Thoát vị đĩa đệm cổ C4 C5: Dấu hiệu, 4 nguyên nhân và cách xử lý
Đau cổ, tê tay do thoát vị C4 C5 mà chủ quan là dễ liệt như chơi. Bà con xem ngay mẹo chăm sóc để giữ cột sống khỏe nhé! 👇
Thoát vị đĩa đệm cổ C4 C5 là nỗi ám ảnh của không ít bà con, gây ra những cơn đau nhức nhối từ gáy lan xuống tận cánh tay, khiến mọi sinh hoạt đảo lộn. Đừng chủ quan bởi nếu không hiểu đúng và chăm sóc kịp thời, bệnh lý này có thể dẫn đến nguy cơ teo cơ, thậm chí là liệt chi, làm mất đi khả năng vận động tự nhiên của cơ thể.
Thế nào là thoát vị đĩa đệm cổ C4 C5?
Trong cấu trúc cột sống cổ, hai đốt sống C4 và C5 nằm ở vị trí trung tâm, đóng vai trò cực kỳ quan trọng trong việc nâng đỡ trọng lượng của đầu và thực hiện các động tác linh hoạt như xoay, gập cổ. Thoát vị đĩa đệm cổ C4 C5 xảy ra khi bao xơ bên ngoài đĩa đệm nằm giữa hai đốt sống này bị rách hoặc nứt, tạo điều kiện cho nhân nhầy bên trong thoát ra ngoài.
Khi nhân nhầy này chèn ép vào rễ dây thần kinh hoặc tủy sống xung quanh, nó gây ra các cơn đau từ âm ỉ đến dữ dội. Theo quan điểm của chúng tôi, mỗi người có một cơ địa khác nhau, do đó mức độ đau và sự ảnh hưởng đến khả năng vận động cũng sẽ không giống nhau. Việc nhận biết sớm tình trạng này là chìa khóa để bảo vệ sức khỏe cột sống lâu dài.
Dấu hiệu nhận biết thoát vị đĩa đệm cổ C4 C5 thường gặp
Bà con cần đặc biệt lưu tâm đến các biểu hiện bất thường của cơ thể, bởi triệu chứng của thoát vị C4 C5 thường rất đặc trưng nhưng đôi khi dễ bị nhầm lẫn với đau mỏi vai gáy thông thường:
- Căng cứng vùng cổ: Cảm giác khó khăn khi thực hiện các động tác đơn giản như quay đầu sang hai bên hoặc cúi ngửa, vùng cổ luôn trong trạng thái đờ cứng, kém linh hoạt.
- Cơn đau lan tỏa: Đau không chỉ khu trú tại vùng cổ gáy mà còn lan xuống vai, cánh tay, đôi khi đau nhức lên tận phía sau đầu. Cơn đau thường tăng lên khi bà con vận động hoặc thay đổi tư thế đột ngột.
- Tê bì và yếu cơ: Cảm giác ngứa ran như có kiến bò hoặc kim châm ở ngón tay, bàn tay. Nhiều trường hợp anh chị em thấy tay yếu hẳn đi, khó cầm nắm vật nặng hoặc thực hiện các thao tác đòi hỏi sự khéo léo.
- Rối loạn thăng bằng: Nếu khối thoát vị chèn ép nặng vào tủy sống, người bệnh có thể cảm thấy đi đứng loạng choạng, mất thăng bằng hoặc có cảm giác như luồng điện chạy dọc sống lưng xuống chân.
- Ảnh hưởng hô hấp: Một số trường hợp hiếm gặp hơn có thể thấy khó thở do dây thần kinh cơ hoành liên quan đến khu vực C4 bị kích thích.
Nguyên nhân dẫn đến tình trạng thoát vị đĩa đệm C4 C5
Có rất nhiều yếu tố tác động khiến đĩa đệm tại vị trí C4 C5 bị tổn thương, dưới đây là những nhóm nguyên nhân phổ biến mà ĐMĐ thường xuyên ghi nhận:
1. Quá trình thoái hóa tự nhiên
Tuổi tác là “kẻ thù” lớn nhất của cột sống. Theo thời gian, đĩa đệm mất dần nước và tính đàn hồi, bao xơ trở nên giòn và dễ nứt vỡ hơn. Đây là lý do tại sao bệnh lý này thường gặp ở người trung niên và cao tuổi.
2. Chấn thương đột ngột
Các vụ tai nạn giao thông, té ngã từ trên cao hoặc các va chạm mạnh trong lúc chơi thể thao có thể tạo áp lực cực lớn lên cột sống cổ, khiến đĩa đệm bị trượt hoặc vỡ ngay lập tức.
3. Thói quen sinh hoạt và làm việc
Việc duy trì một tư thế quá lâu, đặc biệt là nhân viên văn phòng thường xuyên cúi đầu xem điện thoại hoặc ngồi sai tư thế trước màn hình máy tính, sẽ khiến đĩa đệm C4 C5 phải chịu tải trọng không đồng đều trong thời gian dài.
4. Các yếu tố khác
Bên cạnh đó, yếu tố di truyền, các bệnh lý về rối loạn mô liên kết hoặc thói quen hút thuốc lá làm giảm lưu thông máu nuôi dưỡng đĩa đệm cũng là những tác nhân không thể xem thường.
Thoát vị đĩa đệm cổ C4 C5 có nguy hiểm không?
Chúng tôi luôn nhấn mạnh với bà con rằng, thoát vị đĩa đệm cổ không đơn thuần là một cơn đau thông thường. Nếu để tình trạng này kéo dài mà không có sự chăm sóc đúng hướng, bệnh có thể dẫn đến những biến chứng nghiêm trọng:
Biến chứng nặng nề nhất của thoát vị đĩa đệm cổ chính là liệt vĩnh viễn chi trên hoặc chi dưới khi tủy sống bị chèn ép quá mức. Ngoài ra, người bệnh còn phải đối mặt với nguy cơ teo cơ cánh tay, hẹp ống sống, thiếu máu não và rối loạn thần kinh thực vật.
Phương pháp chẩn đoán chuyên sâu
Để xác định chính xác tình trạng tổn thương đĩa đệm, bà con nên thực hiện các xét nghiệm cận lâm sàng cần thiết tại các cơ sở y tế chuyên khoa:
- Chụp X-quang: Giúp đánh giá cấu trúc xương, phát hiện các dấu hiệu thoái hóa hoặc trượt đốt sống.
- Chụp cộng hưởng từ (MRI): Đây là phương pháp “vàng” giúp quan sát chi tiết hình ảnh đĩa đệm, rễ thần kinh và mức độ chèn ép tủy sống.
- Chụp CT Scan: Hỗ trợ đánh giá chi tiết các tổn thương ở phần cứng và đĩa đệm khi cần thiết.
- Điện cơ (EMG): Giúp kiểm tra hoạt động điện của thần kinh và cơ, xác định vị trí dây thần kinh bị chèn ép.
Hướng dẫn chăm sóc và cải thiện tại nhà
Đối với những trường hợp nhẹ hoặc hỗ trợ sau quá trình thăm khám, bà con có thể áp dụng các biện pháp tự chăm sóc an toàn sau đây để làm dịu cơn đau:
1. Nghỉ ngơi và điều chỉnh tư thế
Khi cơn đau bùng phát, hãy dành thời gian nghỉ ngơi, tránh các động tác quay lắc cổ đột ngột. Khi ngủ, bà con nên chọn loại gối có độ cao vừa phải, ưu tiên tư thế nằm ngửa để giữ cho cột sống cổ luôn ở đường cong sinh lý tự nhiên.
2. Liệu pháp nhiệt phổ thông
- Chườm ấm: Sử dụng túi chườm ấm đặt lên vùng cổ gáy khoảng 15-20 phút mỗi ngày giúp giãn cơ, tăng cường lưu thông máu và giảm cảm giác căng cứng.
- Chườm lạnh: Áp dụng nếu có tình trạng sưng viêm sau chấn thương để giảm đau và co mạch tạm thời.
3. Xoa bóp nhẹ nhàng
Việc thực hiện các động tác xoa bóp, vuốt nhẹ vùng cơ thang và cơ cổ sẽ giúp giải tỏa áp lực thần kinh. Tuy nhiên, bà con cần thực hiện hết sức nhẹ nhàng, tránh dùng lực quá mạnh lên vùng đốt sống đang tổn thương.
4. Các bài tập vận động nhẹ
Khi cơn đau đã thuyên giảm, hãy thực hiện các bài tập kéo giãn cơ cổ nhẹ nhàng theo hướng dẫn của chuyên gia. Việc duy trì vận động giúp ngăn ngừa tình trạng cứng khớp và làm mạnh các nhóm cơ hỗ trợ cột sống.
Lưu ý quan trọng khi dùng thuốc và can thiệp ngoại khoa
Trong thực tế, việc sử dụng thuốc hay phẫu thuật cần được cân nhắc kỹ lưỡng bởi bác sĩ chuyên khoa:
- Sử dụng thuốc: Các loại thuốc giảm đau, chống viêm, giãn cơ hay steroid đường uống có thể giúp kiểm soát triệu chứng nhanh nhưng thường đi kèm tác dụng phụ lên dạ dày, gan, thận. Bà con tuyệt đối không tự ý mua thuốc hoặc dùng lại toa thuốc của người khác.
- Vật lý trị liệu: Các kỹ thuật kéo giãn cột sống bằng máy hoặc các bài tập chuyên sâu giúp giảm áp lực đĩa đệm rất hiệu quả và an toàn.
- Tiêm Steroid: Được chỉ định cho các trường hợp đau nặng không đáp ứng thuốc uống, giúp giảm viêm tại chỗ trong một khoảng thời gian nhất định.
- Phẫu thuật: Chỉ là lựa chọn cuối cùng khi các biện pháp bảo tồn thất bại sau 6-12 tuần hoặc khi có dấu hiệu tổn thương thần kinh nặng nề (teo cơ, liệt).
Cách phòng ngừa thoát vị đĩa đệm cổ cho mọi lứa tuổi
Để bảo vệ cột sống cổ luôn khỏe mạnh, ĐMĐ khuyên bà con nên xây dựng một lối sống khoa học ngay từ hôm nay:
- Luôn giữ tư thế thẳng lưng, không cúi đầu quá thấp khi sử dụng điện thoại hay máy tính.
- Thực hiện các bài tập thể dục đều đặn, đặc biệt là các bài tập cho vùng cổ và vai gáy.
- Bổ sung thực phẩm giàu Canxi, Vitamin D để nuôi dưỡng xương khớp chắc khỏe.
- Hạn chế mang vác vật nặng trên vai hoặc đội vật nặng trên đầu.
- Nói không với thuốc lá để đảm bảo nguồn máu nuôi dưỡng đĩa đệm không bị ảnh hưởng.
Thoát vị đĩa đệm cổ C4 C5 tuy phức tạp nhưng nếu được phát hiện sớm và chăm sóc đúng cách, bà con hoàn toàn có thể kiểm soát được tình hình và quay lại với cuộc sống sinh hoạt bình thường. Hãy lắng nghe cơ thể mình và đừng ngần ngại tìm kiếm sự giúp đỡ khi cần thiết.
Để nhận được những tư vấn cụ thể hơn về tình trạng đau mỏi cổ vai gáy của mình, bà con có thể để lại thông tin hoặc liên hệ trực tiếp với chúng tôi để được hỗ trợ tận tình nhất.
Lương Y Đỗ Minh Tuấn
Tiến sĩ/Thầy thuốc ưu tú, Bác sĩ CKII
Hơn 40 năm
- Da liễu ,
- Nam khoa ,
- Tai - Mũi - Họng ,
- Thần kinh ,
- Tiêu hoá ,
- Xương khớp
- Được Nhà nước phong tặng danh hiệu Thầy thuốc Ưu tú
- Nguyên PGĐ kiêm bác sĩ tại Bệnh viện YHCT Hà Đông
- Nguyên Uy viên Hội Đông Y Hà Nội
- Tham gia nhiều chương trình sức khỏe VTV2, VTC6....