6 nguyên nhân và 4 dấu hiệu thoái hóa khớp gối ở người trẻ cần biết

Thoái hóa khớp gối ở người trẻ đang trở thành nỗi ám ảnh âm thầm, khiến nhiều bạn trẻ mất đi sự linh hoạt vốn có ngay trong những năm tháng sung sức nhất. Đừng để những cơn đau nhức tại “bản lề” cơ thể cản bước tiến của bà con, hãy cùng Đỗ Minh Đường tìm hiểu kỹ về căn bệnh này để có cách bảo vệ khớp xương luôn chắc khỏe.

Thoái hóa khớp gối ở người trẻ: Khi “bản lề” cơ thể rỉ sét quá sớm

Khớp gối được ví như một bộ bản lề quan trọng, chịu trách nhiệm nâng đỡ toàn bộ trọng lượng cơ thể và giúp chúng ta thực hiện các hoạt động đi lại, chạy nhảy. Ở người trẻ, sụn khớp vốn dĩ rất bền dai và lớp dịch khớp luôn dồi dào. Tuy nhiên, trước tác động của lối sống hiện đại, tình trạng bào mòn sụn khớp đang diễn ra nhanh hơn bao giờ hết.

Thoái hóa khớp gối ở người trẻ không chỉ đơn thuần là sự “già hóa” của xương khớp mà là hệ quả của một quá trình tổn thương kéo dài. Khi lớp sụn bọc đầu xương bị mỏng đi, nứt vỡ, các đầu xương sẽ ma sát trực tiếp vào nhau, gây đau đớn và làm biến dạng cấu trúc khớp nếu không được can thiệp kịp thời.

[Image of a healthy knee joint vs a knee joint with osteoarthritis]

Tại sao người trẻ lại sớm bị thoái hóa khớp gối?

Khác với người già vốn bị thoái hóa do quy luật tự nhiên, các bạn trẻ mắc bệnh này thường bắt nguồn từ những thói quen sinh hoạt và các tác động ngoại cảnh. Dưới đây là những nguyên nhân phổ biến nhất mà chúng tôi ghi nhận được:

• Thừa cân, béo phì: Mỗi kg cân nặng dư thừa sẽ tạo ra áp lực gấp 3-4 lần lên khớp gối khi đi bộ. Việc tăng cân quá nhanh khiến sụn khớp bị quá tải, nhanh chóng bị ép dẹp và thoái hóa.
• Chấn thương trong sinh hoạt và thể thao: Những cú ngã khi đá bóng, tai nạn xe cộ làm rách dây chằng, tổn thương sụn chêm nếu không được chữa trị triệt để sẽ để lại di chứng, dẫn đến thoái hóa sau vài năm.
• Lối sống ít vận động: Anh em văn phòng ngồi yên một chỗ quá lâu khiến dịch khớp không được lưu thông, cơ bắp quanh gối yếu đi, làm khớp gối trở nên lỏng lẻo và kém bền vững.
• Chế độ dinh dưỡng thiếu hụt: Việc lạm dụng thức ăn nhanh, thiếu hụt Canxi, Vitamin D và các khoáng chất thiết yếu khiến xương khớp không có đủ “nguyên liệu” để tái tạo.
• Lạm dụng thuốc giảm đau: Nhiều người khi đau gối tự ý mua thuốc chứa Corticoid về uống. Loại thuốc này có thể giảm đau tức thì nhưng nếu dùng lâu ngày sẽ gây giòn xương, làm hư hại tổ chức khớp nhanh hơn.

Dấu hiệu cảnh báo bà con không nên chủ quan

Bệnh thoái hóa thường không ập đến ngay lập tức mà len lỏi qua từng cơn đau nhẹ. Bà con cần đặc biệt lưu tâm nếu thấy cơ thể có những biểu hiện sau:

• Đau âm ỉ quanh khớp: Cơn đau thường xuất hiện khi bạn leo cầu thang, ngồi xổm hoặc mang vác vật nặng. Ở giai đoạn nặng, ngay cả khi nằm nghỉ gối vẫn đau nhức khó chịu.
• Sưng nóng và đỏ: Khớp gối có dấu hiệu sưng to, khi sờ vào cảm thấy nóng hơn các vùng xung quanh do hiện tượng viêm màng hoạt dịch.
• Tiếng lạo xạo khi di chuyển: Mỗi khi đứng lên ngồi xuống, bạn nghe rõ tiếng “khục khặc” hoặc lạo xạo phát ra từ trong khớp. Đây là dấu hiệu cho thấy các đầu xương đang cọ xát trực tiếp vào nhau.
• Cứng khớp vào buổi sáng: Sau khi thức dậy, khớp gối bị cứng đơ, khó co duỗi. Bạn phải mất một lúc xoa bóp thì khớp mới linh hoạt trở lại.

Các phương pháp can thiệp hiện nay

Việc điều trị thoái hóa khớp gối ở người trẻ ưu tiên mục tiêu bảo tồn tối đa cấu trúc tự nhiên của khớp và phục hồi khả năng vận động. Tùy vào mức độ nặng nhẹ, y học hiện đại có các hướng xử lý sau:

Điều trị không dùng thuốc

Đây là phương pháp ưu tiên cho những trường hợp bệnh ở giai đoạn khởi phát:

• Vật lý trị liệu: Sử dụng nhiệt trị liệu (chườm nóng, hồng ngoại) hoặc điện trị liệu (sóng siêu âm, laser) để giảm viêm, tăng cường máu đến nuôi dưỡng khớp.
• Luyện tập phù hợp: Các bài tập bơi lội, đạp xe hoặc yoga giúp cơ đùi khỏe mạnh, từ đó san sẻ bớt áp lực cho khớp gối.
• Sử dụng công cụ hỗ trợ: Đeo nẹp gối giúp ổn định trục xương, giảm đau khi phải di chuyển nhiều.
• Tiêm huyết tương giàu tiểu cầu (PRP): Sử dụng chính máu của người bệnh, qua xử lý để lấy tiểu cầu rồi tiêm vào khớp nhằm kích thích tái tạo tế bào sụn mới.

Điều trị bằng thuốc

Khi cơn đau làm ảnh hưởng đến sinh hoạt, bác sĩ có thể chỉ định một số nhóm thuốc:

• Thuốc giảm đau, kháng viêm: Các loại thuốc không steroid (NSAIDs) giúp cắt cơn đau nhanh nhưng cần dùng theo chỉ định để tránh hại dạ dày.
• Viên uống bổ trợ: Glucosamine và Chondroitin được sử dụng để hỗ trợ làm chậm quá trình thoái hóa và tăng tiết dịch khớp.
• Tiêm Corticoid: Chỉ dùng trong trường hợp viêm nặng và phải được thực hiện bởi bác sĩ có chuyên môn cao trong môi trường vô trùng.

Can thiệp phẫu thuật

Nếu điều trị bảo tồn thất bại hoặc khớp đã bị hư hại quá nặng, các thủ thuật ngoại khoa sẽ được cân nhắc:

• Nội soi khớp: Để làm sạch ổ khớp, cắt lọc các tổ chức bị tổn thương.
• Thay khớp nhân tạo: Là giải pháp cuối cùng khi khớp gối hoàn toàn mất chức năng. Tuy nhiên, ở người trẻ, việc thay khớp cần tính toán kỹ vì khớp nhân tạo cũng có tuổi thọ nhất định.

Lời khuyên từ Đỗ Minh Đường để có đôi chân khỏe mạnh

Để không phải đối mặt với nguy cơ tàn phế sớm, phòng khám Đỗ Minh Đường khuyên bà con và các bạn trẻ nên thiết lập một lối sống “thân thiện” với xương khớp ngay từ hôm nay:

Chế độ ăn uống: “Thuốc bổ” từ căn bếp

Dinh dưỡng đóng vai trò then chốt trong việc nuôi dưỡng sụn khớp. Bà con nên chú ý:

• Nhóm thực phẩm nên tăng cường: Cá béo giàu Omega-3 (cá hồi, cá mòi), hải sản giàu glucosamine tự nhiên, các loại rau xanh đậm (bông cải, rau chân vịt) và các loại hạt chứa nhiều Canxi.
• Thực phẩm cần hạn chế: Đồ ăn quá nhiều muối hoặc đường, thức ăn nhanh nhiều dầu mỡ, nội tạng động vật và các chất kích thích như rượu bia, thuốc lá.

Thói quen sinh hoạt và vận động

Hãy đối xử “tử tế” với đôi chân của mình bằng cách:

• Giữ cân nặng ổn định: Đừng để cơ thể rơi vào tình trạng quá tải. Kiểm soát chỉ số BMI ở mức an toàn là cách tốt nhất bảo vệ khớp gối.
• Hạn chế đi giày cao gót: Chị em phụ nữ nên hạn chế dùng giày cao gót thường xuyên, vì nó làm thay đổi trục chịu lực của cơ thể, dồn áp lực lớn vào đầu gối.
• Tránh ngồi xổm: Tư thế ngồi xổm hoặc xếp bằng quá lâu cực kỳ có hại cho sụn khớp gối.
• Lắng nghe cơ thể: Khi thấy đau gối sau khi tập thể thao, hãy nghỉ ngơi ngay. Đừng cố gắng quá sức khiến tổn thương nhỏ trở thành vết thương lớn.

Bà con lưu ý: Mọi thông tin về thuốc và cách tập luyện trên đây mang tính chất tham khảo. Khi có dấu hiệu đau nhức kéo dài, bà con không nên tự ý điều trị tại nhà mà cần tìm đến các cơ sở y tế uy tín để được thăm khám và có hướng xử lý phù hợp với cơ địa của mình.

Thoái hóa khớp gối ở người trẻ hoàn toàn có thể phòng ngừa và kiểm soát nếu chúng ta có đủ kiến thức và sự kiên trì. Hy vọng những chia sẻ trên của phòng khám Đỗ Minh Đường đã giúp các bạn có cái nhìn đúng đắn hơn về sức khỏe xương khớp của mình. Chúc bà con luôn có một đôi chân vững chãi để vững bước trên mọi nẻo đường!