnh báo sự tổn thương nghiêm trọng của thận.

Bên cạnh các biện pháp chăm sóc sức khỏe chuyên sâu, việc xây dựng một khẩu phần ăn hợp lý đóng vai trò then chốt vì:

• Giảm tải cho thận: Khi thận yếu, việc lọc các chất thải từ đạm, muối, khoáng chất trở nên khó khăn. Ăn uống đúng cách giúp thận không phải “làm việc quá sức”.
• Ngăn chặn biến chứng: Kiểm soát tốt dinh dưỡng giúp bà con phòng tránh nguy cơ bệnh chuyển sang độ 4, độ 5 (giai đoạn phải lọc máu hoặc thay thận).
• Duy trì thể trạng: Cung cấp nguồn năng lượng vừa đủ giúp bà con không bị sụt cân, suy nhược, có đủ sức khỏe để chống chọi với bệnh tật.
• Cân bằng chỉ số máu: Giúp duy trì huyết áp ổn định và kiểm soát các chỉ số như Kali, Phospho trong máu ở mức an toàn.

Nguyên tắc “vàng” trong xây dựng thực đơn cho bà con suy thận độ 3

Bà con cần hiểu rằng nhu cầu dinh dưỡng của mỗi người là khác nhau tùy vào cơ địa và các chỉ số xét nghiệm. Tuy nhiên, theo kinh nghiệm đồng hành cùng người bệnh của nhà thuốc ĐMĐ, có những tiêu chí chung bà con cần tuân thủ:

1. Các chỉ số dinh dưỡng cần đạt được

Một thực đơn chuẩn cho người suy thận giai đoạn này thường được tính toán dựa trên cân nặng thực tế:

• Năng lượng: Cần đảm bảo khoảng 35 – 45 kcal/kg cân nặng mỗi ngày để cơ thể không lấy năng lượng từ việc phân hủy protein của chính mình.
• Chất đạm (Protein): Đây là yếu tố quan trọng nhất. Bà con chỉ nên nạp khoảng 0.8g đạm cho mỗi kg cân nặng. Thừa đạm sẽ làm tăng chất độc ure trong máu, cực kỳ nguy hiểm.
• Chất béo: Nên chiếm dưới 30% tổng năng lượng, ưu tiên chất béo từ thực vật hoặc cá.
• Carbohydrate (Tinh bột/Đường): Chiếm khoảng 55 – 60% để cung cấp năng lượng chính cho cơ thể.

2. Những lưu ý đặc biệt khi lựa chọn thực phẩm

Bà con nên ưu tiên sử dụng đạm thực vật (như các loại đậu lành tính) kết hợp với đạm động vật theo tỷ lệ 6:4. Đặc biệt, nên chọn nguồn đạm từ bột sắn dây, miến dong thay vì quá nhiều gạo hay lúa mì để giảm áp lực lên cầu thận.

Về vấn đề uống nước, ĐMĐ khuyên bà con không nên uống quá nhiều một lúc. Lượng nước nạp vào nên dựa trên lượng nước tiểu hàng ngày cộng thêm khoảng 300-500ml để tránh gây phù nề, tăng huyết áp.

Nhóm thực phẩm “vàng” và nhóm thực phẩm cần “tránh xa”

Để dễ dàng đi chợ và chuẩn bị bữa cơm gia đình, ĐMĐ đã phân loại cụ thể cho bà con như sau:

Thực phẩm nên ưu tiên đưa vào thực đơn:

• Tinh bột lành tính: Miến dong, bột sắn dây, khoai sọ, ngô, bánh mì đen, gạo lứt. Đây là nhóm tinh bột ít đạm, rất tốt cho người suy thận.
• Chất béo tốt: Dầu oliu, dầu cải, dầu cá giàu Omega-3 giúp bảo vệ tim mạch và mạch máu thận.
• Đạm trắng: Thịt gà (bỏ da), thịt vịt, cá đồng, ếch, lòng trắng trứng.
• Trái cây ít kali: Táo, lê, việt quất, dâu tây.

Thực phẩm bà con cần hạn chế tối đa:

• Thực phẩm giàu Kali: Chuối khô, nho khô, bơ, thanh long, nước dừa. Kali tăng cao có thể gây rối loạn nhịp tim rất nguy hiểm.
• Nhóm giàu Cholesterol: Nội tạng động vật (tim, gan, phổi), mỡ heo, da động vật, lòng đỏ trứng.
• Thực phẩm quá mặn (giàu Natri): Các loại mắm, dưa muối, xúc xích, mì tôm, thực phẩm đóng hộp.
• Rau màu xanh đậm: Rau ngót, rau muống, rau dền (nhóm này thường chứa nhiều kali và khoáng chất cần hạn chế).
• Thực phẩm giàu Phospho: Hạt sen khô, tôm khô, thịt bò, nấm đông cô.

Cảnh báo từ chuyên gia ĐMĐ: Việc ăn uống khắt khe là cần thiết, nhưng bà con không nên nhịn ăn quá mức dẫn đến suy kiệt. Hãy lắng nghe cơ thể, nếu thấy mệt lả hoặc sụt cân nhanh, cần điều chỉnh ngay lượng tinh bột nạp vào.

Gợi ý thực đơn 7 ngày chuẩn khoa học cho người suy thận độ 3

Dưới đây là gợi ý thực đơn mẫu trong một tuần để bà con tham khảo và thay đổi khẩu vị hàng ngày. Lưu ý các món ăn đều nên chế biến nhạt, hạn chế gia vị mặn.

Thứ 2: Khởi động tuần mới nhẹ nhàng

• Bữa sáng: Một tô miến bò (ít thịt, nhiều miến).
• Bữa trưa: Cơm gạo tẻ, trứng chiên hành tây, canh cải cầu vồng nấu thịt bò băm.
• Bữa xế: 1/2 cái bánh mì nhỏ và một cốc sữa dành riêng cho người suy thận (khoảng 200ml).
• Bữa tối: Cơm gạo tẻ, cá trắm sốt cà chua, mì trứng xào cải ngọt.

Thứ 3: Bổ sung Vitamin và khoáng chất xanh

• Bữa sáng: Một ổ bánh mì đen.
• Bữa trưa: Cơm gạo tẻ, cá nục kho nhạt, canh rau dền nấu thịt heo xay.
• Bữa xế: Một vài quả việt quất tươi.
• Bữa tối: Cơm gạo tẻ, sườn xào chua ngọt, rau muống xào tỏi (lượng vừa phải), canh bông atiso.

Thứ 4: Đổi vị với món cá và rau củ

• Bữa sáng: Miến xào rau củ.
• Bữa trưa: Cơm gạo tẻ, cá chẽm chiên giòn, măng tây xào tỏi.
• Bữa xế: 5 quả dâu tây chín.
• Bữa tối: Cơm gạo tẻ, mọc sốt cà chua, bông cải xanh luộc.

Thứ 5: Tăng cường Omega-3 và đạm trắng

• Bữa sáng: Một tô phở bò (chủ yếu là bánh phở, hạn chế nước dùng béo).
• Bữa trưa: Cơm gạo tẻ, cá hồi áp chảo, canh bắp cải.
• Bữa xế: Một quả táo xanh.
• Bữa tối: Cơm gạo tẻ, gà kho gừng (nhớ bỏ da), salad rau củ trộn dầu oliu.

Thứ 6: Thực đơn phong phú giàu năng lượng

• Bữa sáng: Một tô miến bò.
• Bữa trưa: Cơm gạo tẻ, cá basa kho thơm, cải thìa xào tỏi.
• Bữa xế: Một củ khoai lang nhỏ luộc.
• Bữa tối: Cơm gạo tẻ, canh cá trê nấu bầu, bông cải xào ớt chuông.

Thứ 7: Thư giãn cuối tuần cùng các món thanh đạm

• Bữa sáng: Một tô miến gà.
• Bữa trưa: Cơm gạo tẻ, cá bống trứng chiên, đậu hũ sốt cà chua, rau luộc thập cẩm.
• Bữa xế: Một củ khoai lang hoặc một chén chè bột sắn dây ít đường.
• Bữa tối: Cơm gạo tẻ, thịt heo nạc rim nhạt, salad cá hồi và trứng, một chén canh rong biển.

Chủ nhật: Cân bằng và phục hồi

• Bữa sáng: Một tô phở bò.
• Bữa trưa: Cơm gạo tẻ, cá hồi áp chảo, một đĩa rau luộc.
• Bữa xế: Một miếng thanh long nhỏ.
• Bữa tối: Cơm gạo tẻ, đậu hũ nhồi thịt, bí xanh luộc, vài lát thịt heo luộc.

Lời khuyên từ Đỗ Minh Đường để sống khỏe cùng suy thận

Xây dựng thực đơn chỉ là một phần, để kiểm soát bệnh hiệu quả, bà con cần lưu ý thêm các vấn đề trong lối sống hàng ngày:

1. Kiểm soát gia vị: Tập thói quen ăn nhạt nhất có thể. Không nên dùng thêm nước mắm, muối ngoài bàn ăn. Tránh các vị quá chua, quá cay gây kích thích hệ tiêu hóa và thận.
2. Tuyệt đối tránh chất kích thích: Rượu, bia, thuốc lá, trà đặc hay cà phê là những “kẻ thù” trực tiếp làm tăng áp lực lên thận và gây mất ngủ, stress.
3. Vận động nhẹ nhàng: Bà con đừng vì bệnh mà nằm một chỗ. Hãy đi bộ nhẹ nhàng hoặc tập các bài dưỡng sinh giúp khí huyết lưu thông, nâng cao đề kháng tự nhiên.
4. Giữ tinh thần lạc quan: Tâm lý thoải mái, tin tưởng vào quá trình chăm sóc sẽ giúp cơ thể đáp ứng tốt hơn với mọi biện pháp hỗ trợ. Đừng quá lo lắng, hãy coi việc ăn uống lành mạnh là một cách yêu thương bản thân.
5. Thăm khám định kỳ: Việc kiểm tra định kỳ giúp bà con nắm bắt được các chỉ số Creatinine, Ure trong máu, từ đó bác sĩ sẽ có những điều chỉnh thực đơn sát sao nhất với tình trạng bệnh.

Hy vọng với những chia sẻ tận tâm từ phòng khám Đỗ Minh Đường, bà con đã có thêm kiến thức để xây dựng cho mình một thực đơn ăn uống khoa học. Chúc bà con luôn kiên trì và có thật nhiều sức khỏe trên hành trình đẩy lùi bệnh tật!