Thoát vị đốt sống cổ: 7 nguyên nhân và 5 dấu hiệu chớ nên coi thường

Nhiều bà con cứ thấy mỏi cổ, tê tay là chủ quan cho rằng chỉ do làm việc quá sức hay nằm sai tư thế, mà không biết rằng đó có thể là dấu hiệu cảnh báo bệnh thoát vị đốt sống cổ đang âm thầm tiến triển. Tại phòng khám Đỗ Minh Đường, chúng tôi đã gặp không ít trường hợp vì chậm trễ trong việc nhận biết và xử lý, dẫn đến những biến chứng đáng tiếc như teo cơ hay thậm chí là liệt chi, gây ảnh hưởng nghiêm trọng đến sức khỏe và chất lượng cuộc sống.

Bệnh thoát vị đốt sống cổ là gì?

Để bà con dễ hình dung, cột sống của chúng ta có 33 đốt sống, riêng vùng cổ có 7 đốt (được ký hiệu từ C1 đến C7). Giữa các đốt sống này có một bộ phận gọi là đĩa đệm, đóng vai trò như chiếc “giảm xóc” tự nhiên, giúp chúng ta cúi ngửa, xoay cổ linh hoạt và giảm chấn động khi vận động hàng ngày.

Thoát vị đốt sống cổ xảy ra khi đĩa đệm này bị tổn thương, lớp bao xơ bên ngoài bị rách khiến nhân nhầy bên trong tràn ra ngoài, chèn ép trực tiếp vào các dây thần kinh hoặc tủy sống. Tình trạng này không chỉ gây ra những cơn đau nhức tại chỗ mà còn lan tỏa xuống vai, tay, khiến việc sinh hoạt trở nên vô cùng khó khăn.

Dù không phải trường hợp nào cũng có thể phục hồi 100% như lúc ban đầu, nhưng nếu phát hiện sớm, chúng ta hoàn toàn có thể kiểm soát được triệu chứng, ngăn chặn biến chứng và cải thiện chất lượng cuộc sống một cách rõ rệt.

Tại sao bà con lại bị thoát vị đốt sống cổ?

Bệnh không tự nhiên mà có, phần lớn là kết quả của một quá trình tích tụ lâu ngày hoặc do những tác động đột ngột từ bên ngoài. Dưới đây là những nguyên nhân phổ biến mà ĐMĐ thường xuyên lưu ý cho bà con:

• Lão hóa đĩa đệm: Đây là quy luật tự nhiên của tuổi tác. Theo thời gian, đĩa đệm mất dần nước và độ đàn hồi, trở nên khô cứng và dễ rách dù chỉ có một tác động nhẹ.
• Chấn thương đột ngột: Những tai nạn bất ngờ như ngã xe, té ngã trong sinh hoạt hoặc chấn thương khi chơi thể thao có thể tạo áp lực cực lớn lên cổ, khiến đĩa đệm bị lệch hoặc vỡ ngay lập tức.
• Thói quen nâng vật nặng sai cách: Việc mang vác đồ nặng quá sức hoặc tư thế cúi người, xoay người đột ngột khi đang cầm vật nặng gây áp lực rất lớn lên các đốt sống cổ.
• Đặc thù công việc: Anh em văn phòng ngồi máy tính quá lâu, tư thế cố định một chỗ trong nhiều giờ khiến khí huyết kém lưu thông, tạo căng thẳng thường xuyên lên cột sống cổ.
• Hút thuốc lá: Một nguyên nhân ít ai ngờ tới nhưng thuốc lá làm giảm lượng oxy nuôi dưỡng đĩa đệm, khiến quá trình thoái hóa diễn ra nhanh hơn gấp nhiều lần.
• Thừa cân, béo phì: Trọng lượng cơ thể lớn khiến cột sống phải gánh một áp lực nặng nề hơn bình thường, đẩy nhanh quá trình hỏng đĩa đệm.
• Tư thế sinh hoạt không chuẩn: Ngủ gối quá cao, nằm xem điện thoại sai tư thế hay đi đứng gù lưng đều là những “thủ phạm” thầm lặng.

Dấu hiệu nhận biết thoát vị đốt sống cổ qua từng cấp độ

Tùy vào vị trí và mức độ chèn ép mà mỗi người sẽ có những biểu hiện khác nhau. Bà con nên để ý các dấu hiệu sau để kịp thời đi thăm khám:

Cảm giác đau nhức vùng cổ vai gáy

Cơn đau có thể xuất hiện âm ỉ hoặc dữ dội, đau tăng lên khi bà con quay cổ, cúi đầu hoặc giữ nguyên một tư thế quá lâu. Đôi khi, chỉ cần ho hoặc hắt hơi cũng thấy đau nhói ở vùng cổ.

Đau lan tỏa xuống cánh tay

Khi rễ thần kinh bị chèn ép, cơn đau không chỉ nằm ở cổ mà bắt đầu “chạy” xuống vai, cánh tay, thậm chí lan tới tận các ngón tay. Đau thường đi dọc theo đường dẫn truyền thần kinh.

Tê bì và mất cảm giác

Nhiều bà con chia sẻ với chúng tôi cảm giác như có “kim châm” hoặc “kiến bò” ở vùng vai gáy và tay. Ở mức độ nặng, bà con có thể mất dần cảm giác nóng, lạnh hoặc cảm giác khi chạm vào đồ vật.

Yếu cơ và khó khăn khi vận động

Bà con sẽ thấy tay chân mình yếu đi rõ rệt, khó thực hiện các động tác khéo léo như cài cúc áo, viết chữ hoặc cầm nắm đồ vật không còn chắc chắn như trước. Cổ thường xuyên bị cứng, khó quay sang trái hay sang phải.

Đau đầu thường xuyên

Một số trường hợp thoát vị đĩa đệm cổ còn gây ra những cơn đau nửa đầu sau, đau hốc mắt do ảnh hưởng đến hệ thống mạch máu và thần kinh lên não.

Thoát vị đốt sống cổ có thực sự nguy hiểm không?

Chúng tôi luôn khuyên bà con không nên chủ quan vì đây là căn bệnh có thể dẫn đến những hệ lụy nghiêm trọng nếu không xử lý kịp thời:

• Chứng thiểu năng não: Do đĩa đệm chèn ép mạch máu, làm giảm lượng máu lưu thông lên não gây hoa mắt, chóng mặt.
• Hội chứng chèn ép tủy: Đây là biến chứng rất nặng, có thể gây rối loạn vận động và cảm giác toàn thân.
• Rối loạn thần kinh thực vật: Gây mất thăng bằng, mờ mắt, vã mồ hôi thường xuyên.
• Teo cơ và tàn phế: Khi dây thần kinh bị chèn ép lâu ngày, các cơ không được nuôi dưỡng sẽ dần bị teo lại, dẫn đến mất khả năng vận động tay, thậm chí là liệt hoàn toàn.

Các biện pháp hỗ trợ điều trị hiện nay

Hiện nay có nhiều phương pháp để giúp bà con cải thiện tình trạng này, tùy vào mức độ bệnh mà các chuyên gia sẽ có chỉ định phù hợp:

Vật lý trị liệu

Đây là giải pháp không dùng thuốc, tập trung vào việc phục hồi cấu trúc và chức năng của cột sống:

• Kéo giãn cột sống cổ: Giúp giải phóng áp lực lên đĩa đệm, tạo không gian để đĩa đệm có xu hướng trở về vị trí cũ.
• Xoa nắn và tác động: Giúp giãn cơ, giảm sưng tấy và giúp máu huyết lưu thông tốt hơn đến vùng bị tổn thương.
• Các kỹ thuật hỗ trợ khác: Như sử dụng sóng radio cao tần, laser hoặc massage trị liệu chuyên sâu để giảm đau cục bộ.

Sử dụng thuốc Tây y

Thuốc Tây thường được dùng trong các đợt đau cấp tính để cắt giảm triệu chứng nhanh chóng:

• Nhóm giảm đau: Aspirin, Ibuprofen, Paracetamol… giúp bà con dễ chịu hơn trong sinh hoạt.
• Nhóm giãn cơ: Giúp các bó cơ quanh cổ được thả lỏng, giảm tình trạng cứng cổ.
• Thuốc bổ thần kinh: Cung cấp dưỡng chất như Vitamin nhóm B (B1, B6, B12) để hỗ trợ phục hồi các sợi thần kinh bị tổn thương.
• Thuốc bôi ngoài da: Các loại gel giảm đau, kháng viêm giúp dịu cơn đau tại chỗ.

Bà con lưu ý: Tuyệt đối không tự ý mua thuốc về dùng hoặc thay đổi liều lượng khi chưa có sự hướng dẫn của bác sĩ chuyên khoa để tránh tác dụng phụ lên gan, thận và dạ dày.

Can thiệp phẫu thuật

Chỉ định phẫu thuật thường là lựa chọn cuối cùng khi các biện pháp bảo tồn không còn hiệu quả hoặc có dấu hiệu teo cơ, liệt rõ rệt:

• Nội soi hoặc vi phẫu: Nhằm loại bỏ phần nhân nhầy thoát vị để giải phóng rễ thần kinh và tủy sống bị chèn ép.
• Thay đĩa đệm nhân tạo: Thay thế hoàn toàn đĩa đệm đã hỏng bằng đĩa đệm nhân tạo để duy trì khả năng vận động của cổ.
• Mổ ACDF: Kỹ thuật mổ lấy đĩa đệm và ghép xương lối trước, giúp ổn định cột sống cổ nhưng có thể hạn chế một phần cử động cổ sau này.

Lời khuyên từ ĐMĐ để phòng ngừa và chăm sóc tại nhà

Để bảo vệ cột sống cổ và ngăn chặn bệnh tiến triển, bà con cần chú ý thiết lập lại lối sống khoa học:

• Chế độ dinh dưỡng: Tăng cường các loại rau xanh, thực phẩm giàu canxi, cá và các loại đậu. Cần hạn chế tối đa rượu bia, thuốc lá và đồ ăn nhiều dầu mỡ.
• Tư thế làm việc: Anh em văn phòng cứ sau 45-60 phút nên đứng dậy đi lại, thực hiện vài động tác xoay cổ nhẹ nhàng, tránh ngồi lì một chỗ.
• Luyện tập đúng cách: Chọn các bài tập nhẹ nhàng như đi bộ, yoga cho cổ vai gáy. Tránh các môn thể thao tác động mạnh hoặc đòi hỏi xoay cổ đột ngột.
• Thay đổi thói quen ngủ: Nên chọn gối có độ cao vừa phải (khoảng 8-10cm), không nên gối quá cao hoặc quá thấp. Tránh nằm ngủ gục trên bàn làm việc.
• Tránh mang vác nặng: Tuyệt đối không đeo túi nặng lệch một bên vai hoặc xách vật nặng quá sức trong thời gian dài.

Hy vọng những chia sẻ trên đây của phòng khám Đỗ Minh Đường sẽ giúp bà con có cái nhìn đầy đủ và đúng đắn hơn về bệnh thoát vị đốt sống cổ. Ngay khi thấy những dấu hiệu bất thường, bà con hãy chủ động đi thăm khám để được tư vấn lộ trình chăm sóc phù hợp nhất, đừng để bệnh nặng mới tìm cách cứu vãn.